Kính áp tròng

Kính áp tròng là các thấu kính mỏng làm từ nhựa, được đặt trực tiếp lên giác mạc để điều chỉnh các tật khúc xạ của mắt. Chúng được coi là thiết bị y tế, giúp điều chỉnh tật mắt, đáp ứng nhu cầu thẩm mỹ hoặc điều trị các vấn đề về mắt.

Năm 2004, có khoảng 125 triệu người (2%) trên toàn thế giới sử dụng kính áp tròng, trong đó 28 đến 38 triệu người sống tại Mỹ. Đến năm 2010, thị trường toàn cầu của kính áp tròng đạt khoảng 6,1 tỷ đô la, với thị phần kính áp tròng mềm tại Mỹ là 2,1 tỷ đô la. Dự đoán doanh thu toàn cầu sẽ đạt 11,7 tỷ đô la vào năm 2015. Năm 2010, độ tuổi trung bình của người sử dụng kính áp tròng là 31, trong đó 2/3 là nữ.

Lịch sử

Lịch sử của kính áp tròng bắt đầu từ ý tưởng của Leonardo da Vinci, một trong những nhà khoa học vĩ đại nhất, với những nghiên cứu sơ khai về kính áp tròng từ thế kỷ 16. Bức tranh của Leonardo da Vinci vẽ vào năm 1508 mô tả một thấu kính gắn vào đầu ống, sử dụng nước để tạo mặt cong giống như mắt thường. Ý tưởng này được lặp lại vào năm 1820 bởi Sir John Herschel, một nhà thiên văn học người Anh, khi ông đề xuất thu nhỏ thấu kính thành loại kính có thể đặt vào mắt người. Đến năm 1887, kính áp tròng đầu tiên được chế tạo bởi nhà vật lý Đức Adolf Eugen Fick, và được thử nghiệm trên thỏ và chính mắt của ông. Tuy nhiên, kính áp tròng thời kỳ đầu vẫn còn lớn và không vừa với mắt, chỉ sử dụng được trong thời gian ngắn. Đến thập niên 1930, kính áp tròng bằng nhựa plastic và thủy tinh được phát minh, dẫn đến sự ra đời của kính áp tròng thế hệ mới hiện nay, do nhà hóa học Tiệp Otto Wichterle phát triển.

Thực tế, kính mà Leonardo da Vinci mô tả không phải là kính áp tròng mà chỉ là thiết bị quang học sát với mắt để tăng cường thị lực. Tuy nhiên, tầm nhìn khoa học của Leonardo da Vinci không thể phủ nhận. Sau những cải tiến đột phá của Otto Wichterle, kính áp tròng đã trở nên thuận tiện và dễ sử dụng hơn. Ngày nay, kính áp tròng không chỉ cải thiện thị lực mà còn bảo vệ mắt khỏi tia cực tím và cho phép thay đổi màu mắt dễ dàng. Kính áp tròng hiện đang được cải tiến về cấu trúc hóa học, thời gian sử dụng, độ an toàn và sự tiện lợi. Các loại kính áp tròng sử dụng một ngày đang dần thay thế kính áp tròng dài ngày vì sự tiện lợi của chúng.

Hiện tại, có khoảng 140 triệu người trên toàn thế giới (bao gồm 31-42 triệu người ở Mỹ và 15 triệu người ở Nhật) đang sử dụng kính áp tròng.

Những nguyên tắc vệ sinh cơ bản

• Đảm bảo tay bạn hoàn toàn sạch sẽ khi tháo hoặc lắp kính, kiểm tra tình trạng của mắt kính: còn trong bao bì, hạn sử dụng chưa hết, và không bị biến dạng.
• Tuân theo thời gian đeo kính áp tròng như hướng dẫn của nhà sản xuất.
• Sử dụng dung dịch rửa kính đúng theo quy chuẩn của nhà sản xuất hoặc theo chỉ định của bác sĩ. Nên áp dụng phương pháp rửa hai bước để giảm nguy cơ nhiễm ký sinh trùng acanthamoeba.
• Vệ sinh hộp đựng kính thường xuyên (dành cho kính dùng lâu dài).
• Thay mới hộp đựng kính theo hướng dẫn của nhà sản xuất hoặc mỗi 4 tuần một lần.

Hướng dẫn đeo kính áp tròng

• Rửa tay thật sạch trước khi đeo kính để tránh bụi bẩn tiếp xúc với mắt;
• Lắc nhẹ hộp chứa kính và dung dịch bảo quản để làm mềm kính;
• Nhẹ nhàng lấy kính ra khỏi hộp và đặt lên lòng bàn tay;
• Kiểm tra kính trước khi đeo: Kính phải có hình dạng vòng cung tự nhiên, không bị biến dạng;
• Đặt kính lên đầu ngón tay khô (thường là ngón tay giữa hoặc ngón tay cái);
• Dùng tay còn lại mở rộng mi mắt trên và dưới, giữ mắt không chớp;
• Từ từ đưa kính vào mắt, mắt nên nhìn lên hoặc nhìn thẳng, tay giữ cố định không được bỏ ra;
• Nhắm mắt nhẹ nhàng và xoay mắt một vòng để giúp kính ổn định, sau đó chớp mắt nhẹ;
• Kiểm tra để đảm bảo kính đã nằm đúng vị trí trung tâm của mắt;
• Thực hiện quy trình tương tự với mắt còn lại.

Những lưu ý quan trọng khi sử dụng kính áp tròng

• Định kỳ kiểm tra mắt và đo độ kính tại bác sĩ để đảm bảo sức khỏe mắt.
• Chỉ sử dụng kính có nguồn gốc rõ ràng, tránh các sản phẩm không rõ nguồn gốc.
• Không đeo kính quá lâu, nên để mắt được nghỉ ngơi; thời gian đeo tối ưu là từ 6 - 8 tiếng/ngày.
• Nhỏ mắt từ 6 - 8 lần trong thời gian đeo để duy trì độ ẩm cho mắt.
• Không tái sử dụng kính áp tròng một ngày; thay mới mỗi ngày.
• Ngâm kính trong dung dịch chuyên dụng khi không sử dụng để bảo quản tốt nhất.
• Không đeo kính áp tròng quá hạn sử dụng.
• Nên đeo kính trước khi trang điểm để tránh bụi phấn rơi vào mắt gây kích ứng.

Các lợi ích

• Giúp điều chỉnh thị lực tương tự như mắt tự nhiên, chữa trị nhiều loại tật về mắt như cận thị, viễn thị, và nhiều vấn đề khác.
• Cho phép vận động thoải mái mà không lo kính bị rơi ra.
• Thay đổi màu mắt, tạo hiệu ứng làm đẹp.
• Tiện lợi và mang lại vẻ thẩm mỹ cao.

Những tác hại

Nếu không được vệ sinh đúng cách, kính áp tròng có thể gây ra nấm mắt hoặc tổn thương giác mạc. Các dung dịch rửa kính cũng có thể gây nhiễm trùng nếu người sử dụng không tuân thủ các quy tắc vệ sinh nghiêm ngặt.