Lễ hội Bàn Vương – Kỷ niệm Sư tổ của 12 dòng họ Dao

Lễ hội Bàn Vương là một trong những lễ hội truyền thống của cộng đồng Dao trên toàn quốc. Ở tỉnh Quảng Ninh, việc tái hiện và bảo tồn nét văn hóa đặc sắc này đang diễn ra một cách tích cực.

Lễ hội Bàn Vương – Tưởng nhớ Sư tổ của 12 dòng họ Dao

Dân tộc Dao, với lịch sử lâu dài, đã trải qua nhiều biến cố do chiến tranh và thay đổi khí hậu. Trong quá trình đó, họ phân nhánh thành nhiều nhóm nhỏ, biến đổi về ngôn ngữ và trang phục. Tín ngưỡng, văn hóa dân gian, kiến trúc nhà cửa cũng có sự đa dạng.

Tuy nhiên, tất cả các nhánh Dao duy trì một nét đặc trưng chung, đó là niềm tin và sự thờ cúng Bàn Vương. Lễ hội Bàn Vương được coi là một trong những nghi thức quan trọng trong cuộc sống tâm linh của người Dao ở Ba Chẽ, Quảng Ninh và cả người Dao nói chung.

Truyền thuyết kể rằng Bàn Hồ (Bàn Vương) là một con Long Khuyển, thân dài ba thước, lông đen vằn vàng mềm mại như nhung, luôn được vua Bình Vương yêu quý. Một ngày nọ, Cao Vương nổi loạn xâm lược, khiến cho nhân dân gặp nhiều khó khăn. Nhà vua đã sai rất nhiều anh hùng tướng mạnh mẽ ra đối mặt với thách thức.

Sau khi đóng góp bằng sách giúp vua đánh bại Cao Vương, Bàn Hồ trở thành chàng trai tuấn tú, vua Bình Vương hạnh phúc kết hôn với Tam Công chúa và đặt hiệu là Bàn Vương.

Họ có 12 người con, 6 trai 6 gái, được vua Bình Vương phân chia cho 12 họ. Sau khi vua cha qua đời, Bàn Vương lên ngôi nhưng vẫn giữ lối sống khiêm tốn, dạy dỗ nhân dân về cách canh tác lúa, dệt vải. Sau khi Bàn Vương mất, đời đời con cháu duy trì tổ chức lễ cúng để tưởng nhớ, đó là lễ hội Bàn Vương.

Lễ cúng Bàn Vương là nghi lễ nhân văn, nhắc nhở con người về nguồn gốc. Nghi lễ còn là liên kết tinh thần cho cộng đồng, dòng họ, làng xóm.

Lễ hội Bàn Vương còn tổ chức để giới thiệu, quảng bá đặc trưng văn hóa, nghi lễ, tín ngưỡng của dân tộc Dao ở huyện Ba Chẽ. Sự kiện tái hiện nhiều nghi lễ, như hành trình 'vượt biển' của 12 dòng họ Dao trên 12 chiếc thuyền đến vùng đất mới để định cư.

Ngoài ra, có nghi lễ dâng các lễ vật, trái cây đặc sản khi cúng ông tổ Bàn Vương tại đền Bàn Vương và một số nghi lễ tiêu biểu cầu nguyện cho mưa thuận gió hòa, hoa màu tươi tốt, đảm bảo sự ấm no và hạnh phúc.

Sớm sáng, đại diện của 12 dòng họ Dao khoác trang phục truyền thống, lộng lẫy tập trung ở bến thuyền và khu vực đền ông để lên đường trên 12 chiếc thuyền biểu tượng cho 12 dòng họ vượt biển đến vùng đất mới.

Âm thanh của trống và cồng vang lên, những chiếc thuyền lướt dọc theo sông Ba Chẽ cùng dòng người trên bờ hướng về đền Bàn Vương để cúng lễ với những vật phẩm như ba kích, trà hoa vàng, thuốc nam, ngô, khoai sắn, mía, rau củ, chó, gà, lợn...

Theo trình tự của 12 dòng họ Dao, họ lần lượt dâng hương, hoa và các vật phẩm lên Bàn Vương với lòng thành kính.

Trong buổi lễ cúng Bàn Vương, có nhiều nội dung đặc sắc như múa rùa, nhập đồng nhảy lửa, và vật chày. Đây là những hoạt động mang đậm tinh thần huyền bí, góp phần làm nổi bật vẻ đẹp văn hóa của người Dao Ba Chẽ.

Lễ hội Bàn Vương đóng góp vào việc bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa, đồng thời thúc đẩy du lịch cộng đồng. Sự kiện này còn là cơ hội quảng bá tiềm năng du lịch thông qua truyền thống văn hóa, nghi lễ tín ngưỡng và sinh hoạt văn hóa của người Dao và các dân tộc thiểu số ở Quảng Ninh nói chung.

Theo Mytour.com

***

Tham khảo: Hướng dẫn du lịch từ Mytour.com