Kỳ tích và ‘bài tập về nhà’ của VinFast khi gửi đơn IPO tại Mỹ

Nhận định về việc VinFast gửi hồ sơ IPO đến Ủy ban Chứng khoán Mỹ, các chuyên gia từ John & Partners cho rằng, sự kiện này thể hiện tầm nhìn, khát vọng và khả năng thực hiện của doanh nghiệp Việt Nam đã đạt đến một tầm cao mới, với VinFast đứng đầu, một doanh nghiệp mà cách đây 5 năm, đã gặp rất nhiều sự nghi ngờ về khả năng sản xuất ô tô mang thương hiệu Việt Nam của họ.

Bên cạnh sự kiện VinFast gửi hồ sơ IPO đến Ủy ban Chứng khoán Mỹ, Tiến sĩ Ngô Công Trường, Giám đốc bộ phận xe hơi tại Việt Nam của Hiệp hội Chất lượng Hoa Kỳ ASQ, Top 40 chuyên gia xuất sắc nhất thế giới về vận hành xuất sắc (Operational Excellence) và Thạc sĩ Nguyễn Thế Trung, CEO của John & Partners, Chuyên gia Tài chính và Quan hệ nhà đầu tư quốc tế đã chia sẻ về phản ứng của giới chuyên gia đối với các bước tiến gần đây của VinFast, cũng như đưa ra đánh giá về những cơ hội sắp tới của doanh nghiệp này tại Mỹ.

Anh Trường ơi, về việc VinFast xuất khẩu 999 chiếc xe điện sang Mỹ, anh đã từng nói rằng, người Việt Nam tại Mỹ rất tích cực đón nhận thông tin này. Vậy đối với các chuyên gia trong lĩnh vực xe hơi tại ASQ, đặc biệt là các đồng nghiệp, đối tác Mỹ của anh thì sao? Họ đánh giá thế nào về điều này?

TS Ngô Công Trường: Các chuyên gia trong lĩnh vực xe hơi tại ASQ đánh giá rất tích cực và thú vị về sự kiện này, vì thị trường cần nhiều nhà cung cấp và nhiều đối thủ cạnh tranh. Hiện nay, chỉ có Tesla đang chiếm ưu thế trên thị trường nên thị trường đang cần sự đa dạng hóa. Các công ty xe hơi khác đã hoạt động từ rất lâu và đa phần đến từ Mỹ, Châu Âu hoặc Nhật Bản, trong khi VinFast lại là một công ty Việt Nam. Điều này là khá lạ thường và thú vị đối với họ.

Đối với các đồng nghiệp tại Mỹ, họ cảm thấy khá bất ngờ và ngạc nhiên. Thực tế, họ không ngờ rằng sẽ có một công ty Việt Nam sản xuất xe hơi, đặc biệt là xe điện.

Tuy nhiên, họ không phát biểu nhiều, bởi vì thiếu thông tin đầy đủ. Vì vậy, các doanh nghiệp Việt Nam cũng cần phải chia sẻ thông tin của mình ra thị trường toàn cầu nhiều hơn.

Với chính sách thúc đẩy xe điện của Mỹ và thái độ của người Mỹ đối với xe điện hiện tại, liệu VinFast có thể thành công tại thị trường này không?

Thị trường Mỹ và ngành công nghiệp xe điện đều mở rộng cho tất cả các nhà sản xuất. Tuy nhiên, việc một doanh nghiệp từ Việt Nam nhập khẩu xe đến Mỹ sẽ gặp những thách thức riêng. Đó là vấn đề mà VinFast cần phải giải quyết để tham gia vào hệ thống xe điện ở Mỹ.

Trước khi bán hàng, VinFast cần xây dựng thương hiệu và uy tín để thâm nhập thị trường Mỹ. Ví dụ, liệu ngân hàng có cấp vay mua VinFast hay không, và bảo hiểm sẽ thế nào. Sau khi bán hàng, các dịch vụ bảo hành, bảo dưỡng, phụ tùng thay thế (bao gồm cả phụ tùng từ bên thứ ba) sẽ được quản lý như thế nào. VinFast cũng cần phát triển mạng lưới sạc và liên tục cải tiến để phù hợp với nhu cầu của khách hàng tại Mỹ.

Việc một doanh nghiệp Việt Nam đưa tên tuổi của đất nước ra thế giới là một sự kiện đáng mừng, nhưng liệu VinFast có thể tạo ra giá trị bền vững và đạt được tiêu chuẩn Mỹ hay không?

