Làm sao để nuôi dạy con đúng cách?

“Tôi tức với bản thân vì từng đánh đập con trai nhỏ của mình. Trẻ con thực sự có khả năng khiến ta mất kiểm soát. Khi con ngủ, tôi nằm khóc vì lo lắng và hối tiếc”, tác giả Maki Shino chia sẻ như vậy để mở đầu cuốn sách Những lời cha mẹ không nên nói.

Theo tác giả, phụ huynh cần kiểm soát cảm xúc trong quá trình dạy con. Thông điệp 'đừng để cảm xúc nóng giận chi phối cách dạy con' và bí quyết nuôi dạy trẻ thành công cũng được đề cập trong nhiều cuốn sách khác như: Cách bạn nói là cách con bạn trưởng thành, Cha mẹ thông minh dạy con tinh tế, Kỷ luật mềm trong gia đình.

Biết kiềm chế cảm xúc khi con phạm lỗi

Câu chuyện của tác giả Maki Shino trong cuốn Những lời cha mẹ không nên nói cũng là vấn đề mà nhiều bậc phụ huynh thường gặp phải. Mỗi khi con làm sai điều gì đó, phản ứng tức thì của cha mẹ thường là nóng giận và trách mắng. Câu hỏi đặt ra là liệu trẻ có tiếp thu được cách dạy dỗ đó không?

Maki Shino lý giải rằng, việc nóng giận chỉ khiến trẻ muốn phản kháng, tăng cảm giác tự ti, tự kỷ và dần dần xa lánh cha mẹ.

Theo tác giả, “nóng giận” và “nghiêm khắc” là hai khái niệm hoàn toàn khác biệt. Cha mẹ có thể nghiêm khắc với con, nhưng không nên nóng giận, bởi người chỉ biết nóng giận theo bản năng sẽ không có bản lĩnh để kiềm chế cảm xúc trong những tình huống cần thiết.

Những lời cha mẹ không nên nói không chỉ là việc trình bày bản chất sau từng lời nói tức giận của cha mẹ, mà còn đưa ra nguyên nhân và giải pháp cho hàng triệu phụ huynh trên khắp thế giới để kiểm soát cơn giận và nuôi dạy con trong niềm vui.

Trong sách Kỷ luật mềm trong gia đình của TS Nguyễn Thị Thu - Giám đốc đào tạo hệ thống giáo dục Tsubaki (Nhật Bản), tác giả giải thích rằng suốt quá trình trưởng thành của đứa trẻ, cách cha mẹ ứng xử sẽ ảnh hưởng đến nhân cách của con.

Nếu con quá nghiện các trò chơi điện tử và smartphone, thay vì cấm, cha mẹ chỉ cần dạy con hiểu được bản chất của việc sử dụng chúng.

Cụ thể, khi con lên 3 tuổi, cha mẹ nên giới hạn thời gian sử dụng điện thoại hàng ngày. Khi 7 tuổi, có thể gợi ý những kênh YouTube hữu ích để con vừa học vừa giải trí.

Bên cạnh đó, cha mẹ cũng nên thông minh trong việc giải thích cho con biết tại sao một số trang mạng hữu ích, trong khi những trang khác thì không nên xem, và đặc biệt là xác định tần suất sử dụng smartphone phù hợp cho con.

TS Nguyễn Thị Thu nhấn mạnh rằng có 5 nguyên tắc mà các bậc phụ huynh cần nhớ khi giáo dục con: mẹ không nên can thiệp khi cha đang dạy dỗ con và ngược lại; là đồng minh với chồng khi con thiếu tôn trọng bố; không chê trách khuyết điểm của nhau trước mặt con; giữ thể diện cho nhau trước mặt người khác; ghi nhận những điểm mạnh của đối phương trước mặt con.

Những lời cha mẹ nói có ảnh hưởng trực tiếp đến trẻ

Tác giả Jang Jae Jin cho rằng trong từng giai đoạn phát triển của trẻ, cha mẹ cần thay đổi cách nói để giúp trẻ trở thành em bé hạnh phúc và thông minh.

Khi trẻ đạt 6 tuổi, khả năng ghi nhớ của họ lên tới 30.000 từ. Để từ vựng này có ích, người lớn cần nói những lời động viên tích cực để truyền cảm hứng và gieo vào lòng trẻ những điều tốt lành.

Cuốn sách chỉ ra cho các bậc cha mẹ từng giai đoạn phát triển của trẻ và những câu nói nên dùng. Ví dụ, với trẻ dưới 3 tuổi, cha mẹ cần tạo cảm giác an toàn và cùng trẻ khám phá thế giới.

Đến 4 tuổi, trẻ thường mong muốn được khen ngợi và động viên, và họ đã nhận ra sự quan trọng của trật tự và quy tắc. Khi lên 5, trẻ đã biết cách lập kế hoạch và tự làm nhiều công việc. Từ 6 tuổi trở đi, phụ huynh cần hướng dẫn trẻ phát triển kỹ năng tư duy, thảo luận và quan tâm đến mọi người xung quanh.

Theo tác giả, việc khích lệ trẻ bằng những lời động viên như 'Mẹ tin rằng con có thể làm được' sẽ khiến trẻ chấp nhận thách thức mà không sợ hãi. Những động viên như 'Cố lên con nhé' giúp trẻ luôn nỗ lực. Việc nghe 'Cảm ơn con' giúp trẻ trân trọng giá trị của lòng biết ơn.

Cuốn sách Cách bạn nói là cách con bạn trưởng thành giúp các bậc cha mẹ hiểu rằng cách họ nói có thể ảnh hưởng đến khả năng giao tiếp và hành động của con phát triển. Sự tác động của từ ngữ phù hợp từ phía cha mẹ cũng giúp con trở nên chín chắn hơn.

Việc cha mẹ ở bên cạnh con là điều cần thiết. Tuy nhiên, trong nhiều trường hợp, cha mẹ cũng cần dạy con cách tự lập, tự quản lý tình huống ở trường cũng như ở nhà. Điều này được thảo luận trong cuốn Cha mẹ thông minh dạy con tinh tế của Joon Ji-Young.

Cuốn sách này cung cấp các phương pháp để nuôi dạy lòng tự trọng cho trẻ ở độ tuổi tiểu học thông qua câu chuyện về hành trình làm mẹ của tác giả. Trong đó, người mẹ có thể dạy con cách đối xử tốt với bạn bè, nhưng không can thiệp vào mối quan hệ của con.

Theo Joon Ji-Young, có 4 phương pháp để nuôi dạy trẻ tự lập: Không làm hộ trẻ những việc chúng có thể tự làm, hỗ trợ khi trẻ gặp khó khăn, tạo môi trường an toàn, luôn động viên khi trẻ gặp vấn đề khó khăn.

Ngoài ra, các bậc phụ huynh cần sử dụng cách nói khôn ngoan với trẻ để nâng cao lòng tự trọng cho chúng, bao gồm: Lắng nghe; hỏi ý kiến và cảm xúc của trẻ; khích lệ; tạo thói quen nói những điều tích cực với trẻ...

Theo thông tin từ Zing News