Làm sao để chăm sóc dinh dưỡng cho bé khi bị rối loạn tiêu hóa?

1. Những nguyên nhân gây ra rối loạn tiêu hóa ở trẻ em

Khi thức ăn nhập vào cơ thể, quá trình tiêu hóa giúp hấp thu các chất dinh dưỡng và loại bỏ bã thừa. Tuy nhiên, hệ tiêu hóa của trẻ nhỏ vẫn còn non nớt và dễ bị ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố khác nhau, dẫn đến tình trạng rối loạn tiêu hóa.

Bé thường manifest các triệu chứng như: nôn mửa, khó tiêu, đau bụng, phân sống, hoặc phân lỏng,…

Để tìm cách chăm sóc dinh dưỡng phù hợp nhất cho trẻ, trước hết bạn cần hiểu nguyên nhân gây ra tình trạng này là gì. Có một số yếu tố thường gặp có thể kể đến như:

Chế độ ăn thiếu cân bằng

Bữa ăn hàng ngày của trẻ cần cân bằng giữa bốn nhóm dinh dưỡng chính: protid (thịt, cá,…), lipid (chất béo), glucid (đường), vitamin và khoáng chất để duy trì các chức năng sinh lý, giúp trẻ phát triển khỏe mạnh. Do đó, cần duy trì sự cân bằng này thay vì chỉ tập trung vào sở thích của trẻ.

Suy dinh dưỡng

Trẻ suy dinh dưỡng có thể do yếu tố bẩm sinh hoặc do không nhận đủ lượng dưỡng chất cần thiết. Điều này có thể làm giảm hiệu quả của cơ chế tự vệ tự nhiên trong cơ thể và gây ra các vấn đề không bình thường ở nhiều cơ quan khác nhau. Do đó, phụ huynh cần theo dõi biểu đồ tăng trưởng của trẻ để kịp thời phát hiện vấn đề và giúp trẻ có chế độ dinh dưỡng phù hợp hơn.

Ngộ độc thực phẩm

Thường thì trẻ bị lôi cuốn bởi các loại thực phẩm có màu sắc, chiên xào như bánh kẹo, gà rán, khoai tây chiên, xúc xích, nước ngọt,… có khiến trẻ trở nên nghiện và từ chối ăn những thức ăn khác, gây quá tải cho hệ tiêu hóa. Ngoài ra, các loại thực phẩm không rõ nguồn gốc hoặc chế biến không đảm bảo vệ sinh cũng có thể gây ngộ độc và gây ra vấn đề về tiêu hóa.

Sử dụng quá nhiều thức ăn nhanh và thức ăn chứa nhiều dầu mỡ có thể gây ra nhiều vấn đề về tiêu hóa ở trẻ

Ảnh hưởng từ môi trường

Môi trường sống cũng đóng vai trò quan trọng trong việc ảnh hưởng đến hệ tiêu hóa của trẻ, đặc biệt là với những trẻ nhỏ thường có thói quen ngậm đồ vào miệng. Để giảm nguy cơ bé bị rối loạn tiêu hóa, cần đảm bảo nơi ở luôn sạch sẽ, thoáng đãng và vệ sinh đồ dùng sinh hoạt (đồ ăn, đồ chơi,…) bằng các chất khử khuẩn.

Rối loạn vi sinh vật trong đường ruột

Trong những năm đầu đời, môi trường vi sinh vật trong đường ruột chưa cân bằng và không ổn định do cơ thể trẻ còn non nớt. Điều này có thể dẫn đến sự tăng sinh quá mức của một số vi khuẩn, hoặc bị các tác nhân bên ngoài xâm nhập gây ra rối loạn.

Các bệnh lý

Rối loạn tiêu hóa ở trẻ em có liên kết sâu sắc với các bệnh thông thường như viêm phổi, viêm tiểu phế quản, viêm tai giữa,... Một phần là do triệu chứng hoặc biến chứng của bệnh, tác dụng phụ của thuốc, cộng với cảm giác không thoải mái khi mắc bệnh đều có thể ảnh hưởng đến quá trình tiêu hóa của trẻ một cách đáng kể.

