Buzz
Ngoài việc bảo mật dữ liệu cá nhân chưa đạt cao, một số tổ chức, doanh nghiệp thực hiện hành vi mua bán trái phép.
Dữ liệu trở thành nguồn tài nguyên quý giá trong kỷ nguyên số, được coi là như nguồn dầu mỏ đặc biệt trong nền kinh tế số. Tuy nhiên, dữ liệu này, đặc biệt là cá nhân, liên tục bị lợi dụng, biến thành 'món hàng' để chuyển giao.
Có thể thông tin cá nhân như tên, khuôn mặt, ngày sinh của nhiều người đang bị sử dụng trong thế giới ảo, từ trò chơi đến cá độ trực tuyến. Có những cuộc gọi đến bất ngờ liên quan đến việc mua bán sản phẩm hoặc dịch vụ, thậm chí có thể liên quan đến vụ án đang được điều tra.
Theo dữ liệu từ Bộ Công an, 2/3 dân số Việt Nam, tương đương với hơn 68 triệu người, đang chia sẻ dữ liệu cá nhân trên mạng với nhiều hình thức và mức độ khác nhau. Đáng chú ý, có đến 1.300 GB dữ liệu cá nhân người Việt đã bị mua bán trên mạng.
Chỉ cần tìm kiếm trên Google, bạn có thể dễ dàng bắt gặp những thông báo 'mua bán danh sách khách hàng' từ miễn phí đến có phí. Hành động công khai này không chỉ để lại nhiều hậu quả nghiêm trọng mà còn là nguyên nhân của nhiều vấn đề đáng chú ý.
Theo người phát ngôn của Bộ Công an, dấu hiệu gia tăng về nạn nhân mua bán dữ liệu cá nhân ngày càng trở nên rõ ràng.
Chánh Văn phòng Bộ Công an, Trung tướng Tô Ân Xô tiết lộ qua quá trình điều tra, đã phát hiện nhiều cá nhân, doanh nghiệp liên quan đến lĩnh vực bảo hiểm, đào tạo, kinh doanh bất động sản mua dữ liệu lớn từ các bị can để sử dụng trái phép, cung cấp trái phép cho bên thứ ba với mục đích thu lợi bất chính.
Tại Kỳ họp thứ Tư, Quốc hội khoá XV, Bộ trưởng Bộ Công Thương đã trình bày Dự án Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng (sửa đổi), nhấn mạnh về bảo vệ thông tin và uỷ quyền cho bên thứ ba trong việc sử dụng thông tin người tiêu dùng.
Nếu tìm kiếm 'danh sách khách hàng' trên Google, bạn sẽ gặp hơn 190 triệu kết quả với nhiều địa chỉ rao bán như: danhsachkhachhang, datakhachhang, danhsachmoi, fulldata...
Hầu hết các trang web này cung cấp 2 loại dữ liệu khách hàng: miễn phí và có phí. Dữ liệu thu phí được bán dưới dạng danh sách cụ thể được bổ sung và cập nhật liên tục. Giá bán dao động từ vài trăm nghìn đến hàng triệu đồng, thậm chí cả hàng chục triệu đồng tùy thuộc vào chất lượng và độ chi tiết của gói dữ liệu.
Để tạo niềm tin và thu hút người mua, người rao bán thường đưa ra giá trị thấp và kèm theo những gói dữ liệu khác.
Facebook và Zalo thu hút sự chú ý của những kẻ săn thông tin với lượng người dùng đông đảo và mức độ bảo mật thấp. Một quản trị viên đã tiết lộ việc kiếm triệu mỗi ngày chỉ thông qua việc tìm kiếm thông tin trên Facebook.
Trong khoảng thời gian từ đầu năm đến nay, cơ quan công an đã ghi nhận hàng trăm vụ liên quan đến mua bán dữ liệu cá nhân trên không gian mạng. Một số vụ án được xác định có sự tham gia của những cá nhân đang nhiệm vụ thu thập và quản lý thông tin.
Theo đánh giá của các chuyên gia, tình trạng lộ, lọt, hoạt động đánh cắp, mua bán dữ liệu cá nhân diễn ra phổ biến trên không gian mạng do thiếu ý thức bảo vệ dữ liệu thông tin của người dân. Việc sử dụng sim rác vẫn là một vấn đề. Hành lang pháp lý chưa đáp ứng đúng với thực tế, khiến cho dữ liệu cá nhân vẫn chưa được coi là tài sản và chưa có chế tài xử lý đủ sức răn đe.
Theo Luật Bảo vệ Dữ liệu Chung Châu Âu,
Luật Bảo vệ Thông tin Cá nhân đã được sửa đổi vào năm 2021 theo
Ở khu vực Đông Nam Á,
Hiện tại, việc lộ, lọt, đánh cắp, và mua bán dữ liệu cá nhân trên không gian mạng đã trở nên phổ biến do thiếu ý thức bảo vệ thông tin cá nhân của người dân. Thói quen đăng thông tin cá nhân trên các trang mạng xã hội mà chúng ta thường xuyên làm tăng nguy cơ rủi ro đáng kể. Để giải quyết vấn đề này, người dân cần nhận thức rằng thông tin cá nhân là một loại tài sản quý giá và cần được bảo vệ một cách chặt chẽ. Đây là một giải pháp cơ bản nhưng quan trọng cho tình trạng lộ thông tin cá nhân.
Thảo luận về chủ đề này trong chương trình Vấn đề hôm nay là luật sư Nguyễn Tiến Lập, Trọng tài viên tại Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC).
