Kỹ thuật tóm tắt các bài Reading cho học viên trình độ nâng cao khi chuẩn bị cho IELTS Reading

Những đặc điểm và thách thức của bài thi IELTS Reading

Khác với việc đọc để thư giãn, trong bài thi IELTS, học sinh không chỉ cần đọc hiểu mà còn phải biết cách tìm thông tin nhanh chóng và chính xác. Do đó, họ cần phát triển các kỹ thuật đọc nhanh và hiệu quả, bằng cách khảo sát đoạn văn, không đọc từng từ, mà cần đọc kỹ các hướng dẫn, sau đó tìm thông tin cụ thể cần thiết, kiểm tra lại câu trả lời và nhìn lại câu trả lời mà họ không chắc chắn. Học sinh cần phân tích câu hỏi để phát hiện chính xác những gì được yêu cầu, chú ý xem câu hỏi nào yêu cầu thông tin chung và câu hỏi nào yêu cầu thông tin cụ thể, và họ cần biết khi nào cần tìm thông tin cụ thể cũng như cách tìm nó.

Người học thường gặp khó khăn trong việc tóm tắt bài IELTS Reading do các yếu tố sau:

Độ khó của văn bản

Các đoạn văn IELTS Reading thường có cấu trúc phức tạp với nhiều ý chính, ý phụ, và chi tiết hỗ trợ. Điều này làm người học khó khăn trong việc xác định và tóm tắt những ý quan trọng nhất.

Khả năng đọc hiểu bị hạn chế

Kỹ năng đọc hiểu của người học có thể chưa đủ mạnh để nhận diện các ý chính và mối quan hệ giữa các đoạn văn. Đặc biệt, việc không quen với từ vựng và ngữ pháp phức tạp có thể làm giảm khả năng hiểu đúng nghĩa của đoạn văn.

Trong cuốn "Assessing Reading", Alderson chỉ ra rằng một trong những khó khăn lớn nhất mà người học gặp phải khi tóm tắt văn bản là việc xác định và phân biệt giữa các thông tin chính và các chi tiết phụ. Người học thường cảm thấy khó khăn trong việc lọc ra những ý chính từ một văn bản dài và phức tạp.

Áp lực về thời gian

Thời gian giới hạn trong kỳ thi IELTS Reading tạo ra áp lực lớn, khiến người học dễ dàng bị căng thẳng và mất tập trung. Trong 60 phút làm bài, người đọc có thể quá tập trung vào việc đi tìm đáp án trả lời câu hỏi. Điều này dẫn đến việc đọc lướt và bỏ sót những thông tin quan trọng cần được tóm tắt.

Thiếu khả năng tóm tắt

Nhiều người học chưa được trang bị kỹ năng tóm tắt hiệu quả. Họ có thể không biết cách lựa chọn và viết lại các ý chính một cách ngắn gọn và rõ ràng.

Trong bài viết "Facilitating ESL Reading by Teaching Text Structure," Carrell chỉ ra rằng việc thiếu kiến thức về cấu trúc văn bản cũng là một nguyên nhân khiến người học gặp khó khăn khi tóm tắt. Người học cần hiểu rõ cấu trúc của văn bản để có thể nhận diện và tổ chức lại thông tin một cách hiệu quả.

Phương pháp học tập chưa hiệu quả

Một số phương pháp học tập hiện tại có thể chưa tập trung vào việc rèn luyện kỹ năng tóm tắt. Người học thường chú trọng vào việc học từ vựng và ngữ pháp mà bỏ qua việc luyện tập tóm tắt và tổng hợp thông tin.

Ý nghĩa của kỹ thuật tóm tắt trong IELTS Reading

Tiết kiệm thời gian hiệu quả

Việc tóm tắt giúp thí sinh tiết kiệm thời gian khi làm bài. Thay vì đọc từng câu một cách chi tiết, thí sinh có thể nhanh chóng xác định thông tin quan trọng và bỏ qua các chi tiết không cần thiết. Từ đó, khi thí sinh làm các bài tập và cần định vị thông tin trong văn bản, thí sinh sẽ dễ dàng nhớ lại và tìm ra ví trí chính xác, thay vì phải dò lại từ đầu.

