Làng Rau Trà Quế – điểm đến hấp dẫn trong hành trình du lịch Hội An

Lâu nay, từ người đâu đó, tôi đã nghe về vẻ đẹp của Làng Rau Trà Quế, Hội An. Nơi có những vườn rau sạch, thơm ngon nổi tiếng, là điểm dừng chân không thể bỏ qua trong chuyến du lịch Hội An của mình.

Không chỉ nổi tiếng với rau mà Làng Rau Trà Quế còn được biết đến là một làng du lịch sinh thái. Nhiều người nước ngoài thậm chí chọn thuê xe đạp để tự mình trải qua chặng đường dài khoảng 4km từ khu phố cổ Hội An đến đây. Họ muốn tham gia vào cuộc sống của bà con Trà Quế, làm việc dưới nắng mưa, tự tay gieo trồng cây rau và sau đó thưởng thức những đặc sản dân quê.

Làng quê bình dị

Khi bước chân vào làng, mùi hương dịu dàng bắt đầu khu vực, và giọng hò xứ Quảng của một bà mẹ ru con vang lên:

“Ầu ơ!
Ai về Trà Quế thì về
Trà Quế với nghề rấm giá đậu xanh.
Buổi sáng đi bán củ hành
Buổi chiều tưới nước cho năm canh chưa nằm”

Cảm giác bồi hồi hiện lên khi tôi nhớ lại những giai điệu của làng rau húng Láng:

“À ơi!
Ai cũng biết đến ta
Ta ở xóm Láng, nơi trồng rau là đặc sản.
… Quang song tám dẻ cho sức bền
Người lịch sự được chọn để gánh kinh kỳ”

Tại Hà Nội, làng rau Láng là điểm chuyên canh tạo nên hương vị đặc trưng của miền Bắc. Trong khi đó, Trà Quế có điều gì đặc biệt? Có phải vì thời kỳ thịnh vượng của đô thị Hội An đã tạo ra nhu cầu ẩm thực cao? Hay do sự giao lưu văn hóa qua con đường buôn bán, người dân ở đây mang về những sản phẩm độc đáo từ các vùng lân cận? Hay có lẽ, nơi đây được phù hợp với thổ nhưỡng và nước ngầm đặc biệt, tạo nên hương vị rau khác biệt so với những vùng lân cận?

Tôi xắn cao ống quần, bỏ dép để bước chân lên những luống rau đang phát triển mầm non tươi tắn. Trên những lá mồng tơi, giọt sương sớm lấp lánh như những viên ngọc. Không biết liệu đó có phải là sương sớm ẩm ướt hay là nước mà người dân Làng Rau Trà Quế cố gắng tưới mỗi ngày? Dọc theo vườn, những bể chứa nước ngầm bơm từ dưới đất lên tạo nên bức tranh lạ mắt. Trước đây, người nông dân phải dùng sức lực để đào giếng, nhưng giờ đây máy bơm điện giúp họ giải phóng năng lượng.
Nền đất ẩm ướt vì vừa được tưới nước sáng nay. Bước chân mỗi bước, tôi bấm nhẹ mười đầu ngón chân xuống đất để tránh trượt. Cảm giác mát lạnh truyền vào lòng bàn chân khiến tôi cảm thấy thú vị hơn so với việc phải di chuyển trong giày cao gót hay giày thể thao.

Đang lom khom bên luống rau, một người phụ nữ vui vẻ ngẩng đầu và cùng tôi xách rổ để chuẩn bị cắt rau cho buổi chợ.

Sau cú cắt, mùi thơm của tinh dầu từ rau é bắt đầu trỗi dậy. Tôi đưa một nắm lên mũi để ngửi. Lạ thật! Loại rau gia vị này tôi chưa từng gặp. À, rau é có vẻ giống với rau thơm, nhưng lá lại nhỏ hơn và hương thơm thì khác biệt hoàn toàn.

Đứng giữa vườn rau, tôi bắt nhìn quanh và cảm nhận rằng không gian của vườn rất rộng, mở ra dọc theo đường cái. Phía xa, những ngôi nhà bao quanh tạo nên bức tranh xanh mát, bảo vệ cho khu vườn. Người chủ vườn chia sẻ với tôi rằng, mảnh đất này mới được tạo ra cách đây khoảng chục năm. Địa phương đã quy hoạch các nhà dân ra phía ngoài, để giữ lại vùng đất màu mỡ này cho việc trồng rau xanh.

Tại Trà Quế, tôi nhận thức được sự cố gắng của người dân trong việc giữ gìn và phát triển nghề nghiệp truyền thống của tổ tiên. Ngày nay, cuộc sống của cộng đồng nơi đây trở nên phong phú hơn nhờ vào những loại rau mang đậm dấu ấn của quê hương và chương trình du lịch “Một ngày làm cư dân Trà Quế” mà tôi đang tham gia.

Khám phá nông nghiệp

Du khách bước vào làng sẽ được những người nông dân dạy cách chăm sóc rau xanh. Giờ nghỉ giải lao, mọi người ngồi nghỉ ngơi trong những chòi mát, thưởng thức bát nước chè xanh và ngắm nhìn những luống rau mới trồng. Đến bữa ăn, bạn sẽ được thưởng thức những món ngon Hội An nổi tiếng, được chế biến từ những sản phẩm rau sạch của Trà Quế.

