Bên bờ con sông Tiền thơ mộng, Tiền Giang là nơi giữ gìn văn hóa sông nước độc đáo của miền Tây Nam Bộ. Hành trình khám phá ngôi nhà cổ quen thuộc của người dân Tiền Giang mang đến trải nghiệm mới lạ cho những du khách chưa từng đặt chân đến miền Tây. Thăm những ngôi nhà lâu đời, bạn sẽ bắt gặp những câu chuyện lịch sử và giá trị văn hóa, như một hành trình xuyên thời gian giữa quá khứ và hiện tại.
Nếu bạn là người văn phòng với ít thời gian, chỉ có cuối tuần hoặc muốn trải nghiệm, tìm hiểu về địa danh từ người dân bản địa mà không lo lắng về KPI, hành trình này chính là điều bạn đang tìm kiếm!
Xuất phát từ Thành phố Hồ Chí Minh với chiếc xe máy, bạn sẽ dễ dàng di chuyển đến các địa điểm khác nhau trong Tiền Giang. Tỉnh nhỏ nhưng các địa điểm thăm quan lại nằm khá xa nhau, tạo nên hành trình khám phá đầy thú vị.
Đầu tiên, khi đến Thị xã Gò Công, cách TP.HCM không xa, bạn sẽ bắt gặp nhiều công trình nhà cổ độc đáo. Điểm đến đầu tiên mà mình chọn là:
Nhà Đốc phủ Hải

Khám phá lối vào cửa trước của Nhà Đốc Phú Hải
Kiến trúc của Nhà Đốc phủ Hải kết hợp vẻ hiện đại của người Pháp và sự cổ kính của thời phong kiến, lưu giữ nhiều câu chuyện về đại thần Phạm Đăng Hưng, lăng mộ Hoàng Gia, Hoàng Thái hậu Từ Dũ, và anh hùng dân tộc Trương Định.
Ngôi nhà này là nơi ở của bà Trần Thị Sanh, con gái của Bá hộ Trần Văn Đổ và Phạm Thị Phụng. Bà Phụng là em gái của đại thần Phạm Đăng Hưng, thân sinh của Hoàng Thái hậu Từ Dũ. Khi bà Trần Thị Sanh (vợ của anh hùng dân tộc Trương Định) quy y, bà để lại ngôi nhà cho con riêng Dương Thị Hương và con rể Tri huyện Trường Bình, được biết đến là nhà Bà Huyện.

Những vòm cửa hình vòng cung, chạm khắc hoa văn nổi bật với dấu vết của thời gian
Xây dựng khoảng năm 1880-1885, Tri huyện Trường Bình dưỡng già tại đây. Sau đó, ngôi nhà trở thành nơi đỗ chân của con gái Huỳnh Thị Diệu và chồng Nguyễn Văn Hải, Đốc phủ sứ, được biết đến với tên gọi nhà Đốc phủ Hải. Ban đầu xây dựng dạng chữ Đinh, sau tu bổ, ngày nay nhà có 3 phần: nhà chính, hai nhà vuông - nơi ở của những người giúp việc và lẫm lúa (kho thóc của địa chủ).
Hòa mình vào không khí của thời đại địa chủ phong kiến với bộ áo dài Việt Nam hoặc trang phục thập niên 80, 90 khi thăm nhà Đốc Phú Hải, bạn sẽ trải qua cảm giác như đang sống trong cuộc sống xa hoa của vương giả...

Bức tranh phong cảnh Tây Âu trên mặt tiền sảnh của ngôi nhà cổ


Sảnh phía sau nhà cổ rực rỡ với gam màu vàng thu hút mọi ánh nhìn
Dù trải qua biến động của lịch sử, ngôi nhà vẫn giữ được sự nguyên vẹn, thu hút du khách bằng những góc nhìn độc đáo. Đến Gò Công, đừng bỏ qua cơ hội thăm nhà cổ, chiêm ngưỡng cổ vật và tác phẩm nghệ thuật chạm khắc, để trải nghiệm cuộc sống huyền bí của gia đình Đốc Phủ.
Khác biệt với tiền sảnh kiểu phương Tây là bên trong, ngôi nhà hiện lên với kiến trúc gỗ truyền thống. Đồ nội thất đẳng cấp như tủ, ghế khảm xà cừ, bàn đá cẩm thạch, cùng đồ sứ Trung Quốc và Việt Nam thế kỷ 17-18, toát lên vẻ tinh tế.

