Ý nghĩa sâu sắc của Lễ Thu tế tại Huế
Lễ Thu tế là một trong những lễ hội quan trọng nhất trong năm, diễn ra vào tháng 7 âm lịch của các làng quê Việt Nam nói chung, làng quê tại tỉnh Thừa Thiên - Huế nói riêng. Tại Huế, lễ hội này gần như vẫn được duy trì nguyên vẹn các nghi lễ, bao gồm: lễ Túc Yết, lễ cúng cô hồn, lễ Chánh tế và lễ Bái - lễ Tất.

Lễ Thu tế diễn ra với nhiều phong cách khác nhau tại các làng thôn nhưng vẫn giữ nguyên các nghi lễ truyền thống
- Lễ Túc Yết: Túc nghĩa là Đêm, Yết nghĩa là Ra Mắt. Lễ Túc Yết là ‘Lễ hương chức làng dâng lễ ra mắt các vị Thần, được tổ chức vào buổi chiều hoặc tối. Một số đình miếu hiện nay tổ chức lễ vào buổi sáng vì lý do an ninh và để chào đón nhiều du khách hơn. Các thành viên của Ban tế tự mặc áo thụng xanh, khăn đóng, mang giày đứng sắp hàng hai bên võ ca cùng với ban nhạc lễ, các lễ sinh và đào thài trong tư thế sẵn sàng. Sau đó, các nghi thức của lễ Túc Yết được thực hiện tuần tự. Ông Chánh tế đến dâng hương trước bàn thờ, sau đó là các thành viên trong Ban quản trị. Ban nhạc lễ bắt đầu chơi nhạc, lễ dâng hương, chuốc tửu, tiệm trà bắt đầu... Cuối cùng, bản văn tế được đọc trước bàn thờ. Dứt bài văn tế, ông Chánh tế đốt bản văn và một ít giấy tiền vàng bạc.
- Lễ cúng cô hồn: Cúng cô hồn là một hoạt động tâm linh phổ biến tại Việt Nam, diễn ra thường vào tháng 7 âm lịch, trong lịch Lễ Vu Lan (Phật Giáo). Vì lễ Thu tế tổ chức vào tháng 7 âm lịch, cũng là tháng Vu Lan nên lễ cúng cô hồn cũng là một phần trong lễ.
- Lễ Chánh tế: Lễ Chánh tế diễn ra vào giờ Tý, được tổ chức tương tự như lễ Túc Yết. Đoàn Cả là diên tế chính trong dịp lễ Thu tế tại các đình làng cũng như trong lễ giỗ của các miếu thờ Thần.
- Lễ Bái: Lễ bái là một phương pháp tu để tỏ lòng tri ân và báo ân ngõ hầu trở thành những con người hữu ích trong xã hội. Lễ bái còn là cách để diệt trừ lòng ngã mạn, diệt trừ những phiền não, nghiệp chướng. Đây cũng là phương pháp tu để diệt trừ sự cống cao, ngã mạn - bản chất con người chúng ta lúc nào cũng luôn tự cao tự đắc, vênh váo nghênh ngang, xem 'cái tôi' của mình là trung tâm vũ trụ.
Các địa điểm tổ chức Lễ Thu tế ở Huế
2.1 Lễ Thu tế tại Làng Chuồn
Khi nhắc đến Lễ Thu tế ở Huế, không thể không kể đến Lễ Thu tế tại Làng Chuồn. Nằm ở Làng An Truyền, hay còn gọi là Làng Chuồn, cách thành phố Huế 10km, nơi này nổi tiếng với cảnh đẹp yên bình và thu hút du khách đến để trải nghiệm vẻ đẹp tự nhiên và văn hóa đặc sắc của miền Trung.
Nằm cách thành phố Huế 10km, Làng Chuồn thu hút du khách với cảnh đẹp tự nhiên và văn hóa đặc sắc của miền Trung.
Lễ Thu tế tại làng diễn ra trong 3 ngày: 15, 16 và 17/7 âm lịch. Ngày 17/7 là ngày chính tế. Ngày 15/7 là lễ trần thiết và cúng rằm, sáng sớm 16/7 là lễ rước cung nghinh các vị Thành Hoàng về Tổ Ðình, sau đó là lễ an vị kế hành túc yết. Ngày 17/7, đúng 2 giờ sáng là lễ Chánh Tế; 5 giờ sáng là lễ tiến cung nghinh, cúng bia bạc. Mỗi năm, các nghi lễ này vẫn được dân làng tổ chức một cách trang trọng và nghiêm túc.

