Kyros Compass #12: Khám phá về truyền thông meta-giao dịch

Trải nghiệm 'đau khổ' lớn nhất của bạn khi mới bắt đầu với crypto là gì?

Bị lừa đảo? Bị scam? Bị rối loạn trong việc phân biệt passphrase và private key?

Nhưng điều đó cũng không gì so với việc bạn phải thức đến ba giờ sáng để chuẩn bị cho giao dịch alpha nhưng lại thất bại vì thiếu token cần thiết để trả phí gas?

Đó chỉ là một trong số vô vàn khó khăn mà những người mới bắt đầu thị trường crypto thường gặp phải. Và từ đây, một giải pháp có tên là “relayer” đã ra đời.

Relayer là gì?

Trong blockchain, relayer có thể là:

(i) Nơi tổng hợp các lệnh riêng lẻ vào cùng một cuốn sổ lệnh để người dùng có thể lưu trữ và tìm kiếm lệnh ngoài blockchain (off-chain); chỉ có giao dịch khớp lệnh cuối cùng mới được gửi lên blockchain. Ví dụ cho giao thức này là 0x;

(ii) Một bên thứ ba thực hiện giao dịch (meta-transaction) và trả phí bằng token nền tảng thay mặt cho người dùng; đổi lại, người dùng sẽ phải trả họ một khoản phí bằng một loại token khác.

(iii) Một bên thứ ba đóng vai trò như là “cầu nối” giữa các nền tảng blockchain với nhau. Những relayer này sẽ xuất hiện trong các dự án cross-chain như LayerZero hoặc RelayChain.

Trong bài viết này, chúng ta sẽ tập trung vào ý nghĩa thứ hai của một giao thức relayer.

Cách hoạt động của những relayer này có thể được tóm gọn trong hai từ: meta-transaction, hay còn được gọi là gasless transaction, nghĩa là giao dịch không thu phí.

Meta-transaction relayer là gì?

Meta-transaction trên Ethereum và EVM

Hiểu đơn giản nhất, meta-transaction là các giao dịch mà kèm theo dữ liệu về một giao dịch thực được tạo và xác nhận bởi một cá nhân, sau đó được gửi lên blockchain bởi một bên thứ ba (relayer).

Paymaster, một hợp đồng thông minh, sẽ đảm nhận việc trả phí gas. Người dùng sẽ phải trả thêm một khoản phí dịch vụ. Một hợp đồng thông minh gọi là forwarder sẽ xác thực chữ kí của người gửi và chuyển tiếp yêu cầu tới một hợp đồng nhận. Hợp đồng nhận (recipient contract) ở đây là điểm đến cuối cùng mà người gửi muốn tương tác với trong hành trình của mình. Nó sẽ thực hiện giao dịch actual transaction (trong meta-transaction).

Để tránh phản lại triết lý phi tập trung của blockchain, relayer và paymaster sẽ hoạt động cạnh tranh trên một mạng lưới trên RelayHub. Nhờ vậy, khách hàng sử dụng GSN sẽ không cần biết danh tính của các relayer mà vẫn có thể tin tưởng và sử dụng các relay server để chuyển tiếp giao dịch cho mình.

Đây là cách mà Gas Station Network (GSN), hệ thống relayer cho meta-transaction trên Ethereum, hoạt động.

Meta-transaction trên Solana

Trên Solana, cách mà meta-transaction hoạt động sẽ có một chút khác biệt, vì người dùng có thể trực tiếp chỉ định ai sẽ trả phí gas. Người được chỉ định sẽ ký vào giao dịch để giao dịch được thực hiện, giảm bớt bước kiểm tra và xác nhận từ forwarder như trong GSN.

Lấy ví dụ từ dự án Octane (vẫn đang trong giai đoạn alpha), quy trình này diễn ra như sau:

(i) Đầu tiên, người dùng A sẽ thêm vào giao dịch của mình hai hướng dẫn: một là chuyển phí cho relayer, hai là chỉ định số tiền cần chuyển cho người dùng B. Trong trường hợp này, chúng ta giả sử ví của người dùng A có đủ tiền để trả phí cho relayer và chuyển khoản cho người dùng B, nhưng do không có SOL trong ví nên người dùng A cần thông qua relayer để gửi tiền cho người dùng B.

(ii) Người dùng A cũng phải cài đặt relayer là người trả phí (bằng SOL), thay vì là bản thân mình;

(iii) Người dùng A kí xác nhận vào txn;

(iv) Người dùng A gửi txn này lên API server của relayer;

(v) Relayer xác nhận xem đã nhận được phí trong txn này chưa;

(vi) Nếu đã, relayer sẽ kí nhận và gửi chữ kí này lại cho người dùng A;

(vii) A thêm chữ kí của relayer vào txn và gửi lên mạng Solana.

