Kính viễn vọng Không gian James Webb đã mang đến những thông tin bất ngờ về Thiên hà Bánh xe nổi tiếng

Mặc dù đã được nghiên cứu bởi nhiều kính viễn vọng khác, nhưng về Thiên hà Bánh xe, hiện vẫn còn nhiều điều chưa rõ như thế.

Kính viễn vọng Không gian James Webb của NASA đã tiết lộ những phát hiện mới về Thiên hà Bánh xe, từ quá trình hình thành sao đến lỗ đen trung tâm của nó. Thông qua hình ảnh hồng ngoại, các nhà khoa học đã thu được thông tin chi tiết về Thiên hà Bánh xe cũng như hai thiên hà nhỏ hơn, nằm giữa hàng nghìn thiên hà khác trên bầu trời.

Hình ảnh một cách rõ ràng cho thấy sự biến đổi của Thiên hà Bánh xe qua hàng tỷ năm.

Thiên hà Bánh xe, cách chúng ta khoảng 500 triệu năm ánh sáng ở chòm sao Ngọc Phu, là kết quả của một vụ va chạm giữa một thiên hà xoáy và một thiên hà nhỏ hơn, xảy ra hàng tỷ năm trước. Đây là nguyên nhân tạo ra hai vòng sáng: một vòng chính ở giữa và một vòng ngoài đầy màu sắc.

Hai vòng sáng của Thiên hà Bánh xe lan tỏa ra như là những gợn sóng trên mặt hồ, phát ra sau khi nước bị khuấy động bởi một viên đá ném từ bờ. Điều này khiến Thiên hà Bánh xe được phân loại vào loại 'thiên hà vòng', một dạng hiếm và không phổ biến như Thiên hà xoáy như Dải Ngân hà.

Những vùng sáng chói trong hình ảnh ẩn chứa một lượng lớn bụi nóng, và những khu vực sáng nhất là nơi mà các cụm sao trẻ đang hình thành. Vòng ngoài cùng đã lan ra khoảng cách gần 440 triệu năm ánh sáng, đầy đủ các khu vực sinh sao và các vụ nổ siêu tân tinh. Sự lan rộng này tiếp tục kích thích quá trình hình thành sao.

Nhiều kính viễn vọng khác (trong đó có Hubble) đã từng chụp ảnh Thiên hà Bánh xe, nhưng lớp bụi không gian mịn màng vẫn làm che mờ bức màn. Nhưng với khả năng quan sát ánh sáng hồng ngoại của Kính viễn vọng Không gian James Webb, chúng ta đã có cơ hội nhìn thấy bản chất của Thiên hà Bánh xe lần đầu tiên.

Trong bức ảnh này, dữ liệu từ Camera Cận Hồng ngoại (NIRCam) được tô màu xanh dương, cam và vàng. Những chấm xanh đơn lẻ có thể là ngôi sao đơn hoặc các khu vực sinh sao mới. Tuy nhiên, chỉ có Kính viễn vọng Không gian James Webb, đặc biệt là Công cụ quan sát Hồng ngoại Tầm trung (MIRI), mới có thể thu thập dữ liệu về bụi trong Thiên hà Bánh xe. Những vùng đỏ trong hình ảnh là không gian giàu hydrocarbon và bụi silicate, tỏa ra từ khắp mọi hướng, tạo thành khung xương của Thiên hà Bánh xe.

Những hình ảnh hiếm hoi này cho thấy Thiên hà đang trải qua sự biến đổi, và trong tương lai, nó sẽ tiếp tục thay đổi hình dạng. Mặc dù Kính viễn vọng Không gian James Webb chỉ chụp ảnh Thiên hà Bánh xe tại một khoảnh khắc cụ thể trên dòng thời gian, nhưng chúng ta vẫn có thể thu thập thông tin về quá khứ, hiện tại và sự phát triển của Thiên hà trong tương lai.

Theo NASA