Buzz
Trong một bài văn thông thường và đặc biệt là bài văn nghị luận xã hội, phần mở đầu đóng vai trò không thể phủ nhận. Hôm nay, Mytour sẽ cung cấp tài liệu Kỹ năng khai mạc văn nghị luận xã hội, hướng dẫn cách mở đầu cho bài văn nghị luận xã hội.
Tài liệu dành cho các bạn học sinh lớp 9 và lớp 12. Hãy cùng theo dõi chi tiết nội dung được chúng tôi chia sẻ ngay dưới đây.
I. Hướng dẫn cách mở đầu bài văn nghị luận xã hội
- Phần mở đầu trong một bài văn nghị luận xã hội đóng vai trò quan trọng trong việc mở đầu, chỉ rõ vấn đề. Có hai cách tiếp cận mở đầu:
- Trực tiếp: Trình bày ngay vấn đề cần nghị luận. Khi mở đầu trực tiếp, cần tập trung vào vấn đề nghị luận mà tránh đi vào chi tiết không cần thiết.
- Gián tiếp: Bắt đầu từ vấn đề liên quan và dẫn dắt đến vấn đề cần nghị luận. Khi mở đầu gián tiếp, cần tạo sự hấp dẫn và linh hoạt. Có thể mở đầu gián tiếp bằng cách dẫn dắt từ một câu chuyện, ý kiến, hoặc nhận định để đưa vào vấn đề cần nghị luận.
- Cấu trúc của phần mở đầu bao gồm:
- Dẫn dắt vấn đề: Bắt đầu từ vấn đề liên quan (một câu chuyện, ý kiến, hoặc nhận định...) để đưa người đọc, người nghe vào vấn đề được thảo luận hoặc tình huống có vấn đề được đặt ra trong đề bài.
- Nêu vấn đề: Trình bày vấn đề một cách ngắn gọn, chú ý đưa ra đúng vấn đề được đề ra trong đề bài và nên nêu một cách tổng quan.
- Nhận định về tầm quan trọng của vấn đề, ý nghĩa của vấn đề đối với cuộc sống, xã hội (không nhất thiết phải có, tùy thuộc vào từng nội dung).
II. Bí quyết để có một bài mở đầu cuốn hút?
Để viết một bài mở đầu cuốn hút, người viết cần tuân thủ những yêu cầu sau đây:
1. Ngắn gọn (khoảng 3 đến 4 câu): Mở đầu cần ngắn gọn, tránh dài dòng, không đi vào chi tiết không cần thiết.
2. Đầy đủ: Phải nêu rõ vấn đề cần nghị luận; phạm vi tài liệu và cách tiếp cận vấn đề chính xác.
3. Sáng tạo: Tạo điểm nhấn cho người đọc về vấn đề cần nghị luận bằng cách sử dụng những ý tưởng độc đáo, hoặc dẫn dắt bằng các trích dẫn ý nghĩa.
4. Tự nhiên: Sử dụng ngôn từ đơn giản, tự nhiên, tránh sử dụng ngôn từ phức tạp, không gượng ép.
III. Một số ví dụ về cách mở đầu bài văn nghị luận xã hội
Ví dụ 1
Cuộc sống giống như một bức tranh đầy màu sắc. Mỗi người đều tự mình tô điểm lên đó những sắc màu khác nhau. Trong số những sắc màu đó, có một sắc màu đặc biệt quan trọng, đó chính là (nội dung vấn đề cần nghị luận - ví dụ: tình yêu, lòng nhân ái, niềm tin…)
Ví dụ 2
Thời gian trôi qua, bốn mùa thay đổi không ngừng. Nhưng những giá trị vững vàng vẫn tồn tại giữa cuộc sống đa màu sắc này. Khi nói đến những giá trị quan trọng đó, không thể không nhắc đến (nội dung cần nghị luận - ví dụ: lòng nhân ái và sự chia sẻ, lòng tử tế…)
Mẫu 3
Cuộc đời của con người như một cuốn nhật ký. Mỗi ngày, chúng ta viết tiếp những trang giấy đầy ý nghĩa: có niềm vui, cũng có nỗi buồn, có thành công, cũng có thất bại. Trên hành trình xây dựng cuốn nhật ký của chính mình, chúng ta cần có (nội dung cần nghị luận). Rồi khi kết thúc cuốn nhật ký, mỗi người sẽ cảm thấy hài lòng và tự hào về chặng đường đã đi qua.
Mẫu 4
Mỗi người được trời ban cho trí tuệ để suy ngẫm và một trái tim để cảm nhận yêu thương. Chúng ta cần tạo ra những giá trị quý báu, trong đó có (nội dung cần nghị luận) để làm cho cuộc sống trở nên đẹp hơn mỗi ngày.