Không gian bên trong đậm chất truyền thống dân tộc
Dù vào cuối tuần khi nhà chính đóng cửa, bạn vẫn có cơ hội khám phá giá trị lịch sử bên trong, nhờ sự nhiệt tình của người dân miền Tây. Một cô bán hàng ở gần nhà Đốc Hải sẵn lòng chia sẻ câu chuyện về căn nhà và mở cửa cho du khách. Nếu bạn tới vào ngày nhà Đốc Hải đóng cửa, đừng ngần ngại hỏi sự giúp đỡ từ những người dân nhiệt tình.

Ngồi trước kho thóc của địa chủ, cảm nhận không khí trấn an thường ngày
Tiếp theo sau nhà Đốc Phủ Hải chỉ cách khoảng 500m, bạn sẽ khám phá Dinh Tỉnh Trưởng Gò Công - một trụ sở cơ quan công quyền quan trọng ngày xưa tại Gò Công:
Dinh tỉnh trưởng Gò Công

Bên ngoài, toàn cảnh Dinh Tỉnh Trưởng
Nếu Nhà Đốc Phủ Hải là biểu tượng của tư gia lớn nhất, thì Dinh Tỉnh Trưởng lại là trụ sở cơ quan công quyền quan trọng nhất ở Gò Công. Dinh thự tỉnh trưởng là một ngôi nhà hai tầng, chiếm tổng diện tích 1400m2, nằm đồ sộ trong một khuôn viên rộng lớn.

Mặt tiền của Dinh mang đậm kiến trúc phương Tây
Công trình được xây dựng với tường dày gần 0.5m vào năm 1885 bởi người Pháp. Gần đây, Dinh Tỉnh Trưởng trở nên nổi tiếng và thu hút nhiều bạn trẻ địa phương cùng khách du lịch đến tham quan, check-in.

Bên khung cửa sổ mặt tiền của Dinh
Chỉ cần nhìn từ bên ngoài, ngôi nhà đã hiện lên với kiến trúc phương Tây đẹp đẽ: bức tường màu vàng nhạt, những cửa sổ lớn. Tuy nhiên, giờ đây, nó lộ nhiều dấu vết của thời gian: những viên gạch đỏ, cây cỏ um tùm, tượng trưng cho sự tiêu điều của quá khứ. Công trình này, với hơn 130 năm tuổi, là biểu tượng của giá trị văn hóa cổ xưa của Gò Công.

Ban công tầng 2 vô cùng thơ mộng

Tầng 2 của Dinh bị bao phủ bởi cây cỏ um tùm nhưng vẫn trữ tình
Đáng tiếc cho sự xuống cấp của công trình lớn này. Hiện nay, Dinh được sử dụng như kho chứa đồ công cộng của Thị xã.


Gàn hoa giấy trước Dinh tạo nên khung cảnh tinh tế hơn
Nếu ở Bạc Liêu chúng ta biết đến 'Hắc công tử' Trần Trinh Huy, một nhân vật giàu có và nổi tiếng với lối sống ăn chơi, thì tại thành phố Mỹ Tho cũng có 'Bạch công tử' Lê Công Phước - một nhân vật khác không kém phần nổi tiếng với giàu có và thị phi. Hãy cùng khám phá Nhà Bạch công tử để tìm hiểu về đẳng cấp và phong cách sống của những công tử thời xưa!
Nhà Bạch công tử - biểu tượng của đẳng cấp

Phía trước của ngôi nhà Bạch công tử
Ngôi nhà Bạch công tử Lê Công Phước được xây dựng vào khoảng năm 1925 – 1926 trên diện tích tổng cộng 322 m2, trải dài trên một khu đất rộng hơn 4.000 m2. Ông Lê Công Phước, người được biết đến là 'ông hoàng ăn chơi', là một nhân vật nổi tiếng và giàu có trong những năm đầu thế kỷ 20. Biệt danh 'Bạch công tử' không chỉ xuất phát từ ngoại hình thư sinh, da trắng của ông mà còn là sự phân biệt với 'Hắc công tử' Trần Trinh Huy (Công tử Bạc Liêu).

Kiến trúc phương Tây của ngôi nhà Bạch công tử
Do ông đã du học tại Pháp, nên ngôi nhà mang đậm kiến trúc phương Tây. Những chi tiết trang trí như chạm nổi trên cửa chính và cửa hai bên được thực hiện vô cùng tinh xảo với hình ảnh rồng, phượng, chim, thú và hoa lá.


Chi tiết vòm cửa chạm nổi trong phong cách thiết kế phương Tây
Lê Công Phước, người từng là chủ nhân của ngôi nhà Bạch công tử, trải qua những giai đoạn kinh doanh và nghệ thuật cải lương, nhưng sau đó phải đối mặt với những khó khăn tài chính. Ông đã phải bán tài sản, kể cả ngôi nhà của mình, và cuối cùng lao đầu vào cảnh nghiện ngập trước khi qua đời. Ông được an táng trên mảnh đất mà trước đây từng là của mình. Số phận bi đát khiến người ta suy ngẫm về quãng đời giàu có và sự phù phiếm của cuộc sống.

