Dù lâu đài nguy nga, tráng lệ có thể được tìm thấy ở mọi nơi trên thế giới, nhưng chỉ có một địa điểm duy nhất là lâu đài được xây từ đất sét, đó chính là Kỳ quan Thổ Lâu. Được xây dựng từ hàng trăm năm trước tại Trung Quốc, đây là một công trình kiến trúc độc đáo. Kỳ quan Thổ Lâu đã làm nền cho bộ phim Hoa Mộc Lan (Mulan) năm 2020, với vai trò của nữ diễn viên Lưu Diệc Phi. Nếu bạn đã xem bộ phim này, chắc chắn bạn sẽ nhận ra những ngôi nhà độc đáo này. Hãy cùng Mytour khám phá vương quốc đất sét độc nhất vô nhị này.
Giới thiệu về Kỳ quan Thổ Lâu Trung Quốc
Thổ Lâu là tên chung cho các ngôi nhà có hình dáng đặc biệt như hình vuông, hình bầu dục, và hình ngũ giác ở Phúc Kiến, Trung Quốc. Theo tiếng Trung, Thổ Lâu có nghĩa là các ngôi nhà được làm từ đất sét. Thực tế, Thổ Lâu tập trung chủ yếu ở hai thành phố lớn là Long Nham và Chương Châu. Long Nham có khoảng 20.000 ngôi nhà thổ lâu và Chương Châu có khoảng 15.000 ngôi nhà. Những ngôi nhà thổ lâu ở Phúc Kiến được gọi chung là quần thể di sản. Vào tháng 7 năm 2008, Kỳ quan Thổ Lâu chính thức được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa thế giới.

Những lâu đài đất sét tựa như vách đá vững chắc, giúp bảo vệ người dân khỏi sự xâm nhập từ bên ngoài (Nguồn ảnh: Tìm kiếm nghệ thuật)
Những tòa lâu đài xây bằng đất sét vô cùng chắc chắn giống như những pháo đài cát 'khổng lồ' trong các bộ phim cổ trang Trung Quốc. Mặc dù Kỳ quan Thổ Lâu đã tồn tại hàng trăm năm, nhưng chỉ mới được các nhà nghiên cứu phát hiện ra trong những năm gần đây. Với kiến trúc độc đáo, quần thể lâu đài này đã thu hút sự quan tâm của nhiều du khách cả trong và ngoài nước đến tham quan. Trong số đó, có 10 ngôi nhà có tuổi đời lên đến 600 năm được coi là 'hóa thạch sống' của Trung Quốc.
Người sở hữu Kỳ quan Thổ Lâu Phúc Kiến là ai?
Chủ nhân của Kỳ quan Thổ Lâu chính là dân tộc Khách Gia. Theo truyền thống, dân tộc Khách Gia là một dân tộc thiểu số ở Trung Quốc, nhưng thực tế họ chính là người Hán ngày nay. Thuật ngữ 'Khách Gia' bắt nguồn từ việc người Hán di cư từ Bắc vào Nam. Dù họ đã định cư và lập nghiệp trên 'đất định cư của người khác', nhưng họ vẫn coi mình là những người ngoại lai xa quê hương.

Người Gia Khách đã đưa ra ý tưởng thiết kế và triển khai xây dựng công trình kiến trúc ấn tượng này (Nguồn ảnh: Tìm kiếm nghệ thuật)
Nếu nhìn từ khía cạnh lịch sử, có ba đợt di cư lớn của người Hán từ miền Bắc sang miền Nam. Tuy nhiên, trong quá trình di cư, họ gặp nhiều khó khăn trong việc thích nghi với môi trường và văn hóa mới. Thậm chí, xảy ra cả các xung đột mạnh mẽ với dân bản địa. Điều này cũng là động lực chính giúp người Khách Gia xây dựng nên kiến trúc và văn hóa thổ lâu độc đáo.
Điểm đặc biệt của thổ lâu chính là sự sống cộng đồng của nhiều gia đình trong một tòa nhà lớn. Mặc dù, mỗi gia đình có gian phòng riêng biệt trong thổ lâu, nhưng không gian sống vẫn được chia sẻ và bình đẳng. Điều này tương tự như các căn hộ chung cư hiện đại.
Lịch sử phát triển của công trình kiến trúc Thổ Lâu
Lịch sử hình thành khu vực Kỳ quan Thổ Lâu Phúc Kiến được đặt liên quan chặt chẽ đến những cuộc di cư đầy gian khổ của dân tộc Khách Gia khi họ di chuyển xuống miền Nam để lập nghiệp. Sau khi đến địa phương mới, dân tộc Khách Gia thường phải đối mặt với sự khác biệt văn hóa, ngôn ngữ và gặp phải những xung đột với người địa phương, đồng thời phải đối phó với các nguy cơ từ thiên nhiên và thú dữ. Đây cũng là lý do khiến họ phải sáng tạo ra những ngôi nhà chung để chung sống và bảo vệ lẫn nhau. Hành động này không chỉ giúp họ đối mặt với những thách thức từ bên ngoài mà còn giữ gìn và củng cố cuộc sống trong thời gian dài.
Kiến trúc độc đáo của Kỳ quan Thổ Lâu Phúc Kiến
Chi tiết về kiến trúc bên ngoài của thổ lâu
Do sự đối mặt với các yếu tố bên ngoài, Kỳ quan Thổ Lâu Phúc Kiến thường có kiến trúc mạnh mẽ và chắc chắn. Các tòa nhà thổ lâu không chỉ đơn thuần là nơi ở và sinh hoạt mà còn là 'pháo đài' vững chắc để bảo vệ cư dân Khách Gia. Chính vì thế, các công trình thổ lâu thường có 4 hoặc 5 tầng với chiều cao đáng kể.
Ngoài ra, thổ lâu chỉ có một cửa chính duy nhất và không có cửa sổ ở tầng trệt. Lý do cho điều này là vì cửa chính (hoặc cổng) là điểm chính cần được bảo vệ, thường được làm bằng đá hoặc sắt để chống chịu hỏa hoạn và tấn công từ bên ngoài.

