Làng dệt chiếu cói Phú Tân, một di sản trăm năm tuổi tại Phú Yên. Mùi cây cói và thuốc nhuộm len lẻn trong ngôi làng, nơi vẫn giữ lửa nghề dệt truyền thống bằng tay. Bên cạnh đó, việc áp dụng công nghệ mới cũng được chú trọng để nâng cao sản xuất.
Giới thiệu tổng quan về Làng dệt chiếu cói Phú Tân, Phú Yên
Làng dệt chiếu cói Phú Tân với tuổi thọ hàng trăm năm, nằm ở An Cư, Tuy An, Phú Yên. Người dân vẫn gìn giữ giá trị truyền thống và hướng tới sự phát triển bền vững. Không chỉ là nơi làm nghề, Phú Tân còn là điểm tham quan hấp dẫn của Phú Yên, nơi bạn có thể trải nghiệm cuộc sống thôn quê đích thực.
Cánh đồng cói tại Làng nghề dệt chiếu cói Phú Tân. Ảnh: Nhiếp ảnh gia Lê Chí Trung
Với lịch sử và sự phát triển qua hàng trăm năm, Làng nghề dệt chiếu cói Phú Tân vẫn giữ được đặc điểm riêng và tình yêu đam mê với nghề truyền thống. Từ năm 1977, làng đã được tỉnh Phú Yên công nhận là Làng nghề truyền thống. Sự phát triển đích thực của làng bắt đầu từ năm 1995 khi Trung tâm Khuyến nông tỉnh Phú Yên tổ chức các khóa học kỹ thuật làm chiếu cho người lao động. Điều này giúp duy trì cuộc sống ổn định cho người dân và bảo toàn nghề truyền thống dệt chiếu cói.
Hình ảnh chụp tại Làng nghề dệt chiếu cói Phú Tân, Phú Yên
Cuộc sống hàng ngày ở Làng nghề dệt chiếu cói Phú Tân đã quen thuộc với âm thanh của việc dệt chiếu và màu sắc phong phú của sợi cói phơi dưới ánh nắng. Chiếu cói ở làng Phú Tân được làm từ sợi cói qua quá trình nhuộm màu kỹ lưỡng, cần sự khéo léo để giữ được màu sắc tươi mới và bền lâu. Nhiều người lớn tuổi vẫn đam mê với nghề truyền thống này và truyền đạt kinh nghiệm cho thế hệ sau. Giá bán của chiếu thủ công và chiếu máy ở làng dao động từ 50.000 - 160.000 đồng mỗi cặp.
Quy trình làm chiếu tại Làng nghề dệt chiếu cói Phú Tân và quá trình hiện đại hóa
2.1 Chuẩn bị các bước làm chiếu
Tại Làng nghề dệt chiếu cói Phú Tân, quy trình chuẩn bị sợi cói giống như ở những làng dệt chiếu khác. Sợi cói được thu hoạch, giũ, vận chuyển, chẻ nhỏ, phơi khô, nhuộm màu, làm sợi và cuối cùng là dệt thành sản phẩm chiếu. Một điểm đặc biệt ở đây là trong quá trình vận chuyển, người dân thường kết các bó cói thành bè để kéo trên lạch nước hoặc gánh trên vai hoặc đưa xe thồ về.
Hình ảnh thu hoạch cói tại cánh đồng cói. Ảnh: Nhiếp ảnh gia Lê Chí Trung
Công đoạn nhuộm màu sợi cói và phơi dưới ánh nắng
Quy trình nhuộm sợi cói và phơi dưới nắng
2.2 Chuyển đổi sang dệt chiếu hiện đại tại Làng nghề dệt chiếu cói Phú Tân
Dệt chiếu thủ công yêu cầu sự hợp tác của 2 người
Tại Làng nghề dệt chiếu cói Phú Tân, ông Nguyễn Minh Quang (65 tuổi) đã là người tiên phong đầu tư mua sắm trang thiết bị máy móc để hiện đại hóa nghề dệt chiếu. Ông Quang cho biết: “Nếu dệt chiếu thủ công, nếu làm chiếu dày, nguyên vật liệu cói sẽ tốn kém, giá bán khoảng 60.000 - 70.000 VNĐ mỗi đôi chiếu có chiều dài 1,6m. Nhưng nếu sử dụng máy móc hiện đại, 3 người có thể sản xuất được đến 18 cặp chiếu mỗi ngày, với giá bán lên đến 150.000 VNĐ mỗi đôi”. Dù sử dụng đan chiếu bằng máy móc hiện đại, nhưng theo ông Quang chia sẻ: “Đã trăm năm trôi qua dù đã có máy móc cơ giới hóa thì người dệt chiếu của làng Phú Tân vẫn phải miệt mài chuẩn bị từng khâu nguyên liệu thủ công như cắt cói, giũ sạch, chia thành sợi, nhuộm màu, phơi khô và dệt”. Vẫn duy trì cách truyền thống kết hợp với máy móc để tăng năng suất sản phẩm.
Quy trình dệt chiếu bằng máy tại Làng nghề dệt chiếu cói Phú Tân
Bên trong của cơ sở dệt chiếu sử dụng công nghệ hiện đại. Ảnh: Phạm Tùng
Từ làng nghề truyền thống thủ công, hiện một số hộ ở Làng nghề dệt chiếu cói Phú Tân đã chuyển sang sử dụng máy móc để dệt chiếu hiện đại. Sự thay đổi từ dệt thủ công sang dệt máy giúp người dân có thêm thời gian nghỉ ngơi và tạo ra việc làm ổn định quanh năm, đồng thời vẫn giữ được truyền thống làng nghề của ông bà.
Tình yêu nghề của người dân trong làng và mong muốn bảo tồn truyền thống của tổ tiên rất lớn.
Các sản phẩm từ Làng nghề dệt chiếu cói Phú Tân, dù dệt thủ công hay dệt máy, đã được phân phối rộng rãi trong các tỉnh Nam Trung Bộ và khu vực Tây Nguyên. Khi ghé thăm Phú Yên, hãy tìm đến ngôi làng dệt truyền thống này để tận hưởng không khí yên bình giữa cuộc sống hối hả. Hy vọng những thông tin này sẽ hữu ích cho bạn. Chúc bạn có một chuyến đi thú vị và đừng quên chia sẻ trải nghiệm của mình với Mytour.vn nhé!
Buzz