Nắm bắt cấu trúc đoạn văn và bài viết

Thông qua việc tóm tắt, thí sinh có thể xác định và hiểu rõ cấu trúc tổng thể của đoạn văn, từ đó dễ dàng hơn trong việc tìm kiếm và nhận diện các thông tin cần thiết để trả lời câu hỏi.

Trong cuốn "Verbal Protocols of Reading: The Nature of Constructively Responsive Reading," Pressley và Afflerbach chỉ ra rằng việc đọc hiểu là một quá trình phức tạp, bao gồm việc tích hợp các thông tin từ văn bản với kiến thức nền tảng. Người đọc hiệu quả thường sử dụng các chiến lược như tóm tắt, dự đoán, và đặt câu hỏi trong khi đọc để hiểu và nhớ nội dung tốt hơn.

Cải thiện khả năng ghi nhớ tốt hơn

Khi tóm tắt nội dung, người học thường phải diễn đạt lại bằng từ ngữ của chính mình. Điều này không chỉ giúp hiểu rõ hơn mà còn giúp nhớ lâu hơn những thông tin đã đọc.

Trong cuốn sách "Psycholinguistics: The Key Concepts," Field cho thấy rằng kỹ năng tóm tắt giúp cải thiện khả năng hiểu và ghi nhớ thông tin của người học. Việc tóm tắt đòi hỏi người học phải nắm bắt được các ý chính và tổ chức lại thông tin một cách logic, từ đó tăng cường khả năng hiểu và nhớ lâu dài.

Tinh chỉnh kỹ thuật tóm tắt cho IELTS Reading

Để cá nhân hóa kỹ thuật tóm tắt trong IELTS Reading, bạn có thể điều chỉnh các bước và phương pháp để phù hợp với phong cách học tập và nhu cầu riêng của bạn. Dưới đây là một số gợi ý để cá nhân hóa kỹ thuật tóm tắt:

Đặt Mục Tiêu Cá Nhân Rõ Ràng

• Phân Tích Điểm Mạnh và Yếu: Xem xét điểm mạnh và yếu trong việc đọc hiểu và tóm tắt. Người học có thể thấy rằng bản thân cần cải thiện khả năng tìm kiếm thông tin cụ thể hoặc ghi nhớ các ý chính.

• Đặt Mục Tiêu Cụ Thể: Đặt ra các mục tiêu cụ thể cho việc cải thiện kỹ năng tóm tắt, như giảm thời gian tóm tắt hoặc nâng cao độ chính xác trong việc nắm bắt ý chính.

Điều chỉnh kỹ thuật tóm tắt theo nhu cầu

• Chọn Phương Pháp Đọc Phù Hợp: Người học có thể áp dụng kỹ thuật đọc lướt (skimming) và đọc quét (scanning) theo cách phù hợp. Ví dụ, nếu thí sinh cảm thấy cần nhiều thời gian để hiểu ý chính, hãy dành thêm thời gian cho bước đọc lướt.

• Ghi Chú Cá Nhân: Sử dụng các phương pháp ghi chú mà người học cảm thấy hiệu quả nhất, chẳng hạn như sử dụng các biểu đồ hoặc sơ đồ để tổ chức thông tin.

Thực Hành Theo Lộ Trình Đề Ra

• Lập Kế Hoạch Học Tập: Xác định các đoạn văn mẫu từ tài liệu IELTS uy tín và lập kế hoạch luyện tập tóm tắt thường xuyên.

• Tự Đánh Giá: Sau mỗi bài tập tóm tắt, tự đánh giá kết quả để xem bản thân đã đạt được mục tiêu như thế nào và điều chỉnh phương pháp nếu cần.

Áp Dụng Kỹ Thuật Trong Bài Kiểm Tra

• Thực Hành Trong Điều Kiện Thực Tế: Luyện tập tóm tắt trong điều kiện thi thực tế để làm quen với áp lực thời gian và môi trường thi.

• Kỹ Thuật Tinh Chỉnh: Trong quá trình thi, tinh chỉnh các kỹ thuật đã học để phù hợp với các loại câu hỏi và văn bản khác nhau mà người học gặp phải.