Thiết kế kiến trúc bên ngoài của thành quách khá đơn giản, với mục đích chính là 'phòng tuyến bảo vệ' (Nguồn ảnh: Tìm kiếm nghệ thuật)
Các bức tường đất sét được xây dựng vô cùng kiên cố, có độ dày lên đến 2 mét. Khi cổng thành đã được đóng lại, không có lực lượng nào từ bên ngoài có thể xâm nhập được. Thậm chí, thổ lâu còn có khả năng chịu đựng được những trận động đất mạnh mẽ.
Kiến trúc bên trong của thổ lâu
Bên trong thổ lâu được phân chia thành từng gian phòng cho mỗi hộ gia đình sinh sống. Khác với kiến trúc bên ngoài, các gian nhà bên trong được thiết kế cẩn thận với hệ thống chắn gió hiệu quả. Điều này mang lại không gian ấm áp vào mùa đông và mát mẻ vào mùa hè.
Thường thì, tầng một của thổ lâu được sử dụng làm bếp kiêm phòng khách. Tầng hai là nơi lưu trữ lương thực. Các tầng từ ba trở lên được sắp xếp thành phòng ngủ. Và từ tầng ba trở lên, thổ lâu mới có các cửa sổ để thông thoáng và quan sát sự tấn công của kẻ thù.

Thiết kế bên trong của thổ lâu tương tự như các căn hộ hiện đại ngày nay (Nguồn ảnh: Tìm kiếm nghệ thuật)
Hiện nay, Kỳ quan Thổ Lâu Phúc Kiến có hàng nghìn ngôi nhà thổ lâu với các quy mô khác nhau. Các tòa thổ lâu lớn có thể kể đến như Châu Thành lâu, Thừa Khải lâu, Vĩnh Xương lâu, Điền Loa Khanh,... Trong số đó, Thừa Khải lâu được coi là thổ lâu có sức chứa lớn nhất từ trước đến nay. Với 6000 người sinh sống trong hơn 400 gian nhà và 80 hộ gia đình, đây cũng là tòa nhà dạng hình tròn đầu tiên được xây dựng ở Phúc Kiến vào năm 1371.
Ý nghĩa sâu sắc của Kỳ quan Thổ Lâu Phúc Kiến đối với văn hóa đại chúng
Mặc dù Kỳ quan Thổ Lâu Phúc Kiến đã được xây dựng từ hàng trăm năm trước đây, nhưng di sản này thể hiện sự kết hợp độc đáo giữa truyền thống văn hóa Trung Hoa và tinh thần tiến bộ, hiện đại. Ngoài ý nghĩa lịch sử sâu sắc, phong cách sống được thể hiện qua thổ lâu còn là biểu tượng văn hóa của dân tộc người Hoa cổ xưa. Có thể nói rằng, Kỳ quan Thổ Lâu Phúc Kiến là một trong những chung cư cổ đầu tiên của Trung Quốc.
Thực tế, số lượng cư dân sinh sống trong các Kỳ quan Thổ Lâu Phúc Kiến đã giảm dần qua các năm. Nguyên nhân chính là do người trẻ mong muốn tìm kiếm cơ hội ở các thành phố lớn. Tuy nhiên, nhờ vào các chính sách khuyến khích du lịch và quảng bá từ chính quyền địa phương, Kỳ quan Thổ Lâu Phúc Kiến vẫn luôn sôi động với các lễ hội tưng bừng.
Nên ghé thăm Kỳ quan Thổ Lâu Phúc Kiến vào thời gian nào?
Phúc Kiến thường có khí hậu dịu dàng suốt cả năm. Tuy nhiên, từ tháng 3 đến tháng 8 thường có mưa và bão. Mùa khô (từ tháng 9 đến tháng 12) là thời điểm lý tưởng để thăm quan Phúc Kiến Thổ Lâu.
Dù thời gian trôi qua với bao biến động, Phúc Kiến Thổ Lâu vẫn giữ được vẻ đẹp truyền thống của văn hóa Trung Hoa. Nếu có dịp đến Phúc Kiến, đừng bỏ lỡ cơ hội khám phá vương quốc đất sét độc đáo và duy nhất tại Trung Quốc. Hãy liên hệ với Mytour qua số hotline 19003398 để đặt tour du lịch Trung Quốc giá rẻ nhé!
