Hoàng gia Anh sở hữu nhiều viên kim cương lộng lẫy, và viên kim cương được gọi là Koh-i-Noor với trọng lượng hơn 105 carat là một trong những viên kim cương nổi tiếng nhất của họ. Nó không chỉ nổi tiếng với việc được trang trí trên vương miện Hoàng gia Anh, mà còn được các chuyên gia đánh giá rất cao về màu sắc, kích thước và độ tinh khiết. Việc được chuyển nhượng qua nhiều triều đại đã tạo nên một câu chuyện lịch sử đặc biệt cho Koh-i-Noor, biến nó trở thành một trong những báu vật quý giá của nước Anh. Nhân dịp Vương hậu Camilla quyết định gỡ viên kim cương này khỏi vương miện của mình trong lễ đăng quang, mời các bạn cùng khám phá về quá khứ và lý do tại sao nó không xuất hiện trong buổi lễ đăng quang của Vua Charles IIILịch sử khám phá Koh-i-Noor
Koh-i-Noor: Huyền thoại viên kim cương ẩn chứa sự sáng ngời
Lâu đài Golconda, tọa lạc ở phía Nam Ấn Độ, được cho là nơi mà viên Koh-i-Noor được khám phá.
Theo nhiều nguồn tin, Koh-i-Noor còn có hai 'chị em' khác là Darya-i-Noor và Great Mughal Diamond. Cả ba viên đều được khám phá tại Ấn Độ và sau đó bị mang ra nước ngoài như các chiến lợi phẩm. Viên Darya-i-Noor có trọng lượng ước chừng từ 175 đến 195 carat, trong khi viên còn lại nặng 189.9 carat. Viên 189.9 carat sau đó được đổi tên thành Orlov, hiện đang được trưng bày tại cung điện Kremlin, Nga.
Hình ảnh gần đây nhất của việc mài giảm viên Koh-i-Noor là vào năm 1852
Ban đầu, viên Koh-i-Noor thô có trọng lượng gần 800 carat. Tuy nhiên, viên đá này có một khuyết điểm tự nhiên lớn ở trung tâm, do đó đã phải trải qua nhiều lần mài giảm kích thước. Hiện nay, viên kim cương này chỉ được xếp hạng thứ 90 trên thế giới với trọng lượng 105 carat. So với viên Cullinan I nổi tiếng, có kích thước lên đến hơn 530 carat sau khi được mài giảm, Koh-i-Noor nhỏ hơn rất nhiều. Lần cuối cùng viên Koh-i-Noor được mài giảm kích thước là vào năm 1852, nhằm tạo ra bề mặt sáng bóng và khả năng phản chiếu ánh sáng tốt hơn.Chuyển nhượng qua nhiều triều đại
Lịch sử ghi nhận rằng vào năm 1323, Koh-i-Noor lần đầu tiên bị chuyển nhượng. Khi đó, Ulugh Khan đã chiếm đóng Vương quốc Kakatiya, nơi mà viên kim cương này có nguồn gốc. Chiến thắng của Ulugh Khan đã mang lại viên kim cương này như một phần thưởng chiến tranh. Sau đó, Koh-i-Noor đã đi qua nhiều vị vua, đặc biệt là Babur, hoàng đế đầu tiên của Đế quốc Mughal. Mughal là một thể chế chính trị Hồi giáo và kế thừa nhiều yếu tố văn hóa từ Ba Tư, nằm ở Tiểu lục địa Ấn Độ. Anh em có biết về ngôi đền Taj Mahal nổi tiếng không? Đó là công trình được hoàng đế Shah Jahan của Đế quốc Mughal xây dựng, và ông cũng là một trong những chủ nhân của viên kim cương nổi tiếng này. Ban đầu, Koh-i-Noor có một mối liên hệ mật thiết với văn hoá Ba Tư, đó cũng là lý do tại sao viên kim cương này có tên theo tiếng Ba Tư. Vào năm 1739, Nadir Shah của Đế quốc Afsharid đã xâm chiếm Ấn Độ và chiếm được viên kim cương này. Từ đó, Koh-i-Noor được coi là mang một sức mạnh bí ẩn, khiến những người đàn ông sở hữu nó gặp phải vận rủi. Một truyền thuyết kể rằng chỉ có các thánh nữ hoặc phụ nữ mới có thể sở hữu viên kim cương này. Nếu một phụ nữ sở hữu, nó sẽ mang lại quyền lực vô cùng to lớn. Vào năm 1747, vua Nadir Shah bị ám sát, làm cho truyền thuyết trở nên huyền bí hơn.
