Đây có thể là một biến cố hiếm, bắt nguồn từ mong muốn trở thành mẹ của một con cá voi sát thủ cái bị vô sinh.
Trong một nghiên cứu mới được công bố trên tạp chí Canadian Journal of Zoology, các nhà khoa học đã ghi nhận hành vi không bình thường mà họ đã quan sát được từ một con cá voi sát thủ cái mà họ đã theo dõi suốt nhiều năm.
Con cá voi sát thủ này được gọi là 'Sædís', sống trong đàn cá voi sát thủ ở vùng biển ngoài khơi phía tây Iceland. Có vẻ như nó bị vô sinh hoặc có một lý do nào đó mà các nhà nghiên cứu cho biết nó chưa từng có con.
Tuy nhiên, vào một ngày tháng 8 năm 2021, họ đã thấy Sædís bơi cùng một con cá voi non. Các nhà nghiên cứu hứng lên cho đến khi họ nhận ra rằng con cá voi non kia không phải là cá voi sát thủ mà là một con cá voi hoa tiêu non.
'Có thể Sædís đã bắt cóc con cá voi non này từ một nhóm cá voi hoa tiêu', Elizabeth Zwamborn, nhà nghiên cứu cá voi tại Đại học Dalhousie, Canada cho biết.

Con cá voi sát thủ Sædís đang dẫn dắt một con cá voi non, nó thuộc loài cá voi hoa tiêu - Ảnh: Newsweek.
Trong suốt mùa thu năm 2021, các quan sát ghi nhận rằng con cá voi hoa tiêu non luôn bơi cùng Sædís và hai con cá voi sát thủ khác. Trong thời gian đó, không có một đàn cá voi hoa tiêu nào xung quanh. Điều này rõ ràng là không bình thường vì cả cá voi sát thủ và cá voi hoa tiêu thường sống theo đàn.
Có khả năng rằng con cá voi hoa tiêu đã bị lạc mất mẹ và Sædís đã nhận nuôi nó. Tuy nhiên, khi nhìn lại lịch sử của đàn cá voi sát thủ ở ngoài khơi Iceland, Zwamborn tin rằng có khả năng con cá voi non đã bị bắt cóc.
Bà 'mẹ mìn' trên đại dương
Từ năm 2015 đến năm 2021, các nhà nghiên cứu đã ghi nhận sự việc cá voi sát thủ bị cá voi hoa tiêu truy đuổi ở khu vực này. Mặc dù không có lời giải thích chính xác nào, vì cá voi sát thủ thường xuyên là loài đứng đầu trong chuỗi thức ăn và chúng thậm chí ăn cả cá mập trắng và các loài cá voi khác.
Thực tế, các con cá voi hoa tiêu nên sợ cá voi sát thủ và chúng lại cần phải tránh xa chúng. Trong dạ dày của cá voi sát thủ, có bằng chứng cho thấy chúng đã ăn thịt cá voi hoa tiêu.
Tuy nhiên, ở khu vực ngoài khơi Iceland, các nhà khoa học đã không ghi nhận tình trạng này. Đàn cá voi sát thủ ở đây có đủ thức ăn từ cá trích và cá voi hoa tiêu ăn mực. Do đó, không có cơ hội cạnh tranh thức ăn, đánh nhau hoặc gây hấn giữa hai loài này.
'Chúng tôi không biết nguyên nhân, nhưng nếu một con cá voi sát thủ cái ở đây đang cố gắng bắt một con non từ đàn cá voi hoa tiêu, điều đó chắc chắn sẽ khiến chúng có lý do để đuổi đánh', Zwamborn nói.
Không rõ từ khi nào Sædís, con cá voi sát thủ, đã 'lấy đi' con cá voi hoa tiêu non. Tuy nhiên, các nhà khoa học đã quan sát thấy rằng kể từ khi có con này ở bên cạnh, Sædís luôn chăm sóc nó.
'Con cá voi sát thủ thường bơi kế bên cá voi hoa tiêu non, đặt nó phía dưới vây. Điều này có nghĩa là con cá voi non đang bơi ngay sau vây ngực của cá voi sát thủ', Marie Mrusczok, một nhà nghiên cứu cá voi sát thủ tại Trung tâm Thiên nhiên Tây Iceland nói.
'Đặt con dưới vây giúp con non tiết kiệm năng lượng hơn khi bơi một mình và vượt qua những khó khăn về động lực khi di chuyển với tốc độ nhanh hơn—nói cách khác, con cá voi non đang được 'đưa đi' bởi những sóng áp suất mà cơ thể lớn của con trưởng thành tạo ra'.
Sau khi mất đi con cá voi hoa tiêu non, Sædís đã cố gắng bắt cóc một con cá voi khác.
Dù đã nuôi con một cách âu yếm, nhưng Sædís không có sữa để cho 'đứa trẻ' của mình bú. Điều này bắt nguồn từ việc nó chưa từng làm mẹ trước đây. Vì vậy, con cá voi hoa tiêu non đã rất mất tự tin, theo Zwamborn.
Không lâu sau đó, các nhà nghiên cứu không thấy nó đi cùng Sædís nữa. Có thể nó đã chết vì đói.

Các con cá voi sát thủ thường giữ con non của mình ở dưới vây, như một hành động 'ôm bế' - Ảnh: Nytimes.
Sau một thời gian, vào năm 2022, các nhà khoa học phát hiện Sædís, con cá voi sát thủ cái, đối đầu với một đàn cá voi hoa tiêu. Có khả năng con này đang cố gắng bắt cóc một con cá voi hoa tiêu non khác trong đàn.
Tuy nhiên, lần này, Sædís không thành công. Đàn cá voi hoa tiêu đã đuổi đánh nó và các nhà khoa học không quan sát thấy Sædís nuôi con cá voi nào nữa.
Trước đó, đã có những trường hợp sinh vật biển khác như cá heo mũi chai nuôi cá voi đầu dưa vào năm 2019. Đây là lần đầu tiên cá voi sát thủ nuôi một cá voi hoa tiêu được ghi nhận.
Cá voi sát thủ chưa từng nuôi con của loài cá khác. Chúng chỉ quan tâm và chăm sóc con của mình, điều này cho thấy chúng là một loài có đời sống xã hội phức tạp.
Cá voi sát thủ thể hiện những suy nghĩ và hành vi cảm xúc, tương tự như con người. Điều này đã được chứng minh qua những bằng chứng về tình cảm và quan tâm của chúng đối với nhau.
Tham khảo Businessinsider, Newsweek, Smithsonianmag