TS Ngô Công Trường: Việc VinFast xuất khẩu thành công 999 chiếc xe là một bước quan trọng trên con đường phát triển và chứng minh rằng VinFast đã bắt đầu được chào đón tại thị trường quan trọng nhất thế giới, đó là thị trường Mỹ.

Việc tạo ra giá trị lâu dài không chỉ là vấn đề của VinFast mà còn là thách thức của tất cả các doanh nghiệp sản xuất ô tô và thậm chí là tất cả các doanh nghiệp khác.

Khả năng tạo ra giá trị lâu dài và bền vững chính là Operational Excellence (vận hành xuất sắc) mà tại Mỹ, Hiệp hội Chất lượng Hoa Kỳ với sự tham gia của tất cả các doanh nghiệp trong ngành xe hơi đang hướng tới, bao gồm các yếu tố như: Tinh gọn (lean), ổn định chất lượng (six sigma), môi trường làm việc hiệu quả cao (highly effective working environment), tối ưu hóa chuỗi giá trị (optimizing value chain), đổi mới có giá trị (valued innovation) và cuối cùng là trải nghiệm khách hàng.

Những gì đã đạt được cho đến hôm nay chỉ là bước khởi đầu, và VinFast cũng như các công ty khác đều còn phải đối mặt với nhiều thách thức. Hãy nhớ bài học của Nokia, một ông trùm trong ngành điện thoại di động đã gặp thất bại khi đang đứng ở đỉnh cao với câu nói kinh điển của CEO: “chúng ta không làm gì sai, nhưng đâu đó, chúng ta đã thất bại”.

Tại VinFast và Vingroup, với tinh thần “thất bại nhanh, học nhanh”, tôi không kỳ vọng rằng VinFast sẽ không gặp khó khăn hoặc trở ngại, nhưng tôi hy vọng rằng VinFast sẽ vượt qua mọi thử thách để mang lại giá trị lâu dài và phát triển bền vững.

Hôm nay, VinFast chính thức công bố đã nộp hồ sơ IPO tại Mỹ. Anh cảm thấy thế nào trước sự kiện này?

TS Ngô Công Trường: Thật sự, tôi cảm thấy rất phấn khích và hạnh phúc. Việc các doanh nghiệp Việt Nam nộp đơn IPO tại Mỹ là một điều đáng mừng, dù đó là VinFast hay bất kỳ công ty nào khác.

Tôi cũng tự hào vì trước đây người Việt ở Mỹ thường hoạt động trong những ngành không được đánh giá cao, không tạo ra nhiều giá trị. Nhưng bây giờ, chúng ta có một doanh nghiệp trong ngành sản xuất ô tô, một ngành rất quan trọng tại Mỹ. Ở Mỹ, nếu không có ô tô thì gần như không thể di chuyển, làm việc, hoặc mua sắm được, vì đất nước này rộng lớn và các địa điểm cách nhau xa.

Tôi cũng rất hồi hộp với vai trò của mình là Giám đốc ngành xe hơi của ASQ tại Việt Nam, không biết sắp tới có nhận được những đề nghị hợp tác nào không (cười).

Theo anh, ý nghĩa quan trọng nhất của sự kiện này đối với VinFast và Vingroup là gì?

TS Ngô Công Trường: VinFast đã chứng minh rằng họ có thể đưa xe điện vào thị trường Mỹ một cách thành công và uy tín, vượt qua các đối thủ trong ngành ô tô. Việc tham gia thị trường tài chính Mỹ của VinFast rất nghiêm túc và chuyên nghiệp, được hỗ trợ bởi các ngân hàng đầu tiên của Mỹ. Điều này sẽ mở ra cơ hội cho các công ty Việt Nam khác để tiến vào thị trường Mỹ. Và khi đã thành công ở Mỹ, việc mở rộng sang các thị trường khác cũng sẽ dễ dàng hơn.

Sự kiện nộp đơn IPO cũng có ý nghĩa chiến lược quan trọng đối với VinFast và Vingroup, khi họ quyết tâm tham gia vào thị trường tài chính toàn cầu và mở rộng sân chơi lớn hơn nhiều so với thị trường tài chính ở Việt Nam.

Lớn hơn nữa, ý nghĩa và những lợi ích mang lại của sự kiện này đối với Việt Nam là gì?

TS Ngô Công Trường: Trước đây, nhiều người nước ngoài chỉ biết đến Việt Nam một cách rất hạn chế, và họ không có hứng thú để tìm hiểu thêm về đất nước này.