Kỹ năng tóm tắt nâng cao cho IELTS Reading

Bước 1: Đọc lướt để lấy ý chính (Skimming)

• Mục tiêu: Đọc nhanh để hiểu ý chính của đoạn văn mà không cần đọc chi tiết.

• Cách làm:

  • Đọc tiêu đề, phụ đề và đoạn mở đầu.

  • Đọc câu chủ đề (thường là câu đầu tiên) của mỗi đoạn.

  • Đọc lướt qua các từ khoá và cụm từ chính.

Bước 2: Gạch chân và ghi chú (Underline and Annotate)

• Mục tiêu: Ghi lại những điểm quan trọng và giúp nhớ lâu hơn.

• Cách làm:

  • Gạch chân hoặc highlight các từ khoá và ý chính.

  • Ghi chú ngắn gọn bên lề về ý chính.

Bước 3: Tóm tắt đoạn văn (Summarizing Paragraphs)

• Mục tiêu: Tóm tắt lại ý chính của mỗi đoạn văn.

• Cách làm:

  • Đọc lại câu chủ đề đã tìm được của đoạn văn.

  • Xác định lại các ý hỗ trợ chính trong đoạn.

  • Viết lại ý chính bằng từ ngữ của bạn mà không làm mất ý nghĩa.

Bước 4: Sơ đồ hóa thông tin toàn bài văn (Diagramming Information)

• Mục tiêu: Hiểu và nhớ các mối quan hệ giữa các thông tin.

• Cách làm:

  • Vẽ sơ đồ hoặc biểu đồ tư duy để biểu diễn các ý chính và mối liên hệ giữa chúng.

  • Sử dụng các mũi tên, ô vuông và màu sắc để làm nổi bật các ý quan trọng.

Ví dụ minh họa cụ thể

The Step Pyramid of Djoser

A

The pyramids are the most famous monuments of ancient Egypt and still hold enormous interest for people in the present day. These grand, impressive tributes to the memory of the Egyptian kings have become linked with the country even though other cultures, such as the Chinese and Mayan, also built pyramids. The evolution of the pyramid form has been written and argued about for centuries. However, there is no question that, as far as Egypt is concerned, it began with one monument to one king designed by one brilliant architect: the Step Pyramid of Djoser at Saqqara.

B

Djoser was the first king of the Third Dynasty of Egypt and the first to build in stone. Prior to Djoser’s reign, tombs were rectangular monuments made of dried clay brick, which covered underground passages where the deceased person was buried. For reasons which remain unclear, Djoser’s main official, whose name was Imhotep, conceived of building a taller, more impressive tomb for his king by stacking stone slabs on top of one another, progressively making them smaller, to form the shape now known as the Step Pyramid. Djoser is thought to have reigned for 19 years, but some historians and scholars attribute a much longer time for his rule, owing to the number and size of the monuments he built.

C

The Step Pyramid has been thoroughly examined and investigated over the last century, and it is now known that the building process went through many different stages. Historian Marc Van de Mieroop comments on this, writing ‘Much experimentation was involved, which is especially clear in the construction of the pyramid in the center of the complex. It had several plans before it became the first Step Pyramid in history, piling six levels on top of one another. The weight of the enormous mass was a challenge for the builders, who placed the stones at an inward incline in order to prevent the monument breaking up.’

D

When finally completed, the Step Pyramid rose 62 meters high and was the tallest structure of its time. The complex in which it was built was the size of a city in ancient Egypt and included a temple, courtyards, shrines, and living quarters for the priests. It covered a region of 16 hectares and was surrounded by a wall 10.5 meters high. The wall had 13 false doors cut into it with only one true entrance cut into the south-east corner; the entire wall was then ringed by a trench 750 meters long and 40 meters wide. The false doors and the trench were incorporated into the complex to discourage unwanted visitors. If someone wished to enter, he or she would have needed to know in advance how to find the location of the true opening in the wall. Djoser was so proud of his accomplishment that he broke the tradition of having only his own name on the monument and had Imhotep’s name carved on it as well.

