
'Tạo hóa ban cho chúng ta những quyền không ai có thể xâm phạm; trong những quyền ấy, có quyền sống, quyền tự do và quyền tìm kiếm hạnh phúc.' Câu mở đầu của Tuyên ngôn độc lập năm 1945 không còn xa lạ với người Việt Nam, nhưng chúng ta đang thực hiện quyền tìm kiếm hạnh phúc của mình ra sao? Điều này dễ nhận thấy chỉ cần mỗi buổi sáng ra đường, nhìn thấy những khuôn mặt mệt mỏi trong dòng xe cộ đông đúc nhích từng chút một, chúng ta đã hiểu hạnh phúc là một khái niệm xa xỉ.
Trong thời đại đầy biến động này, làm thế nào để tìm được hạnh phúc? Đó là câu hỏi mà cuốn sách Sống để hạnh phúc của PGS.TS Nguyễn Hoàng Ánh đặt ra nhưng vẫn chưa có câu trả lời đầy đủ. Tóm lại, cuốn sách chỉ chỉ ra một số hiểu lầm phổ biến về hạnh phúc trong xã hội của chúng ta.

Việt Nam hiện nay đã thay đổi rất nhiều so với thế kỷ trước, với sự phát triển về vật chất, chúng ta nghĩ rằng hạnh phúc cũng sẽ đến theo. Các thiết bị công nghệ mà trước đây chỉ là đồ xa xỉ như máy chiếu, máy vi tính, thang máy... giờ đây đã trở nên phổ biến. Tuy nhiên, những công cụ vật chất mới này đòi hỏi người sử dụng có một trình độ nhận thức phát triển, điều mà không thể thay đổi trong một ngày một đêm.
Trong thời đại mạng xã hội, khi mọi suy nghĩ có thể được tiết lộ, việc thảo luận một cách văn minh là một nghệ thuật không phải ai cũng hiểu. Cuộc sống hiện đại nhưng vẫn có những người chỉ thích chỉ trích mà không suy nghĩ, và đôi khi họ chỉ đưa ra những phê phán mà chính họ đã tung hô trước đó. Cư dân mạng Việt Nam, mặc dù ủng hộ việc phá bỏ định kiến về giới tính và bảo vệ tự do cá nhân như Tổng thống Mỹ Obama đã truyền đạt, nhưng lại phản đối Hoa hậu Kỳ Duyên vì họ vẫn giữ những định kiến trong tâm trí rằng một cô gái đại diện cho vẻ đẹp của quốc gia không được tự do cá nhân để hút thuốc hoặc ngủ trên máy bay.
Quan trọng hơn, nhiều người chỉ theo đuổi theo trào lưu mà không suy nghĩ về đúng sai, chỉ cần một bài đăng trên Facebook được nhiều người đọc và chia sẻ thì kẻ vô tội cũng trở thành có tội. Với tư duy đó, liệu có đủ công nghệ để kết nối toàn bộ thiên hà, nhưng liệu có hạnh phúc không?
Hạnh phúc không nhất thiết phải liên quan đến vật chất. Tất nhiên, nếu thiếu thốn về vật chất thì không thể hạnh phúc, nhưng không phải vì thế mà phải theo đuổi tiền bạc bằng mọi cách. Hàn Quốc, mặc dù gần đây đã phát triển kinh tế, nhưng họ không theo đuổi lợi ích ngắn hạn. Họ vẫn giữ và bảo quản những cung điện cổ xưa thay vì xây cao ốc để cho thuê, họ sửa chữa con đường cao tốc để tái tạo dòng suối Cheonggyecheon giữa thành phố Seoul. Lợi ích ngay lập tức có thể không lớn, nhưng khách du lịch có điểm tham quan, người dân có nơi giải trí và thành phố trở nên mát mẻ hơn.

Trong xã hội Việt Nam đang trải qua nhiều biến động và áp lực, hạnh phúc trở thành điều khó đạt được. Tuy nhiên, điều này không phải là mới mẻ. Xã hội đã thay đổi từ khi sinh viên Việt Nam bắt đầu đi du học ở Đông Âu, tìm kiếm con đường hạnh phúc mà mọi người đều theo đuổi đến bây giờ. Liệu du học có thực sự mang lại hạnh phúc trong thế giới biến động hay không?
Tác giả Hoàng Ánh, người cũng là một du học sinh đầu những năm 80, kể về một người bạn sống ở nước ngoài nhưng suy nghĩ đơn giản, không quan tâm đến những điều nằm ngoài giáo trình, không thích đi tham quan bảo tàng hay ngắm cảnh, thích phim hành động hơn sách văn học. Bây giờ cũng vậy, dù sống ở nước ngoài nhưng nếu không mở rộng tầm nhìn thì có khác gì?
Thật ra, hạnh phúc đã không còn tồn tại trong xã hội này từ lâu. Mọi người vẫn tranh giành với nhau về tiền bạc, danh vọng, hoặc đơn giản như một suất vào đại học, nhưng họ không hiểu rằng làm như vậy không làm cuộc sống thêm hạnh phúc. Không có một con đường hạnh phúc nào phù hợp cho tất cả mọi người. Với tác giả Hoàng Ánh, những năm tháng du học đã đưa cô đến với hạnh phúc, không phải vì kiến thức học ở trường, mà là do được tự do làm chủ, tự quyết định cho bản thân, và nhận ra mình là ai. Nhưng đối với người khác, hạnh phúc có thể ẩn sau những lần thi trượt đại học hoặc sau cánh cửa trường nghề.
Bạn đã tìm được con đường hạnh phúc của mình chưa?
Mytour/Thanh Huệ