Lúc này, tôi đang nô đùa bước đi tưới rau. Vai chịu đựng sức nặng của hai chiếc thùng, tôi cúi xuống, bấm chân qua những đồng rau, cùng dòng nước chảy nhẹ. Bàn tay nặng nề, nhưng lòng tôi tràn ngập niềm hạnh phúc khó tả.

Khi ánh nắng mặt trời bắt đầu cao, những luống rau đã được tưới ẩm, tôi cầm cuốc theo sát một người làng, sẵn sàng xới đất để chuẩn bị cho việc gieo hạt mới. Lần đầu tiên cầm cuốc, tôi lên rất vụng trộm, nhưng sau đó cố gắng mạnh mẽ từng nhát, để đất mềm lên mỗi vạt xới. Hạ thấp đầu nhìn, tôi bất ngờ với đất mịn và xốp ở đây. Hóa ra, người dân làm theo truyền thống, sử dụng rong rêu dưới lòng sông để bón cho đất thêm màu mỡ.

Luống đất đã được xới xong, mọi người quây quần trong chòi lá, thưởng thức bát nước chè và chiếc bánh đậu xanh nhân thập cẩm - một món ăn ngon của Hội An. Lúc nào không hay, tôi nghe nói vườn rau Trà Quế có hai mùa trồng: mùa đông từ tháng 11 đến tháng 3 và mùa hè từ tháng 5 đến tháng 11 hàng năm.

Đến lúc ăn, chủ vườn mang ra chòi món hến trộn với bánh tráng gạo nướng giòn. Giữa những con hến Cẩm Nam, có hành, răm, ớt tươi mới từ vườn, hương vị thơm ngon, cay nồng. Mùi hến trộn nồng nàn, khi đưa vào miệng, cảm giác cay ngon lạ thường. Chẳng mấy chốc, món ăn đã biến mất, chỉ để lại niềm vị ngon khó quên sau những giờ lao động.

Nhìn những du khách nước ngoài cùng tôi thưởng thức bánh tráng nướng và món hến cay, khuôn mặt họ tràn đầy niềm vui. Tôi nhớ ngay đến mảnh mầm đá trong truyện Trạng Quỳnh. Thực sự, sau những giờ lao động mệt mỏi, con người ta đánh giá cao giá trị của sản phẩm làm ra.

Hình thức du lịch học nổi lên trên thế giới, và Trà Quế là địa điểm đầu tiên áp dụng tại Việt Nam. Du khách đến đây sẽ được học về lối sống, nền lao động của cộng đồng, và hiểu rõ giá trị của lao động.

Đam mê đậm chất trong làng rau Trà Quế

Người đầu bếp khi làm cao lầu - một món ngon đặc sản Hội An - thường bỏ thêm một nhúm nhỏ rau sống vào bát trước khi rót nước xốt, tạo nên hương vị đặc trưng. Mùi thơm của mì Quảng hay bê thui Cầu Mống phần nào đến từ sự kết hợp của những loại rau được trồng trong vườn rau Trà Quế.

Cây rau trên đất Trà Quế đặc biệt với thổ nhưỡng và nguồn nước từ mạch nước ngầm giàu khoáng chất, tạo ra hương vị độc đáo không thể sao chép nếu trồng ở nơi khác. Nếu làng Láng nổi tiếng với rau húng, Trà Quế cũng tự hào với những cây rau é, diếp cá... mang hương vị đặc trưng khó lẫn.

Những loại rau bình dị này đã nổi tiếng từ lâu. Theo câu chuyện của những người lớn trong làng, hàng trăm năm trước, khi các thuyền của Pháp, Hà Lan, Ả Rập, Trung Quốc... cập bến Hội An, rau Trà Quế đã được mua để dự trữ cho các cuộc hành trình dài trên biển. Ngày nay, những loại rau đó vẫn được nhiều siêu thị lớn mua vì đạt chuẩn chất lượng và an toàn thực phẩm.

Dạo quanh khu vườn, tôi cố tìm luống rau húng Láng nhưng không thấy. Hỏi người chủ vườn, tôi mới hiểu rằng mọi người đã thử trồng nhưng không thành công vì giống cây không phù hợp với đất và khí hậu ở đây. Cả cây thìa là từ làng Láng mang vào cũng không phát triển. Điều này khiến tôi nhận ra rằng mỗi vùng đất đều có điều kỳ diệu riêng, tạo nên sự đa dạng và độc đáo cho từng địa phương.

Một ngày làm cư dân Làng Rau Trà Quế ngắn ngủi nhưng đủ để tôi cảm nhận tình yêu sâu sắc của người dân với đất đai và cây cỏ ở đây. Mặc dù nghề nông là vất vả, họ vẫn vượt qua mọi khó khăn để làm cho ngành du lịch Hội An trở nên độc đáo và hấp dẫn. Nếu có cơ hội, tôi chắc chắn sẽ quay lại nơi này.

• Khám phá những bí mật du lịch tại Tây Giang, Quảng Nam
• Biển Cửa Đại Hội An – Đẹp như tranh cát trắng