Lễ Thu tế là một phần của lễ hội Làng Chuồn ở Huế, được tổ chức trọng đại, thu hút đông đảo dân làng và du khách tham gia
2.2 Lễ Thu tế tại làng Dương Nỗ
Lễ Thu tế tại làng Dương Nỗ, xã Phú Dương, huyện Phú Vang, diễn ra hàng năm vào tháng 7 âm lịch, kéo dài hai ngày. Ngày đầu tiên là lễ cáo yết, ngày thứ hai là lễ Chánh tế. Cụ thể, trước ngày rằm tháng 7 âm lịch, tại diễn trường trung tâm là đình làng Dương Nỗ.
- Ngày cáo yết: Cả hai ngày này, dân làng tham dự lễ hội với trang phục quốc phục. Buổi sáng, dân làng thực hiện các nghi lễ cung nghinh tại các đền và nhà thờ. Lễ hội có sự cung nghinh theo thứ tự từ am Cao Các, am ngài Phi Vân, am Thành hoàng, đến đình Tây Thượng, am các phường (gồm phường Nam, phường Cồn, phường Tây, phường Đông), am Quận Tượng, nhà thờ 7 họ.
- Ngày chánh tế: Lễ chánh tế bắt đầu từ 2 giờ sáng, tuân theo nghi lễ Khổng giáo. Người chủ tế là người cao niên, uy tín trong làng. Lễ kết thúc vào lúc 6 giờ sáng, sau đó là lễ tống thần (đưa về nơi thờ cũ).
Lễ Thu tế ở làng Dương Nỗ thể hiện tinh thần trọng đạo của nhân dân. Lễ không chỉ mang tính chất vui chơi mà còn bảo trì nghiêm túc tinh thần truyền thống.
2.3 Lễ Thu tế tại làng Thanh Thủy Chánh, làng Kế Môn
Ngoài làng An Truyền và làng Dương Nỗ, Lễ Thu tế còn diễn ra tại nhiều thôn làng khác trong tỉnh Thừa Thiên – Huế như làng Thanh Thủy Chánh, làng Kế Môn,…
- Làng Thanh Thủy Chánh: Đình Thanh Thủy Chánh là di tích lịch sử cấp tỉnh, xây dựng từ thế kỷ 16, là nơi thờ các vị khai canh, khai khẩn có công với làng; nơi tổ chức các hoạt động văn hóa, lễ hội cộng đồng, tín ngưỡng, tế lễ; ghi dấu nhiều sự kiện đấu tranh cách mạng của quê hương trong hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ. Vẫn giữ được kiến trúc độc đáo, mang phong cách nhà rường truyền thống xứ Huế, lễ Thu tế tại làng Thanh Thủy Chánh cũng nổi tiếng và thu hút du khách.
- Làng Kế Môn: Lễ Thu tế tại làng Kế Môn còn kết hợp với lễ mừng thọ và trao học bổng khuyến học cho học sinh, sinh viên.

Lễ Thu tế tại làng Kế Môn
Lễ Thu tế không chỉ là một phần của văn hóa Huế mà còn mang ý nghĩa tinh thần sâu sắc đối với người dân nơi đây. Trong chuyến tham quan Cố đô vào tháng 07 âm lịch, các công ty du lịch uy tín thường dành thời gian để giới thiệu về lễ hội này và tạo điều kiện cho du khách trải nghiệm không khí lễ hội đặc biệt của Huế.
Thụy Anh
Nguồn: Tổng hợp
