Chuyên gia tư vấn: Bác sĩ I Trương Nghĩa Bình - Chuyên Khoa Sản - Khoa Sản Phụ Khoa - Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Mytour Đà Nẵng, với hơn 13 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực Sản phụ khoa.

Hiện tượng kích cỡ tinh hoàn không đồng đều, hay một bên lớn hơn bên kia, có thể xảy ra ở cả trẻ em và người lớn. Mặc dù có sự khác biệt nhỏ về đối xứng trong cơ thể, nhưng sự chênh lệch quá mức và kèm theo các triệu chứng như căng tức hoặc đau sưng, có thể là dấu hiệu của vấn đề y tế cần can thiệp.

Tinh hoàn không đều là trạng thái khi kích thước của tinh hoàn ở hai bên không bằng nhau, có thể xuất phát từ nguyên nhân sinh lý hoặc bệnh lý. Đối với trẻ trai, hiện tượng này phổ biến với tỷ lệ 1/1000.

Nếu do bệnh lý, có thể tinh hoàn một bên phát triển ngoài bìu, trong cơ thể trước khi trẻ chào đời. Việc can thiệp phẫu thuật là quan trọng để tránh hư hại do nhiệt độ cơ thể quá cao, gây ra các vấn đề như vô sinh nam hoặc thậm chí ung thư tinh hoàn.

Trẻ mắc tinh hoàn ẩn có nguy cơ cao về ung thư tinh hoàn và giảm khả năng sinh sản. Điều trị kịp thời cần thiết để tránh các biến chứng nghiêm trọng.

Việc kiểm tra định kỳ về vấn đề tinh hoàn không đều, đặc biệt sau 24 giờ sau khi trẻ mới sinh, là quan trọng để phát hiện và điều trị kịp thời. Tuy nhiên, việc nhận biết tình trạng tinh hoàn không đều ở trẻ sơ sinh không phải lúc nào cũng dễ dàng vì những lý do sau:

• Vùng kín của trẻ sơ sinh có kích thước nhỏ, khó phát hiện sự bất thường. Sự ngần ngại khi nói đến vấn đề sinh dục cùng với kích thước nhỏ làm tăng khả năng bỏ sót triệu chứng.
• Có trường hợp trẻ không có tinh hoàn, làm cho việc xác định tinh hoàn bên lớn hơn khó khăn, như tình trạng tĩnh mạch thừng tinh phát triển chậm so với tốc độ tăng trưởng tổng thể của cơ thể.

Tinh hoàn ẩn là một lo ngại hàng đầu ở trẻ nam, khi tinh hoàn không xuống bìu mà nằm trong ổ bụng, gây tổn thương nghiêm trọng đến chức năng sinh lý và sinh dục. Triệu chứng rõ ràng có thể là việc sờ thấy tinh hoàn ở bên ngoài bìu. Nếu cả hai tinh hoàn đều xuống và không co rút lên cao, đó không phải là tinh hoàn ẩn.

Ngoài ra, một số bệnh lý khác cũng có thể làm tinh hoàn không đều, như thoát vị bẹn hoặc tràn dịch tinh mạc:

• Thoát vị bẹn xảy ra khi các tạng ổ bụng hay mạc treo di chuyển vào vùng bẹn theo ống bẹn. Triệu chứng chính là sưng, đau, và cứng ở một bên bìu. Phẫu thuật là phương pháp điều trị chính để đóng lại ống bẹn theo cấu trúc giải phẫu.
• Tràn dịch tinh mạc là khi ống bẹn không đóng được, làm cho dịch từ bụng tích tụ ở túi bìu, làm tinh hoàn sưng nhưng không đau. Một số trường hợp có thể tự hồi phục, nhưng đôi khi cần phẫu thuật để loại bỏ dịch thừa.

Trẻ bị lệch tinh hoàn cần được theo dõi sát sao bởi các bác sĩ chuyên khoa. Khuyến cáo phẫu thuật cố định tinh hoàn khi trẻ đạt 18 tháng tuổi.