Lễ hội Kiêng gió – “Chợ tình” của dân tộc Dao Thanh Phán

Lễ hội Kiêng gió của người Dao Thanh Phán được gọi là “mì seèng phẩy hêy dảo”, hay còn được biết đến như “chợ tình” diễn ra vào ngày mồng 4 tháng 4 âm lịch hàng năm tại xã Đồng Văn, huyện miền núi Bình Liêu.

Lễ hội Kiêng gió – “Chợ tình” của dân tộc Dao Thanh Phán

Lễ hội Kiêng gió bắt nguồn từ phong tục tránh thú rừng, thiên tai và cầu mùa màng bội thu, ấm no của dân tộc Dao Thanh Phán. Trong ngày này, không ai ở trong nhà vì tin rằng nếu có sự hiện diện của con người, thần gió sẽ không vào nhà.

Mỗi gia đình rời nhà sớm để thần gió có thể làm sạch không khí, loại bỏ những điều xấu xa và mang lại điều tốt lành, ấm no, sung túc.

Trong ngày hội Kiêng gió, dân tộc Dao Thanh Phán không làm bất kỳ công việc nào liên quan đến sản xuất, chỉ tập trung vào việc vui chơi, không thể thiếu không gian ngoài trời.

Điểm hẹn thường là những vùng đất mát mẻ, rộng rãi như bìa rừng hay bên bờ suối, thác nước. Sau những ngày lao động, người Dao được thư thả, hát vang tiếng Sán Cố, trò chuyện về mùa vụ, thêu thùa và đi chợ...

Tục kiêng gió cũng có thể là nguồn gốc của các phong tục kiêng cữ khác trong đời sống của người Dao Thanh Phán, như khi ăn kiêng không dùng đũa bát. Họ tin rằng, làm như vậy sẽ đem lại mùa màng bội thu, cuộc sống sung túc.

Phụ nữ Dao thường biết thêu thùa. Họ hiểu về các hoa văn cây cối, chim muông, tín ngưỡng... được truyền lại từ thế hệ mẹ, bà. Ngày Kiêng gió trong tháng Giêng là dịp để tìm lại những bộ quần áo đang được thêu dở từ mùa trước, để hoàn thành công việc. Đây cũng là ngày nghỉ, thư giãn giữa những ngày làm việc bận rộn.

Dân tộc Dao có chữ viết. Họ sử dụng chữ Nho và sở hữu nhiều cuốn sách cổ có tuổi đời hàng trăm năm. Những thanh niên thông minh được người lớn dạy viết, đọc, làm giấy mực để học việc viết chữ. Một số tài liệu còn ghi chép về cách rèn dao, làm cuốc xẻng, cày bừa, nuôi ong và nấu rượu, nhuộm vải...

Ngày hội Kiêng gió mở ra cả kho tàng truyền thống dân gian. Sự truyền dạy thường diễn ra trong các buổi lễ cúng, vào những ngày đẹp, tâm trí thanh tịnh, mới có thể nghiên cứu sách chữ Nho, thường được gọi là sách Thánh hiền, và đó chính là ngày Kiêng gió hàng năm.

Người Dao có nhiều phong tục đẹp, không chỉ có ngày hội Kiêng gió mà còn có lễ xuống đồng, tục trồng cây đầu năm, kính lễ người già... Ngày Kiêng gió như một lễ hội xua đuổi tà ma, đón những điều lành, làm sạch không khí.

Mặc dù có sự khác biệt nhất định ở từng vùng, nhưng ý nghĩa của ngày lễ vẫn giữ nguyên. Tại một số nơi, phụ nữ trong làng Dao thường ra ngoài rừng sớm để thêu thùa, đến tối mới trở về và mở cửa để đón thần gió vào nhà.

Ở một số nơi khác, vào ngày Kiêng gió, các gia đình trong làng tổ chức buổi ăn uống vui vẻ tại nhà, với bánh chưng và thịt lợn làm cỗ. Theo lịch âm, những ngày Kiêng gió thường có gió lạnh. Có lẽ đây cũng là lý do mà người Dao chọn ngày này để nghỉ ngơi, tránh cái lạnh của mùa đông.

Ngày nay, ngày hội Kiêng gió được tổ chức với nhiều hoạt động sôi động như: biểu diễn nghệ thuật dân ca, thi làm bánh dày, triển lãm ẩm thực, thêu hoa trên vải, trình diễn trang phục truyền thống và các trò chơi dân gian như kéo co, đẩy gậy... Đồng thời, du khách cũng có cơ hội tham quan và mua sắm các sản phẩm nông sản địa phương tại chợ phiên Đồng Văn.

Theo Mytour

***

Tham khảo: Cẩm nang du lịch Mytour