Buzz
Câu trả lời có thể nằm trong những tảng đá màu đỏ ở khắp nơi.
Trong khoảng thời gian từ 720 đến 635 triệu năm trước, Trái Đất chịu ảnh hưởng của hai kỷ băng hà, khiến băng tuyết phủ kín hầu hết bề mặt. Các nhà khoa học gọi đây là Địa Cầu Tuyết.
Kỷ băng hà xảy ra nhanh chóng, chỉ trong vài ngàn năm, lục địa và đại dương đều bị phủ băng dày. Sự sống (nếu có) phải tồn tại dưới biển, tách biệt hoàn toàn khỏi ánh sáng Mặt Trời và không khí của Trái Đất.
Địa Cầu Tuyết gợi lên câu hỏi: làm sao sinh vật tồn tại dưới lớp băng dày đặc?
Hình ảnh minh họa về Địa Cầu Tuyết.
Băng hóa toàn cầu có thể gây ra đại hủy diệt, nhưng sự sống vẫn tìm cách tồn tại; chúng ta là minh chứng cho sức mạnh sinh tồn không ngừng. Một nghiên cứu gần đây đã phát hiện ra rằng những hòn đảo âm ẩn dưới băng cổ đại có thể đã giữ sự sống cho Trái Đất.
Nửa tỷ năm về trước, giai đoạn Địa Cầu Tuyết kết thúc đột ngột, nhưng dấu vết của nó vẫn còn tồn tại trong các lớp đất trên khắp thế giới. Để đến được những khu vực lưu giữ dấu vết cổ đại này, hai nhà trầm tích học Max Lechte và Malcolm Wallace đã đi suốt một hành trình dài 15 giờ đồng hồ đến nơi hoang sơ ở Nam Úc vào năm 2015. Trên đường đi, họ phải chịu đựng cái nóng gay gắt 50 độ C, với giáo sư Wallace thậm chí phải sửa đế giày bằng dải băng keo để tiếp tục hành trình.
Những lớp đá màu đỏ sậm được tạo ra dưới lòng biển trong thời kỳ mặt đất bị đóng băng, và màu sắc đặc biệt này đã thu hút sự chú ý của giáo sư Lechte. Ông đã thu thập mẫu đá để nghiên cứu. Trong hai năm 2015 và 2016, ông đã đi tới Namibia và Thung lũng Death, California để tìm thêm các mẫu đá màu đỏ tương tự.
Màu đỏ chứng tỏ đá giàu sắt, và việc đá có màu đỏ là do sắt trong đó phản ứng với oxy trong không khí. Việc này cho thấy oxy đã tồn tại trong nước biển, và đá giàu sắt dưới đáy biển chứa nó cũng tương tự. Điều này có nghĩa là đá giàu sắt đã cung cấp oxy cho sự sống dưới đáy biển.
Đá giàu sắt ở Thung lũng Death, California.
“Đây là bằng chứng cụ thể nhất cho thấy môi trường biển giàu oxy trong giai đoạn Địa Cầu Tuyết”, giáo sư Lechte nói.
Tuy nhiên, cách oxy được hòa tan vào nước biển vẫn còn là một bí ẩn. Mặc dù không khí có nhiều oxy, nhưng lớp băng dày đã làm cho đại dương không tiếp xúc nhiều với không khí. Điều này khiến cho sự sống dưới đáy biển trở nên khó khăn.
“[Lớp băng] làm cho đại dương thiếu oxy, điều này có thể gây chết chìm cho những sinh vật cần oxy để sống. Đây vẫn là một câu hỏi mà chúng tôi chưa thể giải đáp”, giáo sư Lechte nói.
Tại các phòng thí nghiệm ở Mỹ và Trung Quốc, nhóm các nhà nghiên cứu đã phân tích mẫu đá giàu sắt bằng cách hòa chúng với axit để đo lượng đồng vị sắt trong đó. Họ phát hiện rằng đá ở xa bờ có ít gỉ hơn so với đá ở gần bờ.
Ngày nay, dưới lớp băng dày ở Nam Cực, nước từ sông băng đang tan chảy hòa vào biển Nam Cực. Nước từ băng có thể chứa bong bóng oxy, có thể là nguồn oxy nuôi dưỡng sinh vật dưới biển.
Paul Hoffman, một nhà sinh vật học từ Harvard, là một trong những người đầu tiên nghiên cứu về Địa Cầu Tuyết. Ông cho rằng kết quả nghiên cứu mới phản ánh những bằng chứng vững chãi và khớp với quan điểm của ông về Trái Đất trong thời kỳ băng hà.
Tuy nhiên, ông Hoffman cũng nhấn mạnh rằng vẫn cần thêm dữ liệu để chứng minh rằng nước từ băng là nguồn oxy chính cho sinh vật dưới biển.
“Về mặt lý thuyết, chúng tôi cần thêm dữ liệu để hiểu cách sự sống vượt qua thời kỳ Địa Cầu Tuyết”, ông Hoffman nói.
Tham khảo NY Times
