Buzz
Làng Tiểu Trại đã thay đổi, chỉ có một điều không đổi: câu khẩu hiệu treo dọc con đường chính: 'Hãy đứng lên, đừng quỳ xuống!'.
Làng Tiểu Trại tại huyện Mân (Cam Túc, Trung Quốc) - một tên gọi không bình thường, nhưng năm 2000, nơi này lại trở nên nổi tiếng với danh hiệu “Làng cái bang số 1 Trung Quốc”.
Nghe tên đã đủ hiểu, nhiều người dân trong làng sống bằng nghề ăn xin, thậm chí coi đó là sự nghiệp, “cười vì nghèo, không phải vì làm nghề ăn xin”.
Hai mươi mấy năm đã trôi qua, làng Tiểu Trại bây giờ ra sao?
Nghề quỳ gối xin ăn - một biến thể hoàn toàn khác của “bí quyết làm giàu”
Đầu thế kỷ 21, trên con đường của thành phố Thành Đô hiện đại, giữa dòng người luồn lách là những người ăn xin gầy ốm, mặt vàng vọt, quần áo rách rưới. Nếu ai đó cho họ vài đồng tiền hoặc thức ăn, họ sẽ cảm ơn với ánh mắt biết ơn, nói những lời như: “Cảm ơn!”, “Anh chị là người tốt bụng!”...
Để kiếm được nhiều tiền hơn, một số người ăn xin thậm chí còn đập đầu một cách vang dội. Nhiều người chứng kiến có lẽ không muốn cho tiền, nhưng vì “người kia đã đập đầu mà mình không cho một đồng cũng không được”, vậy là họ phải móc tiền từ túi ra cho họ.
Nghề xin tiền cuối cùng cũng chỉ để: tự nuôi sống bản thân, nuôi gia đình nghèo khó. Nhưng ngày nay, số người làm công việc này ở Thành Đô càng ngày càng tăng, cạnh tranh trở nên khốc liệt hơn, làm cho việc nuôi sống gia đình trở nên khó khăn hơn bao giờ hết.
Để kiếm thêm chút tiền, nhiều người ăn xin bắt đầu học các kỹ năng mới, như biểu diễn xiếc, hát ca, vẽ tranh... Bất kể làm gì, miễn là thu hút sự chú ý của người khác!
Trong những ngày đông lạnh, Lý Ca Hầu dắt theo con trai 7 tuổi đi dạo khắp các con phố của Thành Đô. Tuyết vẫn còn đọng lại, Lý Ca Hầu ngồi góc tường, cầm cây đàn nhị nhỏ để biểu diễn bài hát mới học trên tivi. Âm nhạc từ cây đàn vang lên đã thu hút sự chú ý của nhiều người đi qua.
Lúc này, một cậu bé khoảng 6-7 tuổi với đôi bàn tay nhỏ bé đỏ ửng vì lạnh, nhút nhát nói: “Anh chị ơi, cho em ít tiền ạ…”.
Một số người nhìn thấy người ăn xin mà không chịu móc tiền trong túi, còn người khác lại quay lưng và đi điều hướng khác.
Khi đêm buông xuống, Lý Ca Hầu và con trai đi trên con đường nhỏ đầy bùn lầy, đếm số tiền họ kiếm được trong ngày. Nhưng chỉ vài đồng lẻ ít ỏi. Lý Ca Hầu than thở: “Ở thời kỳ này, cho vài đồng cũng là một hành động tốt lắm rồi!”
“Ngày mai đi làm thêm một ngày nữa có lẽ sẽ đủ để trang trải học phí cho học kỳ tiếp theo của con.” , Lý Ca Hầu nói với con trai. Hai cha con không phải là người dân Thành Đô, mà đến từ làng Tiểu Trại ở huyện Mân, tỉnh Cam Túc.
Vào cuối những năm 1990, làng Tiểu Trại gặp phải một thảm họa. Để sống sót, nhiều người rời khỏi làng đi xin tiền. Dần dần, dân làng nhận ra rằng nghề ăn xin cũng là một lựa chọn không tồi: Chỉ cần ngồi hoặc quỳ một chỗ, kể lại câu chuyện đau buồn của mình là có thể kiếm tiền và đồ ăn.
