Buzz
Ánh sáng xung quanh hố đen này đã tắt trước khi lại sáng lên một cách đột ngột chỉ trong vòng 40 ngày, điều này là điều chưa từng được các nhà khoa học ghi nhận trước đây.
Hố đen vũ trụ không tỏa sáng, nhưng nếu nó 'hút vào' toàn bộ vật chất lơ lửng xung quanh, những vật chất đó sẽ bắt đầu phát ra ánh sáng mạnh như hàng triệu tia X từ Mặt Trời. Và lần đầu tiên trong lịch sử, giới thiên văn mới có cơ hội quan sát hiện tượng này, khi quầng sáng xung quanh 1 hố đen vũ trụ tắt và sau đó lại sáng rực rỡ trở lại - giống như đang nháy mắt vậy.
Chiếc hố đen đặc biệt này nằm ở dải ngân hà 1ES 1927 654 cách chúng ta 275 triệu năm ánh sáng, và có khối lượng gấp 19 triệu lần Mặt Trời. Trong khoảng thời gian 40 ngày, các nhà thiên văn học đã quan sát thấy ánh sáng từ đây gần như đã tắt sáng hoàn toàn, trước khi nó 'mở mắt' và trở nên sáng hơn lúc trước.
Nhà vật lý học Erin Karra tại Viện Công nghệ Massachusetts cho biết: “Chúng tôi tin rằng sự thay đổi độ sáng lớn như vậy ở một hố đen vũ trụ sẽ diễn ra trong khoảng thời gian từ hàng nghìn đến hàng triệu năm. Nhưng riêng với trường hợp này thì tốc độ đó lại nhanh hơn rất nhiều, nó thay đổi bởi hệ số 10.000/năm, và thậm chí là hệ số 100/8 giờ. Đây là 1 điều chưa từng có tiền lệ và thực sự rất ấn tượng”.
Có rất nhiều thành phần khác nhau hình thành nên 1 hố đen vũ trụ. Trong đó phải kể đến chân trời sự kiện, một biên giới kỳ lạ gần một điểm không gian và thời gian, che khuất mọi thứ khỏi tầm quan sát của con người, bao gồm cả ánh sáng. Ngoài ra, một hố đen hoạt động còn có đĩa tiệm cận - một cấu trúc vật chất lớn xoay quanh vật thể. Và xung quanh chân trời sự kiện của một hố đen hoạt động, corona - một vùng sáng quanh mép trong của đĩa tiệm cận.
Về cơ bản, quầng sáng xung quanh hố đen là khu vực có nhiều hạt electron nóng, được cung cấp năng lượng từ từ trường khổng lồ của hố đen. Từ trường này hoạt động như một máy gia tốc, giúp electron đạt năng lượng cao đến mức chúng phát ra ánh sáng sáng rực theo dạng tia X.
Từ năm 2018, các nhà thiên văn đã phát hiện một số hiện tượng kỳ lạ xảy ra ở dải ngân hà 1ES 1927 654. Một tia sáng gấp 40 lần bình thường đã được phát hiện tại đây, khiến cho giới khoa học bắt đầu quan sát chăm chỉ. Sau 160 ngày bình thường, hạt nhân của 1ES 1927 654 bắt đầu giảm dần sáng. Trong vòng 40 ngày tiếp theo, nó gần như tắt sáng hoàn toàn.
Erin cho biết: “Sau khi ASSASN phát hiện, chúng tôi đã chứng kiến quầng sáng xung quanh hố đen này mất dần, hầu như không thể tìm thấy nó nữa. Điều này là hiếm gặp và không thể giải thích được”. Tuy nhiên, điều kỳ lạ không dừng lại ở đó. Sau khi tắt sáng, quầng sáng này bắt đầu phát sáng trở lại. 300 ngày sau sự kiện ban đầu, hạt nhân của ngân hà này lại sáng rực rỡ, gấp 20 lần bình thường.
Nhà thiên văn Claudio Ricci từ Đại học Diego Portales nói: “Đây là hiện tượng hiếm khi xảy ra trong quá trình hình thành hố đen. Ban đầu, chúng tôi nghĩ dữ liệu có vấn đề. Nhưng sau khi xem xét kỹ, không thể giải thích được. Dù phấn khích, nhưng chúng tôi không hiểu rõ điều gì đang xảy ra. Ngay cả các chuyên gia cũng không thể giải thích được”.
Hiện tại, giới thiên văn vẫn chưa có lời giải thích chính xác về việc quầng sáng xung quanh hố đen được tạo ra và cung cấp năng lượng như thế nào. Nếu nó liên quan đến từ trường của hố đen, thì sự kiện lạ tại ngân hà 1ES 1927 654 có thể là do một thứ gì đó đã phá vỡ từ trường này.
Các hố đen thường thay đổi nhanh chóng khi chúng “nuốt” 1 ngôi sao gần đó. Ngôi sao này sẽ bị kéo ra thành mảnh nhỏ trong một quá trình gọi là dòng đứt gãy và tạo ra 1 luồng sáng mạnh mẽ, trước khi vượt qua chân trời sự kiện và biến mất khỏi tầm quan sát của con người. Điều này có thể là lời giải thích hợp lý cho sự kiện tại 1ES 1927 654: Đầu tiên, ngôi sao bị kéo ra thành mảnh, tạo ra ánh sáng ban đầu. Sau đó, những mảnh từ ngôi sao này phá vỡ từ trường trong hố đen. Cuối cùng, từ trường sẽ phục hồi và hố đen trở lại trạng thái ban đầu.
Nếu đúng, điều này có thể là một dấu hiệu quan trọng giúp giới khoa học hiểu được bán kính cho phép từ trường điều khiển quầng hào quang của hố đen vũ trụ. Erin nhận định: “Nếu mọi sự việc diễn ra trong bán kính của quá trình dòng đứt gãy, từ trường hỗ trợ cho quầng hào quang chắc chắn cũng sẽ nằm trong bán kính này. Điều này ngụ ý rằng bất kỳ quầng hào quang nào cũng được tạo ra bởi từ trường này”.
Nếu có một ngôi sao lạc lối bị hố đen hút vào, các nhà nghiên cứu ước tính quá trình dòng đứt gãy đã xảy ra trong vòng 4 phút ánh sáng tại trung tâm của hố đen, tương đương 1 nửa khoảng cách giữa Trái Đất và Mặt Trời.
Tuy nhiên, tất cả chỉ là giả thiết, và có thể vẫn còn nhiều cách giải thích khác cho hiện tượng kỳ lạ trên. Quầng hào quang của hố đen có thể thay đổi độ sáng, nhưng thường diễn ra trong một khoảng thời gian rất dài. Thế nhưng, không loại trừ khả năng những gì mà chúng ta quan sát ở 1ES 1927 654 chỉ là hiện tượng bình thường, chỉ là chúng ta mới phát hiện ra đó.
Erin cho biết: “Có rất nhiều vấn đề cần được giải thích từ dữ liệu thu thập. Nhưng chính điều này làm cho nó thêm thú vị, bởi chúng ta đã khám phá thêm về vũ trụ. Tôi nghĩ việc giả thuyết về ngôi sao bị hố đen nuốt là khá hấp dẫn, nhưng chúng ta cần phải phân tích dữ liệu kỹ lưỡng hơn để có kết luận chính xác”.
Theo BusinessInsider