Mẫu 5
Cuộc sống giống như một chặng hành trình dài. Trong hành trình đó, mỗi người viết lên những trang sách riêng của mình. Và trên con đường ấy, chúng ta cần có (vấn đề cần nghị luận) để làm cho cuộc sống trở nên tươi đẹp hơn.
Mẫu 6
Thời gian là vô hạn, nhưng cuộc đời con người thì hữu hạn. Đó là lý do tại sao những nguyên tắc sống của cuộc đời luôn được theo đuổi. Và (vấn đề cần nghị luận) là một trong những điều đó.
Mẫu 7
Trong không gian vô hạn của vũ trụ, sự tồn tại của con người có vẻ nhỏ bé. Nhưng mặc dù nhỏ bé, sự tồn tại đó vẫn là một phần không thể thiếu. Vậy, chúng ta cần làm gì để cuộc sống trở nên tốt đẹp hơn? Điều đó đã được truyền đạt qua câu…
Mẫu 8
Cuộc sống như một bức tranh đa sắc. Mỗi người đều có một số phận riêng. Vì vậy, chúng ta cần phải cố gắng sống một cách đẹp đẽ. Và câu nói… đã truyền đạt một bài học quý giá.
Mẫu 9
Để đạt được thành công, con đường phía trước chắc chắn sẽ gặp phải nhiều khó khăn và thách thức. Nhưng để vượt qua mọi thử thách, chúng ta cần có sự đam mê và nỗ lực không ngừng. Đọc câu…, tôi cảm thấy điều đó thực sự ý nghĩa.
Mẫu 10
Trong cuộc sống, mỗi người được sinh ra đều mang những giá trị riêng biệt. Chúng ta cần phải nỗ lực hết mình để tự mình khẳng định. Và (vấn đề cần nghị luận) là vô cùng quan trọng trong hành trình đó.
Mẫu 11
Cuộc sống giống như một bức tranh ghép đa dạng. Ngoài những gam màu sặc sỡ, cũng có những gam màu trầm lặng. Nhưng điều đó không làm mất đi giá trị của chúng. Mỗi người mang một sứ mệnh riêng. Mỗi mảnh ghép đều đáng quý. Và (vấn đề cần nghị luận) là một phần quan trọng để tạo nên chúng ta.
Mẫu 12
Xukhôm linxki đã từng nói: “Con người không sinh ra để tan biến như một hạt cát vô danh. Họ sinh ra để để lại dấu ấn trên mặt đất, trong lòng người khác”. Thật vậy, mỗi người sống đều phải tạo ra cho bản thân những giá trị đáng giá. Và (vấn đề cần nghị luận) chính là một yếu tố quan trọng để chúng ta thực hiện điều đó.
Mẫu 13
Cuộc sống giống như một bản nhạc, có những giai điệu buồn và vui. Dù vậy, con người cũng cần có (vấn đề cần nghị luận) để tiếp tục bước đi trên hành trình của mình. Khi kết thúc hành trình, chúng ta sẽ thu hoạch được yêu thương và thành công.
Mẫu 14
Trong cuộc sống, mỗi người được sinh ra đều mang theo những giá trị đặc biệt. Đúng như câu nói (trích dẫn câu nói). Từ đó, mỗi người nhận ra bài học ý nghĩa và giá trị.
Mẫu 15
Để đạt được thành công, con đường trải qua nhiều thử thách và khó khăn. Nhưng để vượt qua, chúng ta cần có sự đam mê và nỗ lực không ngừng. Khi đọc câu nói (trích dẫn câu nói), tôi cảm thấy điều đó thật sự ý nghĩa.
Mẫu 16
Cuộc sống chứa đựng nhiều giá trị quý báu mà con người cần xây dựng và bảo vệ. Như lời khuyên được diễn đạt qua câu nói (trích dẫn câu nói), dành cho mỗi người trong hành trình sống này.
Mẫu 17
Nhân vật Paven trong “Thép đã tôi thế đấy” từng nói: “Cuộc đời người chỉ có một lần. Phải sống sao cho không hối tiếc, không ân hận vì những năm tháng đã trôi qua vô ích, sống không tiếc nuối vì quá khứ đáng tiếc và hèn mọn của mình…”. Sống và làm thế nào cho đúng với bản chất của con người trong cuộc sống là câu hỏi của mỗi người. Vì thế, đã có người khuyên rằng (trích dẫn câu nói).