Vì vậy, cư dân ở làng Tiểu Trại từ bỏ công việc hiện tại, quyết định rời bỏ quê hương và đến thành thị làm nghề ăn mày. Từ trẻ tới già, ngày càng nhiều người sống bằng cách xin tiền, tạo ra một “truyền thống gần như không thể thay đổi”.
Nếu có con cái, họ để người già ở nhà chăm sóc, nhưng khi trẻ lớn hơn một chút, họ cũng bắt đầu đi xin tiền cùng với cha mẹ. Một số gia đình có thể cho con đi học, nhưng vẫn sử dụng mùa hè và kỳ nghỉ đông để đưa trẻ đi xin tiền ở thành phố.
Nhưng làm thế nào để kiếm được nhiều tiền, làm thế nào để thu hút sự đồng cảm từ người khác... điều này không phải là điều dễ dàng!
Cư dân của làng Tiểu Trại luôn ưu tiên các thành phố phát triển. Họ giống như những chú chim di cư, không có nơi ở ổn định, mỗi mùa là một điểm đến mới. Vào mùa thu đông, họ thích đến các thành phố ở phía Nam Trung Quốc như Quảng Châu, Thâm Quyến; còn vào mùa xuân hạ, họ di chuyển lên phía Bắc, bắt đầu từ Tây An, Nam Kinh...
Người nào có thể mua được đồ điện tử, điện thoại bằng tiền kiếm được từ nghề ăn xin, ngay lập tức trở thành một tấm gương đáng ngưỡng mộ trong làng.
Tất nhiên, trong làng Tiểu Trại cũng có một số người không chấp nhận nổi việc làm này, nhưng họ không dám thẳng thắn bày tỏ. Vì ở làng Tiểu Trại, người không làm nghề ăn xin trở thành một nhóm đi ngược lại với lẽ thường: “Nhà những người nghèo như thế, liệu có phải họ ghen tị với những người phải ra đường kiếm tiền không nhỉ?”.
Do đó, hơn 80% cư dân của làng Tiểu Trại đã từng trải qua kinh nghiệm làm nghề ăn xin - một nghề ban đầu chỉ là lựa chọn khó khăn, nhưng không biết từ khi nào đã trở thành một phần cuộc sống được tôn vinh.
“Hãy đứng lên, người của Tiểu Trại, đừng quỳ nữa!”
Bước vào thế kỷ 21, vấn đề nghề ăn xin trở nên phổ biến khiến dư luận quan tâm. Xuất hiện nhiều hành vi bất hợp pháp, tạo nên một “thị trường” đen tối, lợi dụng lòng nhân ái, thậm chí buộc phụ nữ và trẻ em phải đi ăn xin.
Vào năm 2003, chương trình truyền hình “Cuộc sống của những người ăn xin ở Cam Túc” đã được phát sóng trên toàn quốc Trung Quốc. Làng Tiểu Trại ở huyện Mân đã được biết đến với biệt danh “Làng cái bang số 1” do có hơn 200 người đang làm nghề ăn xin tại đây.
Chỉ vài ngày sau, làng Tiểu Trại trở nên nổi tiếng trên mạng xã hội Trung Quốc với những tin đồn không rõ nguồn gốc như “nhiều người ở nhà 2 tầng kiểu Tây”, “đi máy bay về quê”...
Phương tiện truyền thông đã phản ánh, thay đổi quan điểm của dư luận, khiến làng Tiểu Trại trở thành đối tượng chỉ trích nặng nề.
Mặc dù cuộc sống của gia đình không dư dả, nhưng Lý Ca Hầu không hối hận về sự lựa chọn làm nghề này để con trai có thể đi học. Anh thường nói với con trai của mình: “Con yên tâm. Dù nhà chúng ta phải bán cả nồi niêu, chúng ta vẫn sẽ cho con đi học đến khi nào con muốn”.
Năm 2005, Lý Ngọc Bình, con trai của Lý Ca Hầu, đã trở thành sinh viên đại học đầu tiên đến từ làng Tiểu Trại.
Cùng cha đi bước vào cổng trường Cao đẳng nghề Tài nguyên đất ở Hồ Bắc, Lý Ngọc Bình bắt đầu hành trình học tập mới. Điều này cũng đồng nghĩa với việc Lý Ca Hầu không còn phải làm nghề ăn xin lần đầu tiên khi ra khỏi làng.
