Buzz
Sự đa dạng trong thị trường học vấn chỉ khiến các bậc phụ huynh thêm phân vân, vì ít ai trong chúng ta được dạy cách tự do chọn lựa.
Bài viết dựa trên một thực tế rằng giáo dục đang trở thành một ngành dịch vụ ngày càng đắt đỏ. Là những cá nhân không thể thay đổi chính sách và tài chính có hạn, ta nên làm gì tốt nhất trong khả năng của mình?
Quan sát sở thích và thiên hướng của con
Đây là điều lý tưởng mà bất kỳ đứa trẻ nào khi trưởng thành đều mong muốn bố mẹ đã làm cho mình, và phụ huynh nào cũng cố gắng làm điều đó dưới nhiều hình thức khác nhau. Nhờ biết sở thích và thiên hướng, bố mẹ có thể chọn chương trình phù hợp cho con.
Một gia đình toàn kỹ sư, chẳng hạn, sẽ chỉ chú trọng khả năng toán học của con và có thể vô tình hoặc cố ý không nhận ra các thiên hướng khác, vì toán học phù hợp với truyền thống gia đình hơn.
Thiên hướng tự nhiên của con người là gì vẫn là một chủ đề tranh cãi lớn trong giáo dục, tâm lý học và triết học.
Yếu tố này vừa do di truyền, vừa do quá trình phát triển tâm sinh lý khi trẻ tương tác với môi trường, và cũng bị chi phối bởi cách xã hội đánh giá tài năng. Vì vậy, luôn có những trường hợp trẻ CÓ THỂ giỏi một lĩnh vực, nhưng chúng không thích nó.
Vì vậy, bố mẹ cần để ý quan sát sở thích của con trong cuộc sống, hỏi xem con muốn thử điều gì. Bằng cách này, họ vừa cho con tự do, vừa không mạo hiểm tài chính của gia đình.
Theo dõi thị trường giáo dục
Sau khi làm việc với con, phụ huynh cần cân nhắc lựa chọn của mình với các chương trình đào tạo có sẵn trên thị trường.
20 năm trước, ngoài trường công, các bố mẹ chỉ có lựa chọn cho con học thêm và luyện thi để nắm vững kiến thức và tăng cơ hội vào trường chuyên lớp chọn.
Đây là lựa chọn dễ đưa ra nhất, vì ngoài lo ngại về tài chính, các bố mẹ không còn lo ngại nào khác. Việt Nam là một quốc gia trọng học hành, vì thế việc học thêm đến 11 giờ tối để đỗ trường chuyên không phải là điều chỉ một vài đứa trẻ phải làm. Nếu không đạt được mục tiêu, ít nhất lũ trẻ cũng 'học giỏi' theo chuẩn mực lúc bấy giờ.
10 năm trước, khi ngành công nghiệp du học bắt đầu phát triển, và các lớp học thêm kiểu cũ bị quản lý chặt chẽ, thậm chí bị cấm đoán, trẻ em dành buổi tối và cuối tuần tại các trung tâm Anh ngữ.
Học phí đắt đỏ và du học khó hơn vào đại học nhiều, nhưng với các gia đình trung lưu, sự mạo hiểm này là chấp nhận được. Nếu không đạt được mục tiêu, ít nhất lũ trẻ cũng 'giỏi tiếng Anh' theo xu hướng toàn cầu hóa.
Hơn 30 năm trước, với mức giá phải chăng và không có áp lực duy trì điểm số, các gia đình bình dân đã có thể cho con học cầm kỳ thi họa ở cung thiếu nhi.
Với nhiều lựa chọn như vậy, phụ huynh phải tự hỏi 'tôi kỳ vọng con trở thành ai trong tương lai?' Đứa trẻ có thể trở thành người thừa kế tri thức của bố mẹ, có thể là người chèo lái con thuyền tài chính tốt hơn thế hệ trước, hay sẽ là thế hệ chủ động tự tạo dựng tương lai như lý tưởng của nhà giáo Hồ Ngọc Đại.
Sự thương lượng
Khi đã chấp nhận giáo dục là một ngành dịch vụ đặc biệt như hiện nay, phụ huynh cần biết rõ ưu và nhược điểm của 'sản phẩm' trước khi quyết định chi tiền.
Họ sẽ tài trợ cho các hoạt động hội hè, ngoại khoá của con. Họ sẽ có mặt tại các buổi họp phụ huynh để giới thiệu về hoạt động của mình. Đây là dịp lý tưởng để phụ huynh đặt câu hỏi và nhận câu trả lời. Các chủ đề có thể quan tâm gồm:
- Trung tâm dạy gì cho con, chất lượng được kiểm định ra sao?
- Chương trình học mang lại lợi ích cụ thể gì?
- Chương trình cam kết kết quả như thế nào?
- Chương trình có đảm bảo môi trường học lành mạnh không?
- Trung tâm có chính sách tài chính nào, có phù hợp với gia đình không?
Mặc cả về các lợi ích giữa các bên là cần thiết. Nó giúp phụ huynh tìm được chương trình học tốt nhất cho con, và giúp các tổ chức giáo dục hiểu rõ nhu cầu của khách hàng.
Nhưng nhìn chung, các phương án trên chỉ mang tính tương đối, và chỉ giúp cải thiện một phần môi trường giáo dục của con. Điều quan trọng hơn là giáo dục Việt Nam cần làm rõ các triết lý nội tại.
Với hoạt động giáo dục hiện tại, những người quyết định cuộc đời của vô vàn em nhỏ đang tưởng tượng ra những tương lai nào cho xã hội chúng ta? Phụ huynh xứng đáng nhận được câu trả lời cho câu hỏi này.
