Lạng Giang

Lạng Giang là một huyện thuộc tỉnh Bắc Giang, Việt Nam.

Vị trí

Huyện Lạng Giang nằm ở phía bắc tỉnh Bắc Giang, cách thành phố Bắc Giang khoảng 10 km về hướng đông bắc và cách Hà Nội khoảng 70 km, với vị trí địa lý như sau:

• Phía đông giáp huyện Lục Nam
• Phía tây giáp huyện Tân Yên
• Phía nam giáp thành phố Bắc Giang và huyện Yên Dũng
• Phía bắc giáp huyện Yên Thế và huyện Hữu Lũng, tỉnh Lạng Sơn.

Huyện Lạng Giang có tổng diện tích 244 km², với dân số năm 2022 là 225.435 người, mật độ dân số đạt 924 người/km².

Trong toàn huyện chỉ có một xã có cộng đồng dân tộc thiểu số, đó là xã Hương Sơn.

Cơ cấu hành chính

Huyện Lạng Giang được chia thành 21 đơn vị hành chính cấp xã, bao gồm 2 thị trấn: Vôi (huyện lỵ), Kép và 19 xã: An Hà, Dương Đức, Đại Lâm, Đào Mỹ, Hương Lạc, Hương Sơn, Mỹ Hà, Mỹ Thái, Nghĩa Hòa, Nghĩa Hưng, Quang Thịnh, Tân Dĩnh, Tân Hưng, Tân Thanh, Thái Đào, Tiên Lục, Xuân Hương, Xương Lâm, Yên Mỹ.

Địa phương

Vào thời kỳ đầu của triều đại các vua Hùng, tên gọi Lạng Giang chưa xuất hiện. Vùng đất thuộc huyện ngày nay nằm trong khu vực Kê Từ (bao gồm địa giới hành chính của các huyện Lạng Giang, Lục Nam, Lục Ngạn hiện nay) thuộc lộ Vũ Ninh. Tên Kê Từ duy trì suốt gần một nghìn năm Bắc thuộc, và đến thế kỷ 11, được đổi thành châu Lạng thuộc lộ Bắc Giang.

Năm 1407, châu Lạng được nâng cấp thành phủ Lạng Giang, bao gồm 2 châu: Châu Lạng Giang và châu Thượng Hồng, quản lý 10 huyện, trong đó huyện Bảo Lộc chính là khu vực Lạng Giang hiện nay và một phần của huyện Lục Nam; trụ sở đặt tại làng Chu Nguyên (nay là thị trấn Vôi).

Năm 1889, dưới sự cai trị của người Pháp, tỉnh Lục Nam được thành lập, huyện Bảo Lộc thuộc tỉnh này.

Ngày 8 tháng 9 năm 1891, tỉnh Lục Nam bị giải thể, huyện Bảo Lộc được trả về tỉnh Bắc Ninh.

Dưới triều đại Thành Thái của nhà Nguyễn (1889-1907), huyện Bảo Lộc được đổi tên thành huyện Phất Lộc.

Năm 1924, chính quyền Pháp đã đổi huyện Phất Lộc thành phủ Lạng Giang, bao gồm 13 tổng: Cần Dinh, Đa Mai, Thọ Xương, Đào Quán, Dĩnh Kế, Thịnh Liệt, Lan Mẫu, Trí Yên, Mỹ Cầu, Phi Mô, Mỹ Thái, Thái Đào, Xuân Đám. Trụ sở phủ lỵ đặt tại phủ Lạng Thương (nay là phố Tiền Giang, phường Lê Lợi, thành phố Bắc Giang). Phủ Lạng Giang lúc bấy giờ bao gồm toàn bộ lãnh thổ huyện Lạng Giang hiện tại và các xã, phường như: Lan Mẫu thuộc huyện Lục Nam; Lão Hộ, Hương Gián, Lãng Sơn, Trí Yên, Đức La, Tam Kỳ, Tân An, Xuân Phú thuộc huyện Yên Dũng; Thọ Xương, Dĩnh Kế, Mỹ Độ, Song Mai, Đa Mai, Song Khê, Tân Mỹ, Tân Tiến thuộc thành phố Bắc Giang.

Ngày 25 tháng 3 năm 1948, Chủ tịch nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ban hành Sắc lệnh số 148-SL, thay đổi các đơn vị hành chính từ phủ, châu, quận thành huyện. Theo đó, phủ Lạng Giang được đổi thành huyện Lạng Giang. Lúc này, huyện Lạng Giang bao gồm 30 xã: An Hà, Bảo Đài, Bảo Sơn, Đại Lâm, Đào Mỹ, Dĩnh Kế, Dĩnh Trì, Dương Đức, Hòa Bình A, Hương Lạc, Hương Sơn, Mỹ Hà, Mỹ Thái, Nghĩa Hòa, Nghĩa Hưng, Phi Mô, Phương Sơn, Quang Thịnh, Tam Dị, Tân Dĩnh, Tân Hưng, Tân Lập, Tân Thanh, Tân Thịnh, Thái Đào, Tiên Hưng, Tiên Lục, Xuân Hương, Xương Lâm và Yên Mỹ.