Một bản sao của viên Koh-i-Noor được trưng bày tại một triển lãm
Nhiều tài liệu lịch sử ghi nhận rằng những người đàn ông sở hữu Koh-i-Noor thường gặp phải những kết cục bi thảm như bị phản bội, bị ám sát hoặc thất bại trong các cuộc chiến. Sau đó, viên kim cương này được trao cho một tướng của vua Nadir Shah, tên là Ahmad Shah Durrani. Sau này, ông trở thành vua của Afghanistan. Tuy nhiên, hậu duệ của vua Durrani đã phải chuyển giao viên kim cương cho các vị vua thuộc Đế quốc Sikh sau khi bị đánh bại vào năm 1809.Xung đột về Koh-i-Noor
Với quá khứ liên quan đến nhiều nền văn minh khác nhau, Koh-i-Noor dĩ nhiên đã trở thành vật tranh cãi. Hiện nay, các quốc gia như Ấn Độ, Pakistan, Iran, Bangladesh và Afghanistan đều đòi hỏi Anh trả lại viên kim cương này. Ngay cả Taliban cũng tuyên bố quyền sở hữu đối với Koh-i-Noor. Mặc dù mọi quốc gia đều có lý do cho quyền sở hữu của họ, nhưng từ năm 1947 đến nay, Anh vẫn kiên quyết từ chối trả lại viên kim cương này. Cả Hoàng gia và chính phủ Anh đều khẳng định việc họ sở hữu Koh-i-Noor là hợp pháp và không bao giờ chấp nhận trả lại nó. Thật ra, ai cũng biết, Anh luôn thích giữ những kho báu, và một khi họ có trong tay, thì không dễ dàng để lấy lại.
Rất nhiều di tích lịch sử đã được Anh mang về từ các thuộc địa của họ. Các chính phủ phương Tây gần đây đã bắt đầu tìm cách giải quyết vấn đề của việc sở hữu di sản văn hoá và khảo cổ. Gần đây, Việt Nam cũng bị cuốn vào tranh cãi về tượng đài vua Bảo Đại và Pháp.Mới đây, một viện bảo tàng ở London đã đồng ý trả lại các hiện vật của thời kỳ Benin cho Nigeria. Hy Lạp cũng đã yêu cầu Anh trả lại các bức tượng khảo cổ Elgin Marbles cho họ. Không biết Anh có trả lại không, nhưng đối với việc trả lại viên kim cương Koh-i-Noor thì có vẻ như sẽ không dễ dàng chút nào.“Tôi tin rằng câu trả lời sẽ khiến tất cả các bạn thất vọng, nhưng tôi quả thực nghĩ rằng chúng ta nên giữ viên kim cương nguyên vẹn”.Trên trang web chính thức miêu tả về Koh-i-Noor, họ không đi sâu vào các vấn đề tranh chấp xung quanh viên kim cương. Mô tả đơn giản chỉ nói về “các câu chuyện huyền thoại”, “viên đá được chuyển tay qua nhiều người đàn ông không may”, “mang lại rủi ro cho nam giới” hoặc “được tặng cho Nữ hoàng Victoria vào năm 1849”.Vì sao Koh-i-Noor không xuất hiện trong lễ đăng quang của Vua Charles III
Lần đầu tiên Koh-i-Noor trở thành một phần của trang sức hoàng gia Anh là vào năm 1852, sau khi được cắt gọt cuối cùng. Việc này đã làm giảm trọng lượng của viên kim cương xuống còn 85 carat, nhưng lại làm cho nó trở nên lung linh hơn để trở thành một phần của trang sức của Nữ hoàng Victoria. Ban đầu, bà đeo Koh-i-Noor trên một chiếc ghim tóc, sau đó viên kim cương đã được đính lên vương miện của Nữ hoàng Alexandra, vợ của Vua Edward VII. Koh-i-Noor tiếp tục xuất hiện trên vương miện của Nữ hoàng Mary và mẹ của Nữ hoàng Elizabeth II.
Sau khi được đặt trên quan tài trong đám tang của Nữ hoàng Elizabeth vào năm 2002, cả vương miện và Koh-i-Noor đã được trưng bày tại triển lãm Crown Jewels ở Tháp London. Mặc dù là một trong những báu vật đầy màu sắc và thú vị của Anh Quốc, nhưng lễ đăng quang của vua Charles III lần này sẽ không có sự xuất hiện của Koh-i-Noor. Hoàng hậu Camilla, vợ của vua Charles III, đã quyết định giữ vương miện của Hoàng hậu Mary từng được sử dụng trong lễ đăng quang của Vua George V vào năm 1911. Tuy nhiên, trên vương miện này, Hoàng hậu Camilla sẽ gỡ bỏ Koh-i-Noor và thay vào đó là các viên kim cương từ bộ trang sức cá nhân của Nữ hoàng Elizabeth II như Cullinan III, IV và V, để tưởng nhớ bà.Nhiều người tin rằng Hoàng gia không sử dụng Koh-i-Noor để tránh làm dấy lên tranh chấp với Ấn Độ một lần nữa. Thậm chí chính Nữ hoàng Elizabeth II cũng không đeo vương miện có Koh-i-Noor trong suốt thời gian dài của mình.
Người Ấn Độ nhiều lần bày tỏ sự bất bình với việc Anh sở hữu Koh-i-Noor. Có người cho rằng viên kim cương là biểu tượng hoàn hảo của sự áp đặt từ phía Anh đối với Ấn Độ. Nó đã bị 'điều chỉnh', 'định hình lại', giống như cách mà người Anh đã làm với Ấn Độ để phù hợp với ý thức và nhu cầu của họ.Năm ngoái, Ấn Độ và Pakistan đã kỷ niệm 75 năm kể từ khi họ giành được độc lập từ Vương quốc Anh. Nhưng với nhiều người, câu chuyện về sự tự do của Ấn Độ vẫn chưa kết thúc khi vương miện Anh vẫn giữ Koh-i-Noor. Viên kim cương này thực sự là biểu tượng của thời kỳ thực dân của Anh tại Ấn Độ.