Sự kiện VinFast tiến vào Mỹ đã giúp người Mỹ nhìn nhận Việt Nam từ một góc độ mới. Họ tôn trọng người Việt hơn và đã bắt đầu quan tâm đến văn hóa và con người Việt Nam nhiều hơn. Thực sự, ngành sản xuất ô tô là một ngành khó khăn, và việc sản xuất xe điện càng khó hơn. Trước đây, thị trường chỉ có Tesla, nhưng bây giờ có thêm VinFast - một doanh nghiệp Việt Nam.

Xin hỏi anh Trung, việc các doanh nghiệp nộp đơn IPO tại Mỹ và các thị trường chứng khoán phát triển có ý nghĩa như thế nào đối với Việt Nam?

ThS Nguyễn Thế Trung: Theo tôi, việc này mang nhiều ý nghĩa đối với các doanh nghiệp và thị trường chứng khoán Việt Nam.

Đầu tiên, sự kiện này thể hiện tầm nhìn, khát vọng và tính thực thi của các doanh nghiệp Việt Nam đã đạt được một tầm cao mới, với VinFast là một trong những người tiên phong. Cách đây 5 năm, VinFast đã gặp rất nhiều nghi ngờ về khả năng sản xuất ô tô mang thương hiệu Việt Nam.

Về thị trường chứng khoán, với việc cần huy động một lượng vốn lớn, khả năng tiếp nhận của thị trường Việt Nam là hạn chế, đặc biệt khi nó vẫn còn là thị trường cận biên đối với nhà đầu tư nước ngoài. Do đó, các doanh nghiệp với kỳ vọng lớn hơn so với quy mô thị trường cần phải 'go global' để huy động vốn, như trường hợp của VinFast khi nộp hồ sơ IPO tại Hoa Kỳ.

Điều này cũng mở ra những hướng phát triển cho thị trường chứng khoán Việt Nam. Chúng ta cần thúc đẩy quá trình ổn định và phát triển thị trường, cũng như loại bỏ các rào cản đối với nhà đầu tư nước ngoài để thu hút vốn vào Việt Nam một cách dễ dàng hơn, từ đó nâng cao khả năng nâng hạng. Đồng thời, cần phải hỗ trợ và tạo điều kiện thuận lợi về thủ tục và pháp lý cho các doanh nghiệp Việt Nam huy động vốn và niêm yết tại thị trường quốc tế.

Một việc như IPO tại Mỹ chắc chắn không dễ dàng, sẽ có những người nghi ngờ về khả năng thành công của VinFast, hoặc cho rằng họ chỉ đang làm hình ảnh. Ý kiến của anh về điều này thế nào?

ThS Nguyễn Thế Trung: Nói ngắn gọn, việc tạo dựng hình ảnh cũng là một phần của kinh doanh. Hơn nữa, trong kinh doanh, việc có 100% sự ủng hộ mà không có sự phản đối hay nghi ngờ là điều không bình thường (cười).

Với việc xuất khẩu xe sang Mỹ, sự ủng hộ từ công chúng Việt Nam có quan trọng với VinFast không?

ThS Nguyễn Thế Trung: Sự ủng hộ từ công chúng không chỉ ở Việt Nam mà còn ở mọi nơi đều quan trọng. Thương hiệu chính là điều mà mọi người 'thương'. Vì vậy, tôi tin rằng VinFast cần sự ủng hộ không chỉ từ người dân và khách hàng mà còn từ các doanh nghiệp tham gia vào chuỗi cung ứng của họ.

VinFast thực sự đã tạo nên một kỳ tích. Nhưng việc làm thế nào để mọi người nhìn nhận, hiểu và 'thương' sẽ là bài tập quan trọng mà VinFast cần thực hiện (cười).

Dưới cái nhìn chuyên gia, anh đánh giá thế nào về khả năng thành công của VF khi nộp hồ sơ IPO tại Mỹ?

ThS Nguyễn Thế Trung: Sau giai đoạn nộp hồ sơ, VinFast còn phải làm nhiều việc khác. Hiện tại, việc nói về khả năng thành công là còn quá sớm. Hồ sơ vẫn cần được làm rõ, bổ sung cho đến khi được chấp nhận và thời gian đến ngày IPO cũng sẽ kéo dài. Giống như trường hợp của Alibaba, họ cũng mất vài tháng để hoàn thiện hồ sơ.

Về IPO, việc huy động vốn và niêm yết, bên trong đó, doanh nghiệp có những mục tiêu riêng mà bên ngoài chưa hẳn đã biết. Vì vậy, việc xác định khía cạnh thành công phụ thuộc vào mục tiêu của doanh nghiệp khi họ công bố thực hiện IPO.

Cảm ơn hai anh đã chia sẻ!