E

The burial chamber of the tomb, where the king’s body was laid to rest, was dug beneath the base of the pyramid, surrounded by a vast maze of long tunnels that had rooms off them to discourage robbers. One of the most mysterious discoveries found inside the pyramid was a large number of stone vessels. Over 40,000 of these vessels, of various forms and shapes, were discovered in storerooms off the pyramid’s underground passages. They are inscribed with the names of rulers from the First and Second Dynasties of Egypt and made from different kinds of stone. There is no agreement among scholars and archaeologists on why the vessels were placed in the tomb of Djoser or what they were supposed to represent. The archaeologist Jean-Philippe Lauer, who excavated most of the pyramid and complex, believes they were originally stored and then given a ‘proper burial’ by Djoser in his pyramid to honor his predecessors. There are other historians, however, who claim the vessels were dumped into the shafts as yet another attempt to prevent grave robbers from getting to the king’s burial chamber.

F

Unfortunately, all of the precautions and intricate design of the underground network did not prevent ancient robbers from finding a way in. Djoser’s grave goods, and even his body, were stolen at some point in the past and all archaeologists found were a small number of his valuables overlooked by the thieves. There was enough left throughout the pyramid and its complex, however, to astonish and amaze the archaeologists who excavated it.

G

Egyptologist Miroslav Verner writes, ‘Few monuments hold a place in human history as significant as that of the Step Pyramid in Saqqara. It can be said without exaggeration that this pyramid complex constitutes a milestone in the evolution of monumental stone architecture in Egypt and in the world as a whole.’ The Step Pyramid was a revolutionary advance in architecture and became the archetype which all the other great pyramid builders of Egypt would follow.

(Cambridge IELTS 16, Test 1, Reading Passage 2)

Bước 1: Đọc lướt để nắm bắt ý chính (Skimming)

• Tìm Ý Chính: Câu chủ đề thường giới thiệu ý chính của đoạn văn. Thường là câu đầu tiên, nhưng đôi khi cũng có thể nằm ở giữa hoặc cuối đoạn.

• Ví dụ: Nếu đoạn văn kết thúc với "However, there is no question that, as far as Egypt is concerned, it began with one monument to one king designed by one brilliant architect: the Step Pyramid of Djoser at Saqqara.," câu này cho biết đoạn văn sẽ nói về nguồn gốc của kim tự tháp Bậc.

A

The pyramids are the most famous monuments of ancient Egypt and still hold enormous interest for people in the present day. These grand, impressive tributes to the memory of the Egyptian kings have become linked with the country even though other cultures, such as the Chinese and Mayan, also built pyramids. The evolution of the pyramid form has been written and argued about for centuries. However, there is no question that, as far as Egypt is concerned, it began with one monument to one king designed by one brilliant architect: the Step Pyramid of Djoser at Saqqara.

→ Kim tự tháp là biểu tượng nổi tiếng của Ai Cập cổ đại, bắt đầu với Kim tự tháp Bậc của Djoser tại Saqqara, được thiết kế bởi một kiến trúc sư nổi bật.

B

Djoser was the first king of the Third Dynasty of Egypt and the first to build in stone. Prior to Djoser’s reign, tombs were rectangular monuments made of dried clay brick, which covered underground passages where the deceased person was buried. For reasons which remain unclear, Djoser’s main official, whose name was Imhotep, conceived of building a taller, more impressive tomb for his king by stacking stone slabs on top of one another, progressively making them smaller, to form the shape now known as the Step Pyramid. Djoser is thought to have reigned for 19 years, but some historians and scholars attribute a much longer time for his rule, owing to the number and size of the monuments he built.

→ Djoser, vua đầu tiên của triều đại thứ Ba, là người đầu tiên xây dựng bằng đá, với sự giúp đỡ của Imhotep, đã tạo ra Kim tự tháp Bậc bằng cách xếp chồng các phiến đá.

C

The Step Pyramid has been thoroughly examined and investigated over the last century, and it is now known that the building process went through many different stages. Historian Marc Van de Mieroop comments on this, writing ‘Much experimentation was involved, which is especially clear in the construction of the pyramid in the center of the complex. It had several plans before it became the first Step Pyramid in history, piling six levels on top of one another. The weight of the enormous mass was a challenge for the builders, who placed the stones at an inward incline in order to prevent the monument breaking up.’