Dược phẩm

Tác dụng phụ của dược phẩm có thể gây ra một số vấn đề như khó tiêu, tiêu chảy, mất cảm giác thèm ăn,... Do đó, phụ huynh cần đưa trẻ đi kiểm tra và uống thuốc theo chỉ dẫn của bác sĩ, để nhận được sự tư vấn và hướng dẫn cẩn thận về việc phòng tránh các tác dụng phụ của dược phẩm. Không nên tự ý dùng thuốc cho trẻ để tránh xa những hậu quả không mong muốn.

Các chức năng sinh lý và hệ miễn dịch của trẻ vẫn chưa phát triển đầy đủ, do đó chỉ cần một tác động nhỏ kéo dài cũng có thể khiến trẻ mắc bệnh

2. Phương pháp dinh dưỡng cho trẻ khi bị rối loạn tiêu hóa

Khi trẻ phát hiện vấn đề về rối loạn tiêu hóa và các bệnh lý khác, phụ huynh cần thảo luận chi tiết với bác sĩ về chế độ dinh dưỡng cho trẻ để đảm bảo không gây tổn thương cho tình trạng bệnh và đồng thời ngăn ngừa tình trạng thiếu dinh dưỡng.

Nên chọn những loại thực phẩm mềm mại hoặc dễ tiêu giúp cơ thể của trẻ hấp thụ dễ dàng hơn sau khi ăn. Dưới đây là một số lựa chọn có thể tham khảo:

Protein

• Sữa mẹ: với trẻ nhỏ và sơ sinh, sữa mẹ là nguồn dưỡng chất tốt nhất, giúp trẻ tăng cường hệ miễn dịch và hỗ trợ quá trình phục hồi

• Thịt gà: chất béo ít là điều cần tránh trong điều trị rối loạn tiêu hóa ở trẻ. Tuy nhiên, thịt gà có ít chất béo và an toàn cho bé.

• Hải sản: protein và chất béo ít no giúp bé cung cấp đủ dưỡng chất cần thiết, hỗ trợ hệ miễn dịch và làm cho thực đơn trở nên phong phú hơn.

• Sữa chua: vi khuẩn có lợi trong sữa chua có thể cải thiện quá trình tiêu hóa của bé.

Chất béo

Mẹ có thể chọn sử dụng các loại dầu như dầu cá, dầu oliu, dầu đậu nành,... thay thế cho dầu hoặc mỡ động vật. Hãy tránh chế biến các món ăn chiên xào, giàu dầu mỡ để không tạo áp lực lên hệ tiêu hóa của trẻ.

Carbohydrate

• Thực phẩm từ gạo: cháo, bún, phở,... là những món dễ tiêu hóa, rất phù hợp cho trẻ bị rối loạn tiêu hóa.

• Ngũ cốc: đậu nành, đậu hà lan, hạt chia, yến mạch,... là những thực phẩm giàu chất xơ và protein thực vật rất lành mạnh, đồng thời không ảnh hưởng đến tình trạng bệnh của trẻ.

Vitamin và khoáng chất

• Chuối: có nhiều kali và nhiều dưỡng chất, rất dễ hấp thu, đặc biệt là khi trẻ bị bệnh.

• Táo: giàu chất xơ và calo, kích thích hoạt động ruột mạnh mẽ và cung cấp đủ dưỡng chất.

• Khoai lang: nhuận tràng, kích thích ruột, giúp giảm triệu chứng như khó tiêu, táo bón,…

• Dứa: chứa vitamin C và chất xơ, giúp cải thiện tiêu hóa và hỗ trợ hệ miễn dịch hoạt động tốt hơn. Sử dụng dứa tươi làm tráng miệng hoặc nước ép giúp trẻ hấp thu tốt hơn.

• Bơ: giàu chất béo không no và nhiều vitamin, rất bổ dưỡng.

Nên chia nhỏ thành nhiều bữa ăn và thay đổi món thường xuyên giúp bé hấp thu dễ dàng hơn và tránh cảm giác chán ăn