Mẫu 18
Cuộc sống không phải lúc nào cũng mặn nồng như những bông hoa hồng nở rộ. Nhưng nhờ có ý chí và nghị lực mà mỗi người luôn biết cách vượt qua khó khăn. Cũng giống như bài học mà câu nói (trích dẫn câu nói) muốn truyền đạt đến mỗi người.
Mẫu 19
Người xưa từng nói: “Lửa thử vàng, gian nan thử sức”. Cuộc đời luôn đặt ra những thử thách để kiểm tra sức mạnh của con người. Không có con đường nào là trải phẳng dẫn ta đến thành công. Sự cố gắng của chính bản thân là yếu tố quyết định thành công hay thất bại trong cuộc sống. Bởi vậy, mọi thử thách trên đời sẽ trở nên dễ dàng nếu bạn luôn nắm vững (vấn đề cần nghị luận).
Mẫu 20
Thành công chỉ thuộc về những ai có đam mê và nỗ lực không ngừng vì điều đó. Trên con đường chinh phục thành công, (vấn đề cần nghị luận) đóng vai trò quan trọng.
Mẫu 21
Trên hành trình chinh phục thành công, mỗi người cần nhớ rằng: “Thành công là một cuộc hành trình chứ không phải đích đến” (A.Moravia). Chỉ bằng cố gắng không ngừng hoàn thiện bản thân, chúng ta mới có thể đạt được thành công. Một trong những yếu tố quan trọng để đạt được thành công chính là (vấn đề nghị luận).
Mẫu 22
“Chặng đường nào đi cũng có gai đá. Bàn chân phải chịu đau vì những gai góc. Nhưng chỉ qua khó khăn mới có thể đạt được thành công”. Bài hát “Đường đến ngày vinh quang” của nhạc sĩ Trần Lập đã dạy cho mọi người một bài học quý giá về cuộc sống. Để tiến về phía trước, chúng ta cần phải có (vấn đề nghị luận).
Mẫu 23
Tôi từng nghe nói rằng: “Nếu có thể chọn lựa, hãy chọn những điều tốt nhất; Nếu không có lựa chọn, hãy cố gắng làm tốt nhất”. Để đạt được những mục tiêu, chúng ta cần phải có (vấn đề nghị luận).
Mẫu 24
Robert Frost đã từng phát biểu: “Rừng có nhiều con đường, nhưng ta chọn con đường chưa ai đi qua”. Để ghi tên mình vào lịch sử, chúng ta cần phải hoàn thiện bản thân. Và (vấn đề nghị luận) là một yếu tố quan trọng.
IV. Bắt đầu bằng việc nói về các vấn đề cụ thể
1. Đam mê
Đam mê luôn là nguồn năng lượng bên trong bạn, thúc đẩy bạn vượt qua khó khăn và tiến tới thành công. Giống như Reggie Leach đã nói: “Hãy trở thành ngọn lửa, chỉ có thế bạn mới có thể chiếu sáng con đường thành công”.
2. Lí tưởng sống
Thanh xuân như cơn mưa rào, dù gặp khó khăn vẫn muốn tiếp tục trải nghiệm. Tuổi trẻ là giai đoạn quan trọng, và chúng ta cần sống trong sạch, từ thể chất đến tinh thần, từ lời nói đến hành động, như lời khuyên đã truyền đạt.
3. Tình yêu thương
“Cuộc sống cần một tấm lòng…” Những dòng nhạc trong ca khúc “Để gió cuốn đi” của nhạc sĩ Trịnh Công Sơn đã để lại cho người nghe những suy tư sâu sắc về ý nghĩa của việc cho đi yêu thương để nhận lại hạnh phúc.
4. Giá trị bản thân
Trong cuộc sống, mỗi người mang theo những giá trị riêng biệt. Như lời của Xu-khôm lin-xki: “Con người sinh ra không phải để tan biến như một hạt cát vô danh. Họ sinh ra để ghi dấu trên thế giới, trong lòng người khác”.
5. Tình bạn
“Chiến trường thử thách người dũng cảm. Cơn giận thử thách người khôn ngoan. Khó khăn thử thách bạn bè” (Ngạn ngữ Nga). Để có một tình bạn chân chính không hề dễ dàng. Cũng giống như C. Mác đã nói: “Tình bạn chân chính là viên ngọc quý” đã ca ngợi giá trị của tình bạn.
6. Phương pháp đọc sách
Trong “Bàn về đọc sách”, nhà văn văn học Trung Quốc Chu Quang Tiềm từng viết: “Đọc sách không cốt lấy nhiều, quan trọng nhất là phải chọn cho tinh, đọc cho kĩ”. Quan điểm trên đã đề ra một phương pháp đọc sách đúng đắn cho những người yêu sách.