→ Kim tự tháp Bậc trải qua nhiều giai đoạn xây dựng khác nhau, với thiết kế thay đổi trước khi trở thành kim tự tháp Bậc đầu tiên, và các viên đá được đặt nghiêng để giữ công trình vững chắc.

Bước 2: Đánh dấu và ghi chú (Underline and Annotate)

Cách gạch chân:

• Xác định thông tin quan trọng: Xem xét các từ khóa, số liệu, và những điểm chính của đoạn văn.

• Gạch chân: Sử dụng bút dạ hoặc công cụ gạch chân trong tài liệu điện tử để làm nổi bật các phần quan trọng. Chỉ gạch chân các phần không quá dài và bao gồm các yếu tố chính như số liệu, tên riêng, ngày tháng, và các khái niệm chính.

Ví dụ:

• Số liệu: Gạch chân các con số như "62 meters" hoặc "40,000".

• Tên riêng: Gạch chân các tên như "Djoser" hoặc "Imhotep".

• Khái niệm chính: Gạch chân các từ hoặc cụm từ quan trọng như "the tallest structure" hoặc "false doors".

Cách ghi chú:

• Viết ngắn gọn: Ghi chú các ý chính từ những phần đã được gạch chân, sử dụng từ ngữ của bạn. Cố gắng viết ngắn gọn và dễ hiểu, tránh sao chép nguyên văn từ tài liệu.

• Tạo các ký hiệu: Sử dụng các ký hiệu và hình vẽ đơn giản như mũi tên, vòng tròn hoặc gạch ngang để làm rõ các mối quan hệ giữa các thông tin.

D

When finally completed, the Step Pyramid rose 62 meters high and was the tallest structure of its time. The complex in which it was built was the size of a city in ancient Egypt and included a temple, courtyards, shrines, and living quarters for the priests. It covered a region of 16 hectares and was surrounded by a wall 10.5 meters high. The wall had 13 false doors cut into it with only one true entrance cut into the south-east corner; the entire wall was then ringed by a trench 750 meters long and 40 meters wide. The false doors and the trench were incorporated into the complex to discourage unwanted visitors. If someone wished to enter, he or she would have needed to know in advance how to find the location of the true opening in the wall. Djoser was so proud of his accomplishment that he broke the tradition of having only his own name on the monument and had Imhotep’s name carved on it as well.

→ Ghi chú: Thiết kế của kim tự tháp.

E

The burial chamber of the tomb, where the king’s body was laid to rest, was dug beneath the base of the pyramid, surrounded by a vast maze of long tunnels that had rooms off them to discourage robbers. One of the most mysterious discoveries found inside the pyramid was a large number of stone vessels. Over 40,000 of these vessels, of various forms and shapes, were discovered in storerooms off the pyramid’s underground passages. They are inscribed with the names of rulers from the First and Second Dynasties of Egypt and made from different kinds of stone. There is no agreement among scholars and archaeologists on why the vessels were placed in the tomb of Djoser or what they were supposed to represent. The archaeologist Jean-Philippe Lauer, who excavated most of the pyramid and complex, believes they were originally stored and then given a ‘proper burial’ by Djoser in his pyramid to honor his predecessors. There are other historians, however, who claim the vessels were dumped into the shafts as yet another attempt to prevent grave robbers from getting to the king’s burial chamber.

→ Ghi chú: Những phát hiện liên quan đến lăng mộ.

Bước 3: Khái quát nội dung từng đoạn (Summarizing Paragraphs)

Bước 4: Vẽ sơ đồ thông tin cho toàn bài (Diagramming Information)

Tóm tắt

Trích dẫn tài liệu

• Alderson, J. Charles. Assessing Reading. Cambridge University Press, 2000. Archive.org, https://archive.org/details/assessingreading0000alde.

• Carrell, Patricia L. 'Facilitating ESL Reading by Teaching Text Structure.' TESOL Quarterly, vol. 25, no. 4, 1991, pp. 655-676. JSTOR, https://www.jstor.org/stable/3586673?origin=crossref.

• Field, John. Psycholinguistics: The Key Concepts. Routledge, 2004. Arakmu.ac.ir, https://arakmu.ac.ir/file/download/page/1601462970-psycholinguistics.pdf.