Khi Lý Ca Hầu quyết định làm nghề ăn xin để kiếm tiền trả nợ học phí, Lý Ngọc Bình đã quyết liệt ngăn cản cha mình. Anh nói: “Chúng ta có đôi tay, có đôi chân, không lẽ lại phải làm nghề này, chịu sự khinh bỉ của người khác, không lao động mà vẫn có ăn?”.
Lý Ngọc Bình đã viết một lá thư mở công khai trên loa phát thanh toàn trường với tiêu đề: “Hãy đứng lên, người Tiểu Trại, đừng quỳ nữa”.
Anh hiểu rằng tư tưởng “cười vì nghèo, không phải vì làm nghề ăn xin” đã chi phối tâm trí của những người trung niên ở làng. Để thay đổi tư duy này, phải bắt đầu từ thế hệ trẻ.
Để đưa lũ trẻ trong làng tiếp xúc với thế giới bên ngoài, anh đã tổ chức lớp học miễn phí và nhanh chóng thu hút được lượng học viên đầu tiên. Là sinh viên đầu tiên của làng Tiểu Trại, Lý Ngọc Bình được cả làng tôn trọng và anh hiểu rằng chỉ có kiến thức mới có thể thay đổi số phận của những đứa trẻ.
Chính quyền Trung Quốc đã thực hiện các biện pháp để kiểm soát nghề ăn xin và ngăn chặn hành vi lừa đảo. Nhờ sự nỗ lực của Lý Ngọc Bình và cơ quan chức năng, nhận thức của cộng đồng dần được cải thiện. Nhiều người đã nhận ra rằng, quỳ gối ăn xin, mặc dù không sai, nhưng lại làm mất đi sự tôn nghiêm và lòng tự trọng.
Sự tỉnh ngộ và sự thay đổi
Hầu Tuấn Sinh là một trong những người đầu tiên quyết định rời bỏ nghề ăn xin và trở về quê. Sau đó, anh bắt đầu trồng cây thuốc đông y thay vì làm nông trên ruộng như trước.
Với sự cố gắng không mệt mỏi, những mẫu đất trồng hoàng kỳ của Hầu Tuấn Sinh đã mang lại thu nhập không nhỏ, giúp anh trả nợ và kiếm được lợi nhuận. Việc kiếm được số tiền đầu tiên từ việc làm này đã khiến Hầu Tuấn Sinh và vợ anh rất xúc động.
Nhìn thấy tấm gương của Hầu Tuấn Sinh, nhiều người dân trong làng cũng lập tức chuyển hướng sang trồng cây thuốc đông y. Sau đó, họ quan tâm đến vấn đề vận chuyển và tiêu thụ sản phẩm.
Thạch Vĩnh Mậu, người trước đây là lái xe thuê, cũng đã tận dụng cơ hội này. Ông thu mua cây đương quy từ làng rồi bán lại cho các công ty thuốc, mang lại thu nhập lớn. Ông thốt lên: Kiếm tiền bằng công sức của bản thân cảm thấy thỏa mãn hơn nhiều so với việc quỳ gối ăn xin.
Một vài năm trôi qua, làng Tiểu Trại đã trải qua những biến đổi lớn. Nhiều ngôi nhà cao lớn đã mọc lên, tạo nên bức tranh mới cho làng. Thạch Vĩnh Mậu đã xây dựng cho gia đình mình một ngôi nhà đẹp nhất làng, trong khi vợ ông mở một cửa hàng tạp hóa phía trước nhà.
Nhờ vào sự hỗ trợ và giáo dục từ chính quyền, làng Tiểu Trại đã tiếp nhận kiến thức, thay đổi tư duy và hầu như không còn ai làm nghề ăn xin nữa.
Năm 2020, làng Tiểu Trại đã không còn nằm trong danh sách những làng nghèo nhất của Trung Quốc nữa, và danh xưng “làng cái bang” hay “làng ăn xin” đã dần trở nên xa xôi.
Làng Tiểu Trại đã có những thay đổi đáng kể, nhưng vẫn giữ nguyên câu biểu ngữ treo dọc con đường chính vào làng: “Hãy đứng lên, đừng quỳ nữa!”
Nguồn: Sina
