Không phải năm 49 hay 53, mà đây mới là hai 'năm tuổi' mà con người dễ gặp vấn đề sức khỏe nhất, theo nghiên cứu khoa học

Các chuyên gia đã phân tích 250 tỷ điểm dữ liệu để xác định hai giai đoạn quan trọng trong cuộc đời mỗi người. Đó là những năm nào?

Trong dân gian có câu '49 chưa qua, 53 đã tới' nhấn mạnh rằng đây là hai năm tuổi có thể gặp nhiều rủi ro, đặc biệt là về sức khỏe, dễ mắc bệnh tật.

Câu nói này có nguồn gốc từ niềm tin vào hệ thống sao hạn của Lão giáo, một tín ngưỡng từ Trung Quốc. Theo đó, năm 49 tuổi là năm nam giới gặp sao Thái Bạch, nữ giới gặp sao Thái Âm. Còn năm 53 tuổi, nam giới gặp sao Thái Âm, nữ giới gặp sao Thái Bạch.

Theo Lão giáo, đây là những sao xấu cho sức khỏe trong hệ thống sao hạn. Khi chúng xuất hiện liên tiếp, sẽ khiến con người dễ ốm đau và bệnh tật.

Tín ngưỡng sao hạn của Lão giáo chỉ là một niềm tin tâm linh, không có bằng chứng khoa học chứng minh.

Tuy nhiên, nhiều người vẫn tin rằng 'có thờ có thiêng, có kiêng có lành' và tuổi 49-53 thường là giai đoạn đầu của trung niên, chứng kiến nhiều biến đổi lớn về cơ thể. Vì vậy, trong thời kỳ này, người ta cảm thấy mình già đi nhanh hơn, dễ mắc bệnh và sức khỏe giảm sút hơn.

Vậy điều này có đúng không? Nghiên cứu gần đây trên tạp chí Nature Aging sẽ cung cấp câu trả lời chính xác dựa trên dữ liệu thực nghiệm của các nhà khoa học.

Những 'năm tuổi' quan trọng về sức khỏe

Khác với hệ thống sao hạn của Lão giáo, Phật Giáo đưa ra một quan điểm rõ ràng và chính xác về sinh học của cơ thể người với quy trình 'sinh, lão, bệnh, tử'. Cơ thể người liên tục biến đổi từ khi sinh ra và lớn lên, và không ai có thể tránh khỏi quy luật lão hóa, bệnh tật và cái chết.

Tuy nhiên, tốc độ lão hóa và bệnh tật có phải là những giai đoạn tuyến tính theo tuổi tác hay không đã được các nhà khoa học nghi ngờ từ lâu.

Các nghiên cứu trước đây cho thấy nguy cơ mắc một số bệnh liên quan đến lão hóa, như Alzheimer, Parkinson và bệnh tim mạch không gia tăng đều đặn theo thời gian, mà thường đột ngột tăng ở một số giai đoạn cụ thể trong cuộc đời.

Các nhà khoa học đã phát hiện bằng chứng về sự thay đổi không tuyến tính trong mức độ phân tử có thể liên quan đến quá trình lão hóa ở chuột và người. Nghiên cứu trên ruồi giấm, chuột nhắt và cá ngựa vằn cũng chỉ ra rằng quá trình lão hóa không phải là một đường cong liên tục, mà có những giai đoạn như bậc thang mà nhiều chỉ số cơ thể giảm sút đồng thời.

Giáo sư Michael Snyder giải thích: 'Cơ thể không chỉ thay đổi dần dần theo thời gian; có những độ tuổi mà sự thay đổi diễn ra nhanh chóng và rõ rệt.'

Do đó, nếu bạn bỗng nhiên cảm thấy mình già đi nhanh chóng và sức khỏe giảm sút, có thể không phải là cảm giác chủ quan.

Theo nghiên cứu của giáo sư Snyder, có hai độ tuổi quan trọng mà đa số mọi người trải qua những thay đổi lớn trong cuộc đời. Bạn có biết đó là những độ tuổi nào không?

