Buzz
“Khi tôi được đối diện với nhiều chuyên gia, kỹ sư phần mềm đến từ các tập đoàn công nghệ hàng đầu như Google, Facebook… để chia sẻ về những dự án mà tôi đã thực hiện, tôi tự biết rằng, mọi cống hiến và sự hy sinh của mình đều đã được đền đáp”, Lea Trúc chia sẻ với lòng tự hào.
Rời bỏ vị trí giảng viên ngành marketing và thiết kế tại Mỹ để chuyển sang ngành công nghệ từ con số 0, Lea Trúc đã trở thành người phụ nữ sáng lập cộng đồng cho những phụ nữ khác muốn theo đuổi lập trình.
Điều này không chỉ là một bước nhảy đột ngột, mà còn là hành trình không ngừng khẳng định với thế giới rằng, phụ nữ Việt cũng đủ can đảm để dấn thân vào lĩnh vực công nghệ.
- Làm thạc sĩ và giảng viên đại học tại Boston, điều gì đã khiến bạn từ bỏ tất cả để chuyển sang lĩnh vực công nghệ?
Đó là sự khao khát phát triển và đổi mới bản thân. Là giáo viên đại học, tôi luôn cảm thấy một chút chán chường khi mọi thứ xung quanh đều trở nên đơn điệu. Cuộc sống như một đường thẳng trong khi tôi còn trẻ.
Trái lại, lập trình là một lĩnh vực mà trước đó tôi rất sợ hãi nhưng cũng rất tò mò. Mặc dù không có nhiều kiến thức về công nghệ nhưng tôi nhận ra rằng có rất nhiều cơ hội.
Trong quá trình làm giảng viên tại Boston, tôi được tham gia nhiều hội thảo chia sẻ về các dự án công nghệ ảnh hưởng đến cộng đồng và xã hội tại các trường đại học MIT và Harvard. Tại đó, tôi thấy rất nhiều phụ nữ tỏa sáng trên sân khấu với những thành tựu xuất sắc của mình.
Tuy nhiên, điều này khó có thể thấy tại các hội thảo công nghệ ở Việt Nam vào thời điểm đó. Tôi muốn làm điều gì đó khác biệt, góp phần thay đổi quan niệm về phụ nữ trong lĩnh vực này.
Một người bạn làm kỹ sư phần mềm ở Mỹ đã nói, “Em sẽ không thành công trong ngành này đâu, đừng lãng phí thời gian, công sức'. Nhiều người khác cũng ngăn cản vì tôi bắt đầu quá muộn so với mọi người.
Nếu quyết định “rẽ ngang”, tôi phải từ bỏ công việc hiện tại, cũng như nhiều thứ khác để bắt đầu lại từ con số 0. Tôi cũng phải dành nhiều thời gian, công sức mà không biết kết quả sẽ ra sao.
Tuy nhiên, lúc đó, trong tôi chỉ có một câu hỏi: “Nếu không bắt đầu từ bây giờ, thì khi nào?”
Trước khi bắt đầu, không ai có thể nói tôi có thể thành công hay không. Khả năng của mình sẽ do bản thân mình quyết định, sau khi đã nỗ lực hết mình. Do đó, tôi quyết định dấn thân vào một con đường hoàn toàn mới.
- Sau khi quyết định thay đổi hướng, chị gặp những khó khăn gì?
Vào thời điểm đó, tôi nhận ra rằng, để tiến xa hơn, tôi phải chấp nhận những sự hy sinh cần thiết. Nếu tiếp tục làm giảng viên ở Boston, cuộc sống của tôi sẽ ổn định. Nhưng tôi không ngần ngại từ bỏ sự ổn định đó, mà quyết định trở về Việt Nam để bắt đầu một lần nữa.
Ban đầu, tôi dự định học hành và tiếp tục giảng dạy tại Việt Nam. Tuy nhiên, khi bắt đầu thực hiện, tôi nhận ra rằng, điều đó sẽ làm phân tâm tôi và không thể tập trung hoàn toàn vào việc học và phát triển kĩ năng mới về công nghệ. Do đó, tôi quyết định dừng lại hoàn toàn với công việc chính đang làm.
May mắn, gia đình và người thân luôn ủng hộ tôi. Họ là nguồn động viên lớn nhất, giúp tôi vững vàng trong quyết định của mình, tiếp tục bước đi mạnh mẽ và tự hào về những thành công đạt được ngày hôm nay.