Ngày 21 tháng 1 năm 1957, tách ra 7 xã: Hòa Bình A, Tam Dị, Bảo Đài, Bảo Sơn, Tiên Hưng, Phương Sơn và Tân Lập để lập huyện Lục Nam. Huyện Lạng Giang còn lại 23 xã: An Hà, Đại Lâm, Đào Mỹ, Dĩnh Kế, Dĩnh Trì, Dương Đức, Hương Lạc, Hương Sơn, Mỹ Hà, Mỹ Thái, Nghĩa Hòa, Nghĩa Hưng, Phi Mô, Quang Thịnh, Tân Dĩnh, Tân Hưng, Tân Thanh, Tân Thịnh, Thái Đào, Tiên Lục, Xuân Hương, Xương Lâm và Yên Mỹ.

Ngày 19 tháng 10 năm 1959, thành lập thị trấn Kép từ một phần diện tích và dân số của xã Tân Thịnh.

Ngày 27 tháng 10 năm 1962, tỉnh Bắc Giang và tỉnh Bắc Ninh sáp nhập thành tỉnh Hà Bắc, huyện Lạng Giang trở thành một phần của tỉnh Hà Bắc.

Ngày 8 tháng 3 năm 1967, thị trấn nông trường Bố Hạ được thành lập trực thuộc huyện Lạng Giang.

Ngày 3 tháng 5 năm 1985, xã Dĩnh Kế được hợp nhất vào thị xã Bắc Giang.

Huyện Lạng Giang còn lại thị trấn Kép, thị trấn nông trường Bố Hạ cùng 22 xã: An Hà, Đại Lâm, Đào Mỹ, Dĩnh Trì, Dương Đức, Hương Lạc, Hương Sơn, Mỹ Hà, Mỹ Thái, Nghĩa Hòa, Nghĩa Hưng, Phi Mô, Quang Thịnh, Tân Dĩnh, Tân Hưng, Tân Thanh, Tân Thịnh, Thái Đào, Tiên Lục, Xuân Hương, Xương Lâm, và Yên Mỹ.

Ngày 6 tháng 11 năm 1996, huyện Lạng Giang được tái lập và thuộc tỉnh Bắc Giang.

Ngày 22 tháng 12 năm 1997, thị trấn Vôi được thành lập làm trung tâm huyện lỵ của huyện Lạng Giang, trên cơ sở diện tích 335,87 ha và dân số 4.560 người từ xã Yên Mỹ.

Ngày 12 tháng 7 năm 2007, thị trấn nông trường Bố Hạ bị giải thể, và khu vực này được nhập vào xã Quang Thịnh của huyện Lạng Giang cùng các xã Đông Sơn và Đồng Hưu của huyện Yên Thế.

Ngày 27 tháng 9 năm 2010, xã Dĩnh Trì được sát nhập vào thành phố Bắc Giang.

Ngày 1 tháng 1 năm 2020, xã Phi Mô được sáp nhập vào thị trấn Vôi và xã Tân Thịnh được sáp nhập vào thị trấn Kép. Kể từ đó, huyện Lạng Giang có 2 thị trấn và 19 xã.

Ngày 27 tháng 7 năm 2022, Uỷ ban nhân dân tỉnh Bắc Giang đã ban hành Quyết định 745/QĐ-UBND về việc phê duyệt giá khởi điểm để đấu giá quyền sử dụng đất ở tại tổ dân phố Lèo, thị trấn Kép, huyện Lạng Giang.

Ngày 27 tháng 7 năm 2022, Uỷ ban nhân dân tỉnh Bắc Giang đã ban hành Quyết định 744/QĐ-UBND về việc phê duyệt giá khởi điểm cho việc đấu giá quyền sử dụng đất tại Khu dân cư trung tâm xã Tân Hưng, huyện Lạng Giang.

Kinh tế và xã hội

Kinh tế của huyện chủ yếu dựa vào sản xuất nông nghiệp, bao gồm trồng lúa và các sản phẩm nông sản như sắn, lạc... Gần đây, việc trồng vải thiều đã trở thành một nguồn thu nhập quan trọng nhờ vào sự phát triển mạnh mẽ của loại quả này trong khu vực.

Trên địa bàn huyện, có cây dã hương tại xóm Giữa, xã Tiên Lục, ước chừng đã gần 1000 tuổi, và dòng sông Thương nổi tiếng với tên gọi 'bên đục bên trong' chảy qua khu vực này.

Ngành nghề truyền thống

Nằm ở phía Bắc tỉnh Bắc Giang, huyện này có số lượng làng nghề và các làng có nghề ít hơn so với các huyện khác trong tỉnh. Các ngành nghề chủ yếu bao gồm trồng hoa và làm nón, như:

• Nghề trồng hoa tại thôn Then
• Nghề trồng hoa tại thôn Cầu Chính
• Nghề làm nón tại thôn Gai Bún

Hệ thống giao thông

Các tuyến đường giao thông quan trọng chạy qua huyện bao gồm Quốc lộ 1, Quốc lộ 31, Quốc lộ 37, Tỉnh lộ 265, Tỉnh lộ 292, Tỉnh lộ 295,... cùng với đường sắt Hà Nội – Đồng Đăng, cao tốc Bắc Giang – Lạng Sơn, và tuyến đường sắt Lưu Xá - Kép - Hạ Long.

Nhân vật nổi bật

• Trạng nguyên Giáp Hải
• Vũ Thị Trang, vận động viên cầu lông nổi tiếng

Ghi chú