KTS Trần Minh: Sử dụng những vật liệu đơn giản như con ốc vít, viên gạch mái hoặc ổ điện để xây dựng những công trình 'siêu khổng lồ'.

'Bằng cách điều chỉnh hàng trăm, hàng ngàn chi tiết nhỏ, các kiến trúc sư có thể kết hợp chúng một cách khéo léo để tạo ra những công trình lớn và hoàn hảo nhất'.

KTS Trần Minh đã dành 15 năm để học và làm việc trong lĩnh vực kiến trúc. Thay vì trở thành 'ông chủ' của một studio, anh ấy mong muốn trở thành 'thợ lành nghề' trong lĩnh vực thiết kế Nhà hàng, Khách sạn và Khu nghỉ dưỡng.

CHỈ CẦN SẮP XẾP TỐT CÁC CHI TIẾT NHỎ, SẼ CÓ CÔNG TRÌNH LỚN HOÀN HẢO

Xin chào KTS Trần Minh, sau khi học tại Đại học Kiến trúc Hà Nội, tại sao bạn quyết định đi du học ở Mỹ?

Tôi quyết định 'bắt đầu lại' ở Mỹ vì nhiều lý do. Mặc dù đã học hai năm tại Đại học Kiến trúc, nhưng tôi cảm thấy mình còn thiếu kiến thức và kinh nghiệm. 'Bắt đầu lại' đồng nghĩa với việc tôi gần như là một người mới khi đặt chân đến Mỹ.

Tôi chọn học lại từ đầu thay vì tham gia chương trình liên kết với những người có kinh nghiệm. Hiện tại, tôi tin rằng đó là quyết định đúng đắn. Ở Việt Nam, chúng ta được dạy rất kỹ về quy chuẩn và tiêu chuẩn xây dựng để có thể đi làm ngay sau khi tốt nghiệp, nhưng ở Mỹ, chúng tôi được rèn luyện cách tư duy nhiều hơn. Ngay cả khi đối mặt với những đề bài khó, kiến trúc sư ở Mỹ vẫn có khả năng suy luận và đáp ứng mọi thách thức.

Nhớ mãi đề bài dự án đầu tiên ở Mỹ mà giáo sư giao cho chúng tôi: một hình vuông với 5 lỗ, chúng tôi phải tạo ra một công trình biểu trưng cho phong cách kiến trúc mà chúng tôi yêu thích. Có những bài tập mà giáo sư nhấn mạnh rằng: 'Nếu không thức trắng đêm nay, chắc chắn các bạn sẽ không hoàn thành đúng hạn'. Quãng thời gian học ở cả Việt Nam và Mỹ, cùng với thực tập, đã giúp tôi trưởng thành và đạt được thành tựu như ngày hôm nay.

Khi ở Mỹ, tôi làm việc trong một công ty chuyên thực hiện các dự án cải tạo, thay đổi mục đích sử dụng. Bạn có thể kể về một dự án mà tôi đã tham gia không?

Một dự án mà tôi muốn chia sẻ là việc biến đổi một bệnh viện thành một trường học. Đây là một thách thức lớn đối với các kiến trúc sư. Các yêu cầu cho hai loại công trình này khác biệt rất nhiều. Việc chuyển đổi đòi hỏi sự cân nhắc và tối ưu hóa chi phí mà không làm ảnh hưởng đến cấu trúc ban đầu.

Tính chất của hai loại công trình này rất khác nhau. Trong khi bệnh viện đề cao sự riêng tư, thì trường học lại tập trung vào sự kết nối và không gian chung. Các kiến trúc sư đã phải cân nhắc rất kỹ lưỡng để giảm thiểu sự can thiệp vào cấu trúc ban đầu, đồng thời đảm bảo đáp ứng được yêu cầu của khách hàng.

Làm việc như một Kiến trúc sư Trẻ tại Mỹ, công việc của tôi chủ yếu là triển khai các bản vẽ và các yêu cầu từ cấp trên. Nhưng khi trở thành Kiến trúc sư Trưởng, tôi nhận thấy rằng việc thay đổi mục đích sử dụng của một công trình là một quá trình phức tạp.

Là một người đã làm việc với những dự án quy mô lớn như khu nghỉ dưỡng, khách sạn, tôi có thấy nó khó hơn so với những công trình nhỏ như nhà ở không?

Về cơ bản, rất khó để so sánh cái nào khó hơn, dễ hơn, vì vậy tôi sẽ nói về những điểm giống và khác nhau giữa công trình quy mô lớn và nhỏ.

Đầu tiên về điểm chung, dù là công trình lớn hay nhỏ, người kiến trúc sư vẫn phải trải qua từng bước, từng bản vẽ, qua từng giai đoạn thiết kế. Nhưng về điểm khác biệt, ở những công trình quy mô nhỏ, công việc có thể đơn giản hơn, nhưng người kiến trúc sư sẽ phải đảm nhiều nhiệm vụ khác nhau.

Trong khi đó, ở những công trình lớn, công việc lại phức tạp hơn, thường người kiến trúc sẽ tập trung vào lĩnh vực của mình và phối hợp với nhiều chuyên gia khác để tạo nên một tổng thể hoàn chỉnh.

