Trong những dịp nghỉ lễ, nhiều người thích lái xe đi xa hoặc lên núi, vì vậy việc có những kinh nghiệm bổ ích, đặc biệt là đối với ô tô tự động, là điều cần thiết.
Trong những kỳ nghỉ, nhiều người lựa chọn lái xe đi xa hoặc lên núi, vì vậy việc có những kinh nghiệm bổ ích, đặc biệt là đối với ô tô tự động, là điều cần thiết.
Hầu hết tài xế ở Việt Nam được học lái xe số sàn, do đó gần như tất cả đều biết những kinh nghiệm được truyền lại từ thầy giáo hoặc người đi trước, nhưng với thời đại hiện nay khi số lượng xe du lịch ngày càng tăng và phổ biến chủ yếu là dòng xe tự động, việc hiểu biết về công nghệ xe mà mình lái để điều khiển an toàn khi leo dốc trên đường là điều cần thiết.
Dưới đây là những kinh nghiệm quan trọng để giúp tài xế lái ô tô tự động an toàn khi di chuyển trên đường núi, đường dốc.
Chọn số nào khi leo dốc?
Các dòng ô tô tự động thường chỉ yêu cầu tài xế sử dụng một chân để lái, thay vì phải sử dụng cả hai chân như khi lái xe số sàn. Hiện nay, xe tự động có nhiều loại như tự động phân cấp, vô cấp CVT, ly hợp kép DCT... Nhưng chúng đều có cách sắp xếp cần số tương tự, bao gồm các ký hiệu: P (đỗ), R (lùi), N (p), D (tiến). Ngoài các ký hiệu này, xe tự động còn có các ký hiệu điều khiển số thể thao như M+/-, D (D2, D3), L (L2)..., thường được điều khiển thông qua lẫy chuyển số trên vô lăng hoặc trên cần số.

Cấp số tự động trên Kia Morning mới, với các nấc D3,2,1 là cách chuyển số bằng tay. Hình: Kia
Khi lái xe trên đường núi, làm thế nào để sử dụng ô tô số tự động một cách phù hợp?
Theo các chuyên gia lái xe, khi lái xe trên đường núi, người lái chỉ cần để xe ở số D, ECU sẽ tự động chuyển số phù hợp dựa trên vị trí bướm ga và tốc độ. Tuy nhiên, trong trường hợp cần giảm tốc độ hoặc dừng ở đoạn đường dốc, người lái có thể chuyển sang số thấp nhất để có lực kéo mạnh mẽ hơn.
Nếu muốn vượt xe tải đang leo dốc chậm rãi, người lái cũng nên chuyển xuống số thấp để có lực tăng tốc mạnh mẽ và vượt qua an toàn.
Đi xuống dốc
Khi lái xuống đèo bằng xe số tự động, cần phải chú ý hơn so với xe số sàn, và hiểu rõ về các công nghệ hỗ trợ trên xe để lái xe an toàn hơn.
Khi xuống đèo hoặc dốc, xe có xu hướng tăng tốc theo quán tính. Nếu chỉ sử dụng phanh liên tục để kiểm soát tốc độ, hệ thống phanh có thể bị quá tải, gây ra nhiệt độ cao và thậm chí là mất kiểm soát (mất phanh). Do đó, người lái cần phải tự chủ động kiểm soát tốc độ bằng các biện pháp khác ngoài việc sử dụng phanh. Thông thường, có thể tận dụng lực phanh từ động cơ.
Để sử dụng phanh động cơ trên xe số tự động, người lái cần chuyển sang chế độ số tay và giảm số xuống mức thấp nhất phù hợp với cấu trúc của từng loại xe (thường là qua lẫy số trên vô lăng hoặc cần số trên sàn).
Trong trường hợp đã giảm số xuống mức thấp nhưng xe vẫn tiếp tục tăng tốc, vượt quá mức tốc độ an toàn (thường là trên 50 km/h), người lái cần sử dụng phanh để dần giảm tốc độ, nhưng không nên sử dụng phanh liên tục. Do đó, cố gắng duy trì tốc độ đổ đèo ở mức an toàn (dưới 50 km/h).

Nút kích hoạt tính năng hỗ trợ phanh đổ đèo.
Bên cạnh việc sử dụng phanh động cơ một cách hiệu quả, người lái nên tirnk dụng các tính năng hỗ trợ phanh đổ đèo, dốc mà các dòng xe được trang bị sẵn. Quan trọng là không nên tắt chế độ chống trượt khi lái qua đèo, dốc.
Nguyên tắc lái xe an toàn trên đường đèo, dốc
Bên cạnh kỹ năng và cách điều khiển xe lên, xuống dốc như đã mô tả, người lái ô tô số tự động cũng cần nắm vững nguyên tắc lái an toàn. Nguyên tắc này áp dụng cho cả xe số sàn.
Nguyên tắc đầu tiên là luôn đi đúng làn đường của mình. Đường đèo thường hẹp và chỉ có hai làn, cùng với địa hình nguy hiểm hai bên đường. Nếu có xe đối đầu, việc tránh né thường khó khăn hơn so với trên đường bằng phẳng. Do đó, luôn giữ xe đi đúng làn đường, không vượt làn đường, không bám đuôi xe đang vượt phía trước.
Nguyên tắc tiếp theo là không bao giờ vượt xe ở khúc cua hoặc nơi khuất tầm nhìn. Vì thời gian phản ứng giữa việc xuống dốc và leo dốc khác biệt lớn, không giống như trên đường thẳng. Vì vậy, việc vượt xe ở khúc cua thường đặt mình vào tình huống nguy hiểm gặp xe ngược chiều.
Một ví dụ về việc xe Toyota Vios đối mặt với xe ngược chiều đang leo dốc vì cố gắng vượt ở khúc cua. Nếu thấy xe ngược chiều lấn làn, chạy với tốc độ cao, người lái nên giảm tốc độ và cố gắng giữ xe ở làn đường giới hạn hoặc gần cọc tiêu để tránh nguy hiểm.
Để đảm bảo an toàn tuyệt đối, hãy luôn duy trì tốc độ phù hợp vì khi đi ở tốc độ phù hợp, việc xử lý tình huống sẽ dễ dàng hơn so với khi đi với tốc độ cao.
Trong điều kiện thời tiết xấu (sương mù, ban đêm), ngoài việc bật đèn gầm để tăng độ sáng, người lái cũng nên sử dụng còi hoặc đèn nháy khi tiếp cận khúc cua để tạo ra sự chủ động cho các phương tiện ngược chiều.