250 tỷ điểm dữ liệu cho thấy hai giai đoạn quan trọng trong cuộc đời mỗi người

Để xác định những năm tuổi quan trọng, giáo sư Snyder đã thu thập dữ liệu từ 108 người tuổi từ 25 đến 75. Những người này đã tham gia vào một chương trình theo dõi sức khỏe dài hạn, với yêu cầu xét nghiệm máu và cung cấp mẫu sinh học trung bình hai lần mỗi tháng.

Với các mẫu sinh học này, giáo sư Snyder đã xây dựng một cơ sở dữ liệu bao gồm hơn 135,000 phân tử và chỉ số từ cơ thể mỗi tình nguyện viên, như RNA, protein, chất chuyển hóa, và hệ vi sinh vật đường ruột.

Dữ liệu thu thập được tạo ra gần 250 tỷ điểm riêng biệt, giúp giáo sư Snyder đánh giá quá trình lão hóa trên cơ thể các tình nguyện viên. Kết quả cho thấy hầu hết mọi người trải qua hai giai đoạn quan trọng trong đời vào khoảng 44 và 60 tuổi.

Khoảng 81% các phân tử trong nghiên cứu cho thấy sự thay đổi không đều về số lượng, tức là chúng biến động mạnh mẽ hơn ở hai độ tuổi này. 'Rõ ràng, khoảng giữa những năm 40 là thời điểm thay đổi lớn nhất, cũng như đầu những năm 60. Điều này đúng với mọi loại phân tử', giáo sư Snyder cho biết.

Giai đoạn 44 tuổi chứng kiến nhiều thay đổi trong các phân tử liên quan đến chuyển hóa chất béo, lipid, caffeine và rượu. Các chỉ số về bệnh tim mạch và rối loạn chức năng ở da và cơ cũng có sự biến động mạnh trong khoảng thời gian này.

Trong khi đó, giai đoạn 60 tuổi ghi nhận sự thay đổi trong chuyển hóa carbohydrate, caffeine. Các chức năng của da, cơ, hệ miễn dịch và thận cũng suy giảm ở tuổi này, cùng với sự giảm sút của các chỉ số tim mạch.

Ban đầu, giáo sư Snyder nghi ngờ rằng sự thay đổi ở tuổi 44 có thể liên quan đến dữ liệu của phụ nữ tiền mãn kinh và mãn kinh, nếu quá nhiều phụ nữ trong độ tuổi này tham gia nghiên cứu có thể làm lệch dữ liệu.

Tuy nhiên, khi xem xét nhóm nam giới ở độ tuổi giữa 40, các nhà khoa học nhận thấy rằng nam giới cũng trải qua một giai đoạn quan trọng trong cuộc đời vào thời điểm đó.

'Điều này chỉ ra rằng mặc dù thời kỳ mãn kinh hay tiền mãn kinh có thể ảnh hưởng đến những thay đổi quan sát được ở phụ nữ tuổi 40, nhưng có thể còn nhiều yếu tố khác quan trọng hơn tác động đến sự thay đổi ở cả nam giới và phụ nữ trong giai đoạn này. Chúng ta nên tập trung nghiên cứu các yếu tố này trong các nghiên cứu tương lai,' tiến sĩ Xiaotao Shen, nhà nghiên cứu sinh học chuyển hóa tại Đại học Công nghệ Nanyang, Singapore, đồng tác giả nghiên cứu cho biết.

Vì đây là một nghiên cứu quan sát, các nhà khoa học chỉ có thể dựa vào dữ liệu để suy đoán kết quả, và không thể xác định chính xác nguyên nhân dẫn đến sự thay đổi đột ngột trong chỉ số sức khỏe ở tuổi 44 và 60.

Dù nguyên nhân là gì, sự tồn tại của các giai đoạn quan trọng này cho thấy mọi người cần chú ý đến sức khỏe của mình, đặc biệt là ở độ tuổi giữa 40 và ngoài 60.

Các nhà khoa học khuyên bạn nên tăng cường tập thể dục để bảo vệ tim và duy trì khối lượng cơ trong cả hai độ tuổi. Đồng thời, nên giảm tiêu thụ rượu và caffeine từ tuổi 40 khi khả năng chuyển hóa các chất này của cơ thể giảm.

'Tôi tin rằng chúng ta nên điều chỉnh lối sống của mình khi còn khỏe mạnh,' giáo sư Snyder chia sẻ. Đừng chờ đến khi bị bệnh rồi mới hối hận.