Nội thất và vật dụng bên trong nhà phản ánh đẳng cấp và lối sống của một công tử ăn chơi thời xưa
Sau khi được xếp hạng là Di tích lịch sử – văn hóa cấp tỉnh, nhà Bạch công tử đã được phục dựng với việc bổ sung đồ đạc như bàn ghế, đèn chùm, bộ trường kỷ, và các tiểu cảnh. Công trình còn được trang trí thêm cây xanh, giữ nguyên vẻ đẹp kiến trúc sang trọng của giai tầng giàu có thời xưa, trở thành điểm thu hút đặc biệt cho du khách.

Bức tranh chi tiết của chiếc giường xà cừ tinh tảo từng chi tiết nhỏ

Con đường nhập vào phía sau ngôi nhà
Lưu ý rằng nhà Bạch công tử thuộc khu vực cơ quan nhà nước và không mở cửa đón khách vào cuối tuần. Mặc dù Google vẫn hiển thị là mở cửa, nhưng bạn có thể cần sử dụng khả năng giao tiếp để xin phép Bảo vệ mở cửa cho bạn nếu bạn đến vào ngày cuối tuần. Chân thành cảm ơn!
Khoảng cách từ thành phố Mỹ Tho khoảng 40 km, ngôi làng nhà cổ Đông Hòa Hiệp là một sự kết hợp hài hòa giữa kiến trúc phương Đông và phương Tây, tạo nên một bức tranh độc đáo.
Thị trấn cổ Đông Hòa Hiệp

Hãy mời bạn đến khám phá làng cổ Đông Hòa Hiệp với những căn nhà hàng trăm năm tuổi
Ngược thời gian lưu dấu, vào thế kỷ XVIII, Cái Bè đã trở thành nơi đón nhận đông dân từ nhiều vùng lân cận. Là một trung tâm văn hóa và kinh tế, thôn An Bình Đông thuộc xã Đông Hòa Hiệp ngày nay được chọn làm lỵ sở của dinh Long Hồ bởi Chúa Nguyễn.

Ngôi nhà cổ Lê Văn Xoát hòa quyện kiến trúc độc đáo phương Tây và phương Đông
Năm 1757, lỵ sở dời về thôn Long Hồ, nay là Thành phố Vĩnh Long. Trong 25 năm là lỵ sở, Cái Bè hấp dẫn nhiều địa chủ và quan lại đến cư trú. Những ngôi nhà được xây từ gỗ quý, mái ngói, kết hợp kiến trúc Đông Tây, tạo nên diện mạo nổi bật. Nhà nằm dọc theo dòng sông, bên cạnh vườn cây ăn trái, tạo nên một làng quyến rũ.

Mái ngói bằng những cây gỗ quý trải qua hơn 200 năm lịch sử

Địa chỉ của ngôi nhà cổ Lê Văn Xoát
Điểm đặc trưng ở đây là những ngôi nhà kết hợp kiến trúc phóng khoáng Nam Bộ và kiến trúc Tây phương. Xung quanh là vườn trái cây trĩu quả, mỗi mùa đều thay đổi loại trái cây, tạo trải nghiệm thưởng thức đặc sắc khi ghé thăm Làng cổ Đông Hòa Hiệp.

Vườn trái cây xanh tươi tận trước cửa nhà
Việt Nam có ba làng nổi tiếng là Đường Lâm, Phước Tích và Đông Hòa Hiệp. Làng ở miền Tây này mang lại cảm giác gần gũi, mát mẻ với vườn trái cây phong phú. Một số nhà cổ được chủ nhân sử dụng để đón du khách qua đêm.

Nhà cổ ông Kiệt – Ngôi nhà cổ độc đáo nhất Làng Đông Hòa Hiệp

Bức tranh quen thuộc tại vùng quê Việt Nam

Ngôi nhà cổ ông Xoát mới được phục dựng bên ngoài
Cuộc hành trình khám phá những ngôi nhà cổ Tiền Giang kết thúc ở đây, nhưng giá trị lịch sử và văn hóa của chúng sẽ còn sống mãi.
Tác giả: Nguyễn Đăng Khoa
*Bài viết tham gia chương trình Mytour Golocal
Mytour Golocal là chương trình viết blog giới thiệu những địa điểm đẹp trên khắp đất nước Việt Nam, thuộc khuôn khổ chương trình Mytour Go & Share. Cơ hội tuyệt vời để quảng bá du lịch địa phương với 800.000 VND mỗi bài viết và cơ hội làm Cộng tác viên Mytour. Chi tiết xem tại: https://trv.lk/golocal