7. Chủ quyền dân tộc
“Sống vững chãi bốn ngàn năm lịch sử
Lưng đeo gươm tay mềm mại bút hoa”
(Huy Cận)
Việt Nam là một dân tộc có truyền thống yêu nước sâu sắc, có truyền thống chiến đấu quả cảm chống lại kẻ thù ngoại xâm. Qua hàng ngàn năm, đất nước của chúng ta đã trải qua những giai đoạn lịch sử vĩ đại trong việc xây dựng và bảo vệ tổ quốc. Sự hy sinh của hàng ngàn chiến sĩ đã nằm gục tại Hoàng Sa, Trường Sa và khắp các miền đất S-shaped này. Chính vì thế, chủ quyền của quốc gia và của dân tộc là điều thiêng liêng và cao quý nhất.
8. Cách sống
Cuộc đời mỗi người giống như một cuốn tiểu thuyết độc đáo, không ai trùng với ai. Như câu nói: “Ta không chọn nơi ta sinh ra, nhưng ta có thể lựa chọn cách ta sống”. Câu nói này đã để lại trong lòng chúng ta nhiều suy tư sâu sắc.
9. Văn hóa
John Abbott - thủ tướng của Canada đã từng phát biểu: “Khả năng của mỗi người có thể được nâng cao hoặc mạnh mẽ hơn nhờ vào văn hóa”. Văn hóa là một giá trị tinh thần quan trọng đối với mỗi con người, không phải điều gì cũng tự nhiên mà có được, cũng giống như câu nói: “Ta có thể nhặt được một gói tiền nhưng không có ai để rơi một gói văn hóa cho ta nhặt”.
10. Tình yêu quê hương
Chủ tịch Hồ Chí Minh từng khẳng định: “Dân ta có tình yêu quê hương sâu sắc”. Có thể khẳng định rằng, tình yêu quê hương là một truyền thống tốt đẹp của dân tộc Việt Nam.
11. Sự thật và sự giả dối
Albert Camus đã từng phát biểu: “Sự thật, giống như ánh sáng, làm người ta chói mắt. Sự giả dối thì ngược lại, là ánh chiều hôm tươi đẹp bao phủ lên mọi vật”. Sự thật và sự giả dối là hai khái niệm trái ngược nhau, gợi cho mỗi người nhiều suy nghĩ.
12. Yếu tố thành công
“Con đường nào cũng đầy gai góc, không có con đường nào mà bước trên hoa hồng. Bàn chân ta thấm đau vì những mũi gai, nhưng chỉ khi vượt qua muôn vàn sóng gió, ta mới đạt được vinh quang”. Nghe bài hát “Đường đến ngày vinh quang” của cố nhạc sĩ Trần Lập, tôi luôn nhớ rằng con đường nào đến với thành công cũng đầy gian nan. Vậy nên, chúng ta cần chuẩn bị những hành trang gì để bước tới.
13. Sự khiêm tốn
Nhà văn, nhà thơ Walter Scott - người Scotland đã từng nói: “Một cái đầu tỉnh táo, một trái tim trung thực và một linh hồn khiêm tốn, đó mới là ba điều dẫn đường tốt nhất qua thời gian và cõi vĩnh hằng”. Thật vậy, con người khi trưởng thành sẽ hiểu được bài học của sự khiêm tốn.
14. Nghị lực
Cuộc sống của con người không phải lúc nào cũng đi trên con đường êm đềm, trải đầy hoa hồng. Nhưng nhờ có ý chí và nghị lực, mỗi người luôn biết cách vượt qua khó khăn. Cũng giống như câu nói ý nghĩa: “Giữa vùng đất khô cằn, cây hoa dại vẫn mọc lên và nở hoa thật đẹp”.
15. Khát vọng và tham vọng
Nhà tâm lý học xã hội, nhà phân tâm học, triết gia và người ủng hộ chủ nghĩa xã hội dân chủ người Đức - Erich Fromm từng khẳng định: “Tham vọng là cái hố không đáy làm kiệt sức con người trong nỗ lực bất tận tìm cách thỏa mãn nhu cầu mà không bao giờ chạm tới được sự thỏa mãn”. Cũng đồng quan điểm trên, câu nói: “Hãy khát vọng chứ đừng tham vọng” cũng khuyên con người nhận thức đúng đắn về khát vọng và tham vọng.
