Lễ hội Lồng Tồng của người dân tộc Tày ở Hà Giang - Một lễ hội xuống đồng đặc sắc

Sau nghi thức này, cộng đồng sẽ tiếp tục chọn ra một miếng đất đẹp và rộng lớn để bày tỏ lòng thành với thần linh trên một bàn cúng với nhiều lễ vật như: thịt gia cầm và gia súc mà họ đã nuôi, rượu, các loại bánh truyền thống, xôi ngũ sắc tượng trưng cho sự hòa hợp của âm dương. Theo truyền thống hàng năm của Lễ hội Lồng Tồng của dân tộc Tày - Hà Giang, mỗi thôn sẽ chọn ra 4 gia đình để đảm nhận việc chuẩn bị mâm cỗ và tiến hành lễ cúng trời đất, thần linh tại lễ hội. Dù mâm cỗ có lớn hay nhỏ phụ thuộc vào khả năng kinh tế của mỗi gia đình nhưng các món lễ như thịt gà, thịt lợn, xôi, trứng là bắt buộc phải có.

Một tiếng hồi chiêng sẽ vọng lên và chủ lễ cùng đại diện từ mỗi thôn, mỗi bản, mỗi làng, mỗi gia đình sẽ cùng thực hiện lễ cầu mong một mùa màng bội thu, tươi tốt. Chủ lễ phải được sự đồng thuận từ những người đi trước, đồng thời cũng là người được lòng tin, kính trọng của dân làng. Người chủ lễ sẽ đại diện cho toàn bộ cộng đồng, đọc các bài khấn với hy vọng thần thánh sẽ ban phước cho sự phồn thịnh của đất nước, mưa đều, gió hoà, cuộc sống an lành, sung túc cho mọi người...

Sau phần thần cúng khấn cầu, thầy Mo sẽ tiến hành lễ bằng cách vung “nước linh thiêng” – nước này được những cô gái xinh đẹp nhất bản mang về từ nguồn. Theo truyền thống, ai may mắn hứng được “nước linh thiêng” sẽ được phước lành suốt cả năm. Cuối cùng, thầy Mo sẽ đọc các bài khấn và cầu nguyện đến thần Nông, thần Núi, thần Suối… những vị thần bảo hộ cho mùa màng, sức khỏe và bình an của dân làng.

2.2 Phần hội trong Lễ hội Lồng Tồng ở Hà Giang

Sau phần lễ cúng được thầy cúng và các gia đình tiến hành, tiếp theo là phần hội tại Lễ hội Lồng Tồng của người Tày ở Hà Giang. Đây là phần thu hút nhiều du khách nhất vì gần gũi với dân làng, tham gia vào các trò chơi vui vẻ cùng dân làng. Các trò chơi dân gian phản ánh đời sống của người dân vùng cao: đánh yến, quay còn, ném còn, kéo co, thi đấu đá bóng, ... trong đó trò chơi ném còn là phổ biến nhất.

Trò chơi ném còn là một hoạt động phổ biến trong các lễ hội truyền thống của người dân vùng cao, được tổ chức trên một khu đất rộng rãi, với một cây tre cao được vun vút và một vòng tròn được treo ở đỉnh. Nhiệm vụ của người chơi là ném quả còn sao cho trúng vào vòng tròn treo ở đỉnh cây. Người Tày tin rằng nếu quả còn trúng vào vòng tròn và làm rách miếng vải phủ lên đó, thì năm đó mọi người trong làng sẽ được thần tiên che chở, mọi việc suôn sẻ và may mắn sẽ đến gần.

Nếu không có quả còn làm rách miếng vải, thì năm đó dân làng có thể gặp phải điều không may hoặc tai họa. Ngoài trò chơi ném còn hấp dẫn, cuộc thi cày ruộng của các chàng trai trẻ trong làng cũng thu hút sự chú ý, tìm ra người cày kéo giỏi nhất. Lễ hội cũng là dịp để thanh niên, cô gái gặp gỡ, trò chuyện, và giao duyên qua các điệu nhảy và hát truyền thống của người Tày.

Kiều Oanh

Nguồn: Tổng hợp