Buzz
Trong thời gian diễn ra dịch COVID-19, chúng ta đã quen với khái niệm làm việc ở nhà (Work From Home - WFH). Khi chương trình tiêm chủng được mở rộng ở nhiều quốc gia, thế giới đang dần hồi phục lại trạng thái trước dịch, người ta bắt đầu đi làm nhiều hơn, ra đường nhiều hơn. Nhưng qua thời gian Work From Home, người ta cũng dần nhận thấy những lợi ích của việc làm ở nhà, cũng như nhận biết được các hạn chế của mô hình làm việc này. Thế nên một khái niệm mới ra đời: làm việc kết hợp.
Làm ở nhà có lợi ích là giảm thời gian di chuyển ngoài đường. Ở các quốc gia chạy xe máy, kẹt xe và nắng nóng như Việt Nam thì lợi ích này càng rõ ràng hơn. Với một số người, mô hình WFH còn cho họ sự tập trung và năng suất cao hơn do họ được ngồi ở trong môi trường mà họ thích, quen thuộc và được cá nhân hóa cho chính người lao động đó, chứ không phải cho cả một tập thể. Tất nhiên, WFH cũng giúp giản cách xã hội, giảm khả năng lây truyền bệnh COVID-19 trong thời gian dịch bệnh bùng phát. Một số người có mối quan hệ tốt với những người khác trong gia đình thì cảm thấy gắn kết hơn, được gần gũi hơn với vật nuôi, với con của mình. Nhóm người này cho biết họ đạt năng suất làm việc cao hơn khi ngồi ở nhà.
Dù còn phụ thuộc vào ngành nghề, quốc gia, và bản chất công việc nhưng theo Microsoft, có đến 73% số người được khảo sát nói rằng họ thích sự linh hoạt của WFH và muốn điều đó tiếp diễn ngay cả khi dịch COVID-19 chấm dứt.
Nhưng không phải ai cũng có thể WFH một cách hiệu quả. Nghiên cứu của Microsoft và nhiều nghiên cứu ở quy mô nhỏ hơn đã chỉ ra rằng việc làm ở nhà có thể khiến nhân viên buồn chán, mất cảm giác kết nối với công ty, đồng nghiệp. Một số người cảm thấy làm ở nhà thường bị quấy rầy bởi con cái, hoặc các nhân tố khác có thể làm họ phân tâm. Ngoài ra, việc di chuyển ra đường có thể gặp kẹt xe, có thể gặp khói bụi đấy, nhưng nó cũng tạo ra một sự ngăn cách vô hình giữa “làm việc” và “về nhà”, thứ mà không có công cụ họp hành nào có thể giúp được.
Lợi và hại của làm việc tại nhà
Làm ở nhà có lợi ích là giảm thời gian di chuyển ngoài đường. Ở các quốc gia chạy xe máy, kẹt xe và nắng nóng như Việt Nam thì lợi ích này càng rõ ràng hơn. Với một số người, mô hình WFH còn cho họ sự tập trung và năng suất cao hơn do họ được ngồi ở trong môi trường mà họ thích, quen thuộc và được cá nhân hóa cho chính người lao động đó, chứ không phải cho cả một tập thể. Tất nhiên, WFH cũng giúp giản cách xã hội, giảm khả năng lây truyền bệnh COVID-19 trong thời gian dịch bệnh bùng phát. Một số người có mối quan hệ tốt với những người khác trong gia đình thì cảm thấy gắn kết hơn, được gần gũi hơn với vật nuôi, với con của mình. Nhóm người này cho biết họ đạt năng suất làm việc cao hơn khi ngồi ở nhà.
Dù còn phụ thuộc vào ngành nghề, quốc gia, và bản chất công việc nhưng theo Microsoft, có đến 73% số người được khảo sát nói rằng họ thích sự linh hoạt của WFH và muốn điều đó tiếp diễn ngay cả khi dịch COVID-19 chấm dứt.
Nhưng không phải ai cũng có thể WFH một cách hiệu quả. Nghiên cứu của Microsoft và nhiều nghiên cứu ở quy mô nhỏ hơn đã chỉ ra rằng việc làm ở nhà có thể khiến nhân viên buồn chán, mất cảm giác kết nối với công ty, đồng nghiệp. Một số người cảm thấy làm ở nhà thường bị quấy rầy bởi con cái, hoặc các nhân tố khác có thể làm họ phân tâm. Ngoài ra, việc di chuyển ra đường có thể gặp kẹt xe, có thể gặp khói bụi đấy, nhưng nó cũng tạo ra một sự ngăn cách vô hình giữa “làm việc” và “về nhà”, thứ mà không có công cụ họp hành nào có thể giúp được.