16. Sự khiêm tốn
Nhà văn, nhà thơ Walter Scott - người Scotland đã từng nói: “Một cái đầu tỉnh táo, một trái tim trung thực và một linh hồn khiêm nhường, đó là ba người dẫn đường tốt nhất qua thời gian và cõi vĩnh hằng”. Thật vậy, con người khi trưởng thành sẽ hiểu được bài học của sự khiêm tốn. Cũng giống như câu nói: “Người ta lớn lên khi biết cúi đầu”.
17. Đạo đức, nhân cách
Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng nói: “Người có tài mà không có đức là người vô dụng, người có đức mà không có tài thì làm việc gì cũng khó”. Thật vậy, nhân cách, đạo đức và tài năng luôn phải đi đôi. Cũng giống như lời khuyên của ngạn ngữ: “Người mạnh mẽ ở trong tâm, cây đại ở trong gốc”.
18. Niềm tin
Chúng ta sống trong thế kỷ 21, thời kỳ của công nghệ thông tin và tri thức nhân loại, với những khám phá khoa học đã dẫn con người vào thời đại ánh sáng. Nhưng cũng đồng thời, con người phải đối diện với những hậu quả của sự tiến bộ. Vì lẽ đó, có người cho rằng: “Trong thế giới đầy không chắc chắn, chúng ta vẫn có quyền tin tưởng vào tương lai tươi sáng”. Quan điểm này đã đánh thức trong mỗi chúng ta những suy tư sâu sắc.
19. Vai trò của kiến thức và kỹ năng
Trên con đường chinh phục thành công, không ai ngay từ đầu đã bước đến đích. Mỗi người luôn phải vượt qua những khó khăn mới gặt hái được trái ngọt. Và trong hành trình đó: “Bạn khó có thể thành công nếu không có sự chuẩn bị tốt về những kỹ năng và kiến thức nền tảng”.
20. Niềm vui
“Mỗi ngày tôi chọn một niềm vui
Chọn những bông hoa và những nụ cười
Tôi nhặt gió trời mời em giữ lấy
Để mắt em cười tựa lá bay…”
Đó là những câu trong bài hát “Mỗi ngày tôi chọn một niềm vui” của cố nhạc sĩ Trịnh Công Sơn. Mỗi khi nghe, tôi luôn cảm thấy như được tiếp thêm nghị lực. Quả thật, cách sống mỗi ngày chọn một niềm vui đem lại cuộc sống tốt đẹp hơn.
22. Vẻ đẹp tâm hồn
Balzac - nhà văn hiện thực nổi tiếng của Pháp ở thế kỉ XIX đã từng khẳng định: “ Có lẽ đức hạnh không là gì hơn ngoài sự nhã nhặn của tâm hồn ”. Lời khẳng định ấy đã đề cao giá trị của tâm hồn. Cũng đồng quan điểm ấy, câu cổ ngữ: “ Ngọc vô cùng quý giá nhưng ngọc tâm hồn còn quý giá hơn nhiều ” đã để lại cho mỗi người một bài học đáng giá. Những ý kiến trên đã gợi cho mỗi người suy nghĩ về giá trị của vẻ đẹp tâm hồn.
23. Giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc
Bản sắc văn hóa dân tộc - một cụm từ nghe có vẻ trừu tượng nhưng thực ra nếu hiểu đơn giản thì đó chính là toàn bộ những giá trị vật chất và tinh thần cốt lõi của một dân tộc. Đó là hồn cốt của mỗi dân tộc, chính vì vậy, mỗi công dân cần có trách nhiệm giữ gìn và phát huy điều bản sắc văn hóa.
24. Lợi ích quốc gia
Có ai đó đã từng nói rằng: “Bạn không bao giờ thực sự phân biệt được bạn và thù cho tới khi mặt băng vỡ”. Bạn bè và kẻ thù vốn là những khái niệm đối lập, có thể thay đổi không ngừng. Đặt biệt khi đặt trong mối quan hệ giữa các quốc gia, dân tộc thì ranh giới đó lại thật mong manh. Cũng giống như cựu thủ tướng Anh Winston Churchill từng khẳng định: “Không có bạn bè vĩnh viễn, không có kẻ thù vĩnh viễn. Chỉ có lợi ích quốc gia là vĩnh viễn”.
24. Nghiện game
Trong thời đại hiện nay, với sự phát triển của xã hội, có rất nhiều phương tiện giải trí đa dạng. Trò chơi điện tử là một trong những hình thức giải trí được nhập khẩu từ nước ngoài. Ban đầu, trò chơi này được phát triển với mục đích tích cực. Tuy nhiên, nhiều học sinh, sinh viên - những đối tượng thường xuyên sử dụng trò chơi điện tử, đã trở nên quá nghiện game, làm sao lơ là việc học tập và gây ra nhiều hậu quả tiêu cực.