Ưu và nhược điểm của meta-transaction

Ưu điểm

Ưu điểm chính của meta-transaction (đối với các blockchain EVM) là giảm bớt rắc rối cho người dùng khi bắt đầu tiếp cận thế giới crypto.

Người dùng không cần phải sở hữu bất kỳ loại tiền mã hóa nào trước đó khi trải nghiệm dApp và web3 lần đầu. Việc áp dụng meta-transaction có thể loại bỏ việc cần sử dụng ví phi lưu trữ (non-custodial wallet), nhưng đội ngũ phát triển cần phải có một hệ thống lưu trữ key hoặc mật khẩu để giúp người dùng vượt qua các rào cản kỹ thuật phức tạp của các loại ví phi tập trung.

Ngoài ra, việc có một bên thứ ba làm trung gian cũng giảm bớt gánh nặng cho blockchain khi nhiều giao dịch từ một DApp có thể được tổ chức và rút gọn thành một giao dịch cuối cùng để gửi lên blockchain chính.

Hạn chế

Tuy nhiên, relayer meta-transaction vẫn phải đối mặt với 2 hạn chế lớn:

• Không phải tất cả các hợp đồng thông minh đều hỗ trợ meta-transaction;
• Mặc dù các giao thức relayer có thể sử dụng một “mạng lưới” các relayer để tập trung quy trình thực hiện giao dịch cho người dùng, nhưng điều này vẫn không thể hoàn toàn đảm bảo rằng mạng lưới này sẽ không gian lận và lợi dụng các giao dịch vì mục đích cá nhân.

Tại sao relayer lại quan trọng trong crypto?

Ngoài GSN, một số giao thức DeFi khác cũng sử dụng meta-transaction để cải thiện trải nghiệm người dùng. ZeroSwap, một dự án tổng hợp thanh khoản từ các AMM trên 0x, cũng như Colony, một dự án hỗ trợ các tổ chức tự trị phi tập trung (DAO) cũng đã áp dụng meta-transaction.

Gelato Network, một mạng lưới robot phi tập trung giúp lập trình viên tự động hóa hoạt động của hợp đồng thông minh, cũng sử dụng meta-transaction. Gelato kết nối lập trình viên cần tự động hóa hợp đồng thông minh với người điều hành cơ sở hạ tầng, và relayer meta-transaction được sử dụng để đảm bảo các giao dịch này được thực hiện một cách mượt mà.

Tuy nhiên, việc xây dựng hệ thống relayers để áp dụng meta-transaction cũng đòi hỏi nhiều tài nguyên về thời gian và công sức cho các dự án crypto. Đó là lý do mà những giải pháp như GSN và Biconomy đã được phát triển để tối ưu hóa quy trình này.

Bên cạnh DeFi, các nền tảng NFT hoặc các thương hiệu trong thị trường truyền thống muốn tham gia vào không gian Web3 thông qua NFT cũng có thể sử dụng relayers để giảm bớt rắc rối cho khách hàng của họ – những người có thể vẫn chưa quen với công nghệ này.

Biconomy là một giao thức hỗ trợ điều này: Một trong ba sản phẩm chính của họ – Gasless Transactions – cho phép các dự án khác 'tài trợ' phí giao dịch cho người dùng của mình, bất kể đó là giao dịch DeFi hay NFT. Hãng thời trang D&G và UNXD, một nền tảng NFT, đã hợp tác với Biconomy để thực hiện chiến dịch Glass Box NFT, cung cấp cho người dùng trải nghiệm đa chiều từ D&G cả trong và ngoài thế giới ảo.

Kết luận tạm thời

Mặc dù vẫn còn một số nhược điểm cần khắc phục, nhưng vai trò quan trọng của các relayer trong việc cải thiện trải nghiệm trên các DApp là không thể phủ nhận, đặc biệt là khi các dự án crypto đang gặp khó khăn trong việc thu hút người dùng mới vì yêu cầu kỹ thuật của họ.

Xây dựng relayer có thể được so sánh như việc xây dựng một đường cao tốc thu phí tự động: tốn kém và công sức ban đầu, nhưng sẽ mang lại lợi ích về hạ tầng và kết nối mạng lưới rất lớn trong tương lai.

Mai Phan – Kyros Ventures Team

• Thị trường Crypto Việt Nam: Sau cơn mưa là sự sáng tỏ
• Tóm tắt Báo cáo Thị trường Tiền mã hóa Quý 1/2022: Sẵn sàng cho cú bật tiếp theo?
• Kyros Kompass #9: Khám phá bản đồ thế giới Blockchain