Ngoài ra, Microsoft nói rằng các cuộc họp diễn ra trên công cụ Teams của họ kéo dài hơn: trung bình 45 phút so với chỉ 35 phút của năm ngoái, tổng thời gian họp thì kéo dài thêm 2,5 lần. Người ta cũng chat nhiều hơn 45%, và 66% người được khảo sát nói rằng họ đang phải ngồi viết một số tài liệu mà trước đây chỉ cần chạy qua nói chuyện với đồng nghiệp là đã xong rồi.
Việc họp online cũng có thể khiến nhân viên cảm thấy xa cách, nhất là các nhân viên trẻ thuộc thế hệ GenZ, những người chỉ mới tốt nghiệp và chưa có nhiều thời gian làm việc, cũng như không có đủ điều kiện tài chính để thiết lập một không gian làm việc đủ tốt tại nhà riêng. Điều này cũng góp phần vào tỉ lệ muốn nhảy việc cao trong số những người được hỏi.
Mô hình lai lịch
Từ hybrid có nghĩa là sự kết hợp, và mô hình làm việc hybrid đề cập đến việc nhân viên sẽ chia thời gian làm việc giữa văn phòng và nhà. Điều này không phải là tăng tổng thời gian làm việc lên, mà là sự linh hoạt trong việc chọn nơi làm việc. Ví dụ, nếu trước đây bạn phải làm việc 100% tại văn phòng, bây giờ có thể là 70-30, 50-50, hoặc linh hoạt tùy theo từng vai trò, từng công ty. Ví dụ, nếu bạn không cần phải tham gia cuộc họp vào ngày hôm đó, bạn có thể làm việc tại nhà, và ngày mai bạn có thể đến công ty để làm việc và họp mặt với đồng nghiệp.
Thực ra mô hình này đã được áp dụng ở một số quốc gia từ nhiều năm trước dịch bệnh, như Mỹ, nơi mà việc đi lại có thể mất một khoảng thời gian lớn để đến nơi làm. Mô hình này kết hợp lợi ích của làm việc tại nhà với cảm giác kết nối của một môi trường văn phòng. Theo nghiên cứu của Nancy Baym tại Microsoft, các cuộc gặp gỡ và thời gian ăn trưa chung là những khoảnh khắc quan trọng trong việc tạo sự kết nối giữa nhân viên. Đó là nơi mà mối quan hệ và ý tưởng mới có thể phát triển.
Microsoft dự báo rằng mô hình làm việc hybrid sẽ trở nên phổ biến hơn trong thời gian tới, mang lại lợi ích cho cả nhân viên và các công ty, giúp giảm chi phí vận hành (ví dụ như chi phí đi lại cho nhân viên hoặc chi phí thuê văn phòng). 67% người được hỏi trong một khảo sát đã cho biết họ muốn có thêm thời gian gặp gỡ đồng nghiệp và làm việc từ xa.
Mô hình hybrid cũng mang lại các cuộc họp toàn công ty và các sự kiện hàng tháng trở lại, những hoạt động mà dịch COVID-19 đã làm mất đi. Đây là cơ hội cho các lãnh đạo gặp gỡ nhân viên ở mức cao hơn và tạo ra sự kết nối trong tổ chức.
Áp dụng ở Việt Nam được không?
Mô hình hybrid cũng đã được một số doanh nghiệp ở Việt Nam thử nghiệm, đặc biệt là các công ty công nghệ và startup. Với những ưu điểm như giảm chi phí văn phòng và thời gian di chuyển, mô hình này rất phù hợp với đất nước chúng ta. Điều quan trọng là cần có sự hỗ trợ từ lãnh đạo và sự hiểu biết từ toàn bộ công ty. Công việc quản lý nhân sự cũng cần được tinh chỉnh để đảm bảo mô hình hoạt động hiệu quả. Như Microsoft đã nói: 'Chúng ta là con người, chúng ta cần gặp nhau - chúng ta sẽ làm điều này một cách cố ý và linh hoạt hơn'.
