Lắp đặt càng nhiều, giá điện mặt trời càng giảm: giá thành đã giảm 89% chỉ trong 10 năm

Bằng chứng đã và vẫn rõ ràng: điện mặt trời và năng lượng tái tạo nói chung sẽ là lựa chọn cứu cánh cho nhân loại.

Để giảm thiểu thiệt hại từ khủng hoảng khí hậu, cần chấm dứt mối quan hệ 'toxic' với nhiên liệu hóa thạch và chuyển sang sử dụng năng lượng tái tạo sạch như điện mặt trời và điện gió. Trong 10 năm qua, giá lắp đặt các hệ thống này đã giảm một cách đáng kể.

Trong vòng 10 năm, giá điện mặt trời giảm 89%, giá điện gió từ các turbine trên đất giảm 70%.

Năm 2019, một báo cáo từ Viện Rocky Mountain đã chỉ ra rằng xây dựng các hệ thống năng lượng tái tạo là rẻ hơn so với xây dựng nhà máy năng lượng từ khí đốt.

Trong báo cáo mới nhất, Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) xác nhận rằng năng lượng mặt trời là nguồn điện rẻ nhất cho bất kỳ doanh nghiệp nào.

Biểu đồ từ Our World in Data đã minh họa rõ ràng sự rẻ giá của năng lượng tái tạo. Giá của điện mặt trời đã giảm đến 89% trong thập kỷ qua, trở thành nguồn điện rẻ nhất và tốc độ giảm giá nhanh nhất trong số các nguồn năng lượng.

Trong cùng thời kỳ đó, giá thành điện từ việc đốt than không thay đổi nhiều: từ 111 USD/megawatt vào năm 2009 giảm xuống còn 109 USD/megawatt vào năm 2019.

Năm 2009, xây dựng một trang trại năng lượng mặt trời tốn kém hơn 223% so với việc xây dựng nhà máy đốt than. Nhưng ngược lại, năm 2019, nhiệt điện từ đốt than trở nên đắt hơn năng lượng mặt trời 177%. Nhờ tiến bộ của công nghệ, chúng ta đã đạt được kết quả này. “Để hiểu tại sao điện mặt trời rẻ hơn, ta cần hiểu tại sao công nghệ nó rẻ đi”, nhà nghiên cứu Max Roser của Our World in Data chia sẻ.

Không phải ai cũng được chứng kiến những phiên bản đầu tiên của công nghệ năng lượng mặt trời. Năm 1965, khi công nghệ thu thập năng lượng mặt trời mới xuất hiện, giá thành là 1.865 USD/watt (theo tỷ giá năm 2019). Mặc dù không phải ai cũng có khả năng lắp đặt hệ thống này trên mái nhà, nhưng ít nhất công nghệ này đã có cơ hội thử nghiệm trên các vệ tinh. 

Tương tự như nhiều công nghệ khác, số lượng sản phẩm tăng lên, chi phí sản xuất và lắp ráp giảm đi. Nhờ nhu cầu về công nghệ cao, chúng ta có cách sản xuất hàng loạt các module thu thập năng lượng mặt trời.

Trong khoảng thời gian từ 1976 đến 2019, chi phí sản xuất mỗi watt điện từ tấm năng lượng mặt trời giảm từ 106 USD xuống còn 0,38 USD. “Khi năng lượng mặt trời đạt tỷ lệ lớn, chúng ta thấy sự xuất hiện của chuỗi cung ứng … và giá của các tấm năng lượng mặt trời cũng giảm đi rất nhiều”, David Feldman, nhà phân tích tài chính từ Bộ Năng lượng Mỹ, nhận định. 

Quá trình “học thông qua hành động thực tiễn” cũng giúp giảm chi phí lắp đặt hệ thống điện mặt trời. Khi dung lượng của mỗi hệ thống tăng lên, không chỉ giá cả phần cứng giảm mà giá điện mặt trời cũng giảm theo. Càng nhiều trang trại năng lượng mặt trời, giá điện tương lai càng giảm.

Năm 2010, sản lượng năng lượng mặt trời chỉ dưới 50.000 megawatt, khiến giá thành mỗi megawatt giờ điện lên tới 378 USD. Năm 2019, khi sản xuất lên đến 500.000 megawatt điện mặt trời, giá chỉ còn 68 USD.

Không thể mong rẻ hơn với điện từ than. Trong thời gian đó, mặc dù khai thác than tăng, chi phí sản xuất nhiệt điện từ than chỉ giảm 2%. Giá than không hề rẻ đi, và theo nhà nghiên cứu Roser, khả năng giảm giá của nó cũng không cao trong tương lai.

Đối với các hệ thống sản xuất điện từ than, khí gas và nhà máy năng lượng hạt nhân, có hai yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến giá thành: giá của nhiên liệu và chi phí duy trì hoạt động cơ sở hạ tầng sản xuất điện. Trong khi đó, các hệ thống điện tái tạo như gió và mặt trời không tốn nhiên liệu, chỉ cần nguồn vốn để xây dựng, lắp đặt và bảo trì. Trong tương lai, giá điện từ năng lượng tái tạo còn giảm sâu hơn nữa.

“Quy mô lớn sẽ làm giảm giá điện tái tạo trong tương lai”, nhà phân tích Feldman nhấn mạnh. Ông cũng cho rằng vẫn còn nhiều nơi trên thế giới chưa khai thác đến năng lượng tái tạo, tạo ra cơ hội cho thị trường này phát triển. Khi quy mô điện mặt trời lớn hơn, giá sẽ giảm, nhưng vấn đề lưu trữ năng lượng mặt trời hiệu quả vẫn là thách thức; chúng ta cần nhiều pin lưu trữ để tận dụng hết lượng năng lượng dồi dào này.

May mắn thay, khi quy mô lưu trữ năng lượng tăng, giá thành cũng sẽ giảm. Tương lai của nhân loại sẽ được hưởng lợi từ cả hai mặt.

Tham khảo FastCo.