Ví dụ, ở một căn hộ chung cư, một kiến trúc sư phải lo từ chi tiết nhỏ nhất đến hạng mục lớn, trong khi ở một khách sạn, mỗi hạng mục lại được phụ trách bởi một chuyên gia khác nhau.

Tuy nhiên, người kiến trúc sư trưởng vẫn phải đảm nhận vai trò điều phối để tất cả các phần công việc hoạt động một cách hài hòa, tạo ra một tổng thể hoàn hảo.

Như tôi đã đề cập, trong kiến trúc, những chi tiết nhỏ đóng vai trò quan trọng. Trong một công trình lớn, liệu những chi tiết này cũng quan trọng không?

Những chi tiết nhỏ có vai trò vô cùng quan trọng. Nếu ta chiêm ngưỡng một tòa nhà hoặc một căn phòng, ta sẽ nhận ra hàng trăm, thậm chí hàng ngàn chi tiết khác nhau. Có những chi tiết mà thậm chí cả chủ nhân cũng không nhìn thấy bằng mắt thường, mà chỉ khi kiến trúc sư giải thích hoặc sau khi sử dụng, họ mới nhận biết.

Lấy ví dụ về mái hiên của một ngôi nhà, những chi tiết này phải đảm bảo nhiều yếu tố khác nhau, như khí hậu, vị trí của ngôi nhà. Ví dụ, ở Hà Nội, cần phải đảm bảo mái cắt được nước mưa, tạo bóng đổ và thông gió tự nhiên.

Nếu không xem xét đầy đủ các yếu tố, những chi tiết nhỏ sẽ không được thi công một cách chính xác, gây khó khăn cho người sử dụng. Ví dụ như việc lắp đặt ổ điện, cánh cửa mở vào trong hoặc ra ngoài, hoặc chi tiết trên tường. Mặc dù nhỏ nhưng rất quan trọng, và nếu làm sai, sẽ ảnh hưởng đến tiến độ của công trình.

TRONG CÔNG TRÌNH LỚN, SỰ SÁT SAO CÀNG QUAN TRỌNG

Thách thức lớn nhất khi thực hiện một công trình lớn là gì?

Như tôi đã nói trước đó, một công trình lớn như khách sạn Dusit Từ Hoa - Hà Nội đang thực hiện, đòi hỏi sự phối hợp giữa nhiều mảng và nhiều người tham gia. Là một kiến trúc sư trưởng, tôi phải điều phối tất cả để công việc diễn ra hài hòa, ví dụ như cách bố trí đèn để tránh va chạm với ống điều hòa hoặc các thiết bị khác không làm hỏng thiết kế cách âm.

Vai trò của người kiến trúc sư trưởng giống như một quan tòa ở giữa, quyết định xem phải điều chỉnh phần nào, thay đổi ra sao để hợp nhất mọi mảng một cách tối ưu nhất.

Bên cạnh các lĩnh vực chuyên môn, tôi còn phải làm việc cùng nhiều bộ phận khác như đầu tư, kế toán và nghe những yêu cầu từ phía khách hàng.

Điều đầu tiên anh làm khi nhận một đề bài từ khách hàng là gì?

Việc đầu tiên quan trọng nhất khi nhận đề bài là ngồi lại với khách hàng, tìm hiểu kỹ càng vấn đề để có cách tiếp cận phù hợp nhất. Không phải ý tưởng nào cũng thực hiện được, và người kiến trúc sư cần đưa ra lời khuyên hợp lý cho khách hàng.

Cần phải thống nhất với khách hàng ngay từ đầu để tránh tình huống xảy ra ý tưởng mới giữa chừng quá trình thi công, gây khó khăn cho cả nhóm kiến trúc sư và đội ngũ thi công.

Sau hơn 10 năm học tập và làm việc trong lĩnh vực kiến trúc, anh cảm thấy đã đạt được và mất đi điều gì?

Đối với tôi, ngành này thực sự là một ngành thú vị. Không chỉ về kiến thức xây dựng mà còn về địa lý, khoa học, văn hóa và cả kinh doanh.

Quay trở lại dự án khách sạn Dusit Từ Hoa - Hà Nội, chủ đầu tư muốn xây dựng một không gian kiểu lifestyle thay vì một khu nghỉ dưỡng hạng sang. Việc trò chuyện với họ giúp tôi hiểu rõ hơn về quyết định đó.

Yếu tố 'Việt Nam' được chú trọng cao trong dự án này, gọi là 'Vietnamest Hospitality'. Tôi đã phải tìm hiểu về văn hóa, lịch sử Việt Nam và công chúa Từ Hoa để thiết kế phù hợp.

Nói về điều mất, thì có lẽ đó là thời gian. Sinh viên kiến trúc thường phải dành nhiều thời gian hơn so với các ngành khác để học và làm thêm. Nhưng kết quả cuối cùng là đáng giá mọi nỗ lực.

Xin cảm ơn bạn về những chia sẻ!