Buzz
Mình phù hợp với công việc gì? – Đây là một câu hỏi đơn giản, nhưng có thể đặt ra cho nhiều người và cắt sâu vào tâm can của họ. Nhiều bạn trẻ đang trong hành trình tự khám phá và đặt câu hỏi này, trong khi cũng có những người đã đi làm nhiều năm nhưng vẫn cảm thấy mơ hồ về hướng đi của mình.
Một số người may mắn vì từ khi còn nhỏ, họ đã biết mình sẽ làm gì khi lớn lên và họ đã thực hiện được ước mơ đó. Một người chị của tôi làm giáo viên và cô ấy kể rằng từ nhỏ cô ấy đã biết mình muốn làm việc trong lĩnh vực giáo dục, chỉ là cô ấy chưa chắc chắn về môn học cụ thể.
Do tôi đang theo đuổi đam mê của mình, có người cho rằng tôi thuộc nhóm “biết rõ” từ lúc nhỏ. Nhưng thực tế, ở tuổi 25, tôi chỉ mới hiểu mơ hồ rằng tôi thích dạy học, nhưng chưa thể nào xác định được tên chính xác của công việc tương lai.
Trong bài viết này, tôi chia sẻ với bạn 2 mô hình mà tôi đã áp dụng để hiểu rõ hơn về hướng đi trong tương lai. Hy vọng nó cũng sẽ hữu ích với bạn.
1. IKIGAI phiên bản “ngắn gọn”
IKIGAI có lẽ là một khái niệm về ý nghĩa sống đã trở nên quen thuộc với nhiều người trẻ Việt Nam. Mô hình IKIGAI phổ biến bao gồm 4 phần. Bằng cách tìm điểm giao nhau của 4 phần này, bạn sẽ biết được công việc phù hợp với mình.
Tuy nhiên, tôi muốn giới thiệu với các bạn một mô hình chỉ gồm 3 phần.
Phần đầu tiên là “điều bạn muốn làm.” Nó kết hợp “điều bạn thích” và “điều bạn giỏi nhất.” Bạn thường sẽ thích điều bạn giỏi làm. Khi được người khác khen ngợi, bạn càng làm tốt hơn và thích công việc đó hơn.
Có khi bạn biết bạn thích làm gì nhưng chưa giỏi. Có lẽ đó không phải là điều bạn muốn làm. Mỗi người đều có những đặc điểm riêng, có khi là một hoặc vài điểm nổi bật.
Nhớ lại thời thơ ấu của bạn, bạn có thể nhận ra điều bạn làm dễ dàng mà người khác không, hoặc họ làm được nhưng tốn nhiều thời gian hơn. Đó không cần phải có tên gọi cụ thể, chỉ cần giúp bạn tưởng tượng công việc tương lai.
Một người bạn từ nhỏ đã giỏi kết nối với mọi người. Trong khu phố, bạn ấy thường là “trưởng ban ngoại giao,” luôn kêu gọi mọi người cùng tham gia. Khi xảy ra xích mích, bạn ấy là người hòa giải, giúp mọi người hoà thuận hơn. Điều này tự nhiên với bạn, không cần học trường nào. Bây giờ, là một huấn luyện viên, một nhà tư vấn về mối quan hệ, bạn mới nhận ra có lẽ bạn “sống để làm điều này.”
Phần thứ hai trong mô hình này là “việc cần thiết cho xã hội,” tức là công việc được xã hội trân trọng. Nhiều người có thể giỏi trong việc lừa dối, chi phối tâm lý người khác và họ thấy niềm vui ở đó, nhưng đó không phải là công việc xã hội ủng hộ. Công việc chỉ có ý nghĩa khi mang lại lợi ích cho xã hội hơn là cho bản thân.
Phần thứ ba là “thu nhập,” tức là công việc mà bạn muốn ổn định để có nguồn thu nhập duy trì cuộc sống và đóng góp.
Khi tạo blog The Present Writer, mình biết đó là việc mình đam mê. Và may mắn là nhiều độc giả chia sẻ rằng họ cảm thấy ý nghĩa từ những điều mình chia sẻ. Nhưng thực sự, việc duy trì một blog miễn phí không dễ dàng, đặc biệt là khi mới bắt đầu và mình vẫn đang là nghiên cứu sinh, có con nhỏ. Cuộc sống tài chính khó khăn.
Những kiến thức mình chia sẻ trên blog vẫn miễn phí. Nhưng hiện tại mình đã có nhiều nguồn thu nhập khác để duy trì The Present Writer, giúp mình tiến xa hơn và hỗ trợ cộng đồng tốt hơn.
Các yếu tố thứ hai và thứ ba dễ dàng xác định hơn. Bạn có thể tìm hiểu qua các trang tuyển dụng hoặc các nghiên cứu về xu hướng nghề nghiệp để biết công việc có cần thiết không. Để biết về thu nhập và nguồn thu, bạn có thể kết nối với những người làm việc đó qua mạng xã hội hoặc đơn giản là tìm kiếm trên Google.
Đối với mình, phần khó nhất vẫn là xác định yếu tố đầu tiên – mình muốn làm gì. Mô hình trong phần tiếp theo sẽ hỗ trợ việc này.