Nhìn lại, tôi thấy mọi sự đánh đổi đều xứng đáng. Thực sự, rất đáng. (cười)
- Tại sao chị quyết định trở về Việt Nam để bắt đầu hành trình công nghệ?
Khi ở Boston, tôi đã tự học rất nhiều về lập trình nhưng nhận ra rằng, để phát triển nhanh chóng, cần phải có một môi trường công nghệ phát triển nhanh chóng. Tôi bắt đầu mong muốn trở về Việt Nam.
Tôi tin rằng quê hương là nơi phát triển nhanh nhất cho bản thân. Khi trở về đây, có gia đình ở bên cạnh, không còn lo lắng về cuộc sống như khi ở nước ngoài. Vì vậy, tôi có thể tập trung hoàn toàn vào việc nâng cao kỹ năng.
Đặc biệt khi quê hương đang cần những người như chúng tôi, để đóng góp cho sự phát triển chung của đất nước, để lan tỏa ước mơ phụ nữ cũng có thể thống trị trong lĩnh vực công nghệ như nam giới.
- Ban đầu, trên hệ thống Women Techmakers (Nữ nhân công nghệ) của thế giới không có tên Việt Nam. Chị đã làm gì để thay đổi điều này?
Là người tiên phong, nhưng cũng là Founder của dự án Women Meet Tech, nhiệm vụ của tôi đã rất thành công. Chỉ trong 6 tháng sau những lời từ chối ban đầu, tôi đã tổ chức thành công một buổi workshop về lập trình web dành cho phụ nữ ở TP. Hồ Chí Minh.
Là một trong những người phụ nữ đầu tiên ở Việt Nam học về một framework mới của Facebook. Điều này đã mở ra cơ hội tham gia nhiều hội thảo công nghệ, từ Facebook đến Google, rồi tới Lãnh sự quán Mỹ…
Vào thời điểm đó, tôi đã nhận được sự hỗ trợ đáng kể từ các tổ chức, từ Lãnh sự quán, và các đồng nghiệp. Đây đều là cơ hội tuyệt vời để lan tỏa thông điệp của tôi, giúp đỡ nhiều phụ nữ hơn trong lĩnh vực công nghệ.
Trong hơn 2 năm qua, tôi đã đóng góp vào quá trình đào tạo của hơn 2000 người, chia sẻ nhiều kiến thức về kỹ thuật và kỹ năng để họ tự tin hơn trong sự nghiệp của mình, đặc biệt là với phụ nữ. Bây giờ, phụ nữ Việt đã được công nhận nhiều hơn trong lĩnh vực công nghệ.
Bước tiếp theo, tôi hy vọng những thế hệ kế cận sẽ tiếp tục lan tỏa và phát triển tinh thần đó tại Việt Nam, để cộng đồng phụ nữ trong lĩnh vực công nghệ ngày càng mở rộng và phát triển.
- Trong quá trình duy trì và phát triển Women Meet Tech, thách thức lớn nhất mà tôi gặp phải là gì? Làm sao để vượt qua?
Trong suốt 3 năm hoạt động của Women Meet Tech, việc vận hành thực sự không quá phức tạp. Kết quả này chủ yếu nhờ vào sự hỗ trợ từ Lãnh sự quán Mỹ tại TP.HCM cùng với sự đồng lòng của các đồng nghiệp đồng lòng bên cạnh tôi.
Thách thức lớn nhất đối với chúng tôi là làm thế nào để mở rộng quy mô, lan tỏa và phát triển cộng đồng nữ nhân công nghệ ngày càng mạnh mẽ hơn. Để mang lại giá trị lớn hơn cho cộng đồng và xã hội, chúng tôi cần đầu tư và phát triển hơn nữa.
Điều này là động lực để tôi tự động viên bản thân, quyết tâm trở thành một diễn giả xuất sắc, có khả năng chia sẻ câu chuyện của mình với càng nhiều người càng tốt, từ đó truyền đi những thông điệp quan trọng hơn. Thông qua các buổi thuyết trình tại TEDx, Google, Facebook, và các cơ quan chính phủ tại Việt Nam, Úc, Mỹ, tôi sẽ mang lại góc nhìn mới về lĩnh vực công nghệ.
Thực tế, trong cộng đồng công nghệ và lập trình vẫn tồn tại rất nhiều phụ nữ giỏi. Tuy nhiên, họ thường chuyên sâu về mặt kỹ thuật. Họ có thể chia sẻ kiến thức về kỹ thuật trong cộng đồng chuyên ngành, nhưng khi yêu cầu họ chia sẻ với đại chúng bằng cả tiếng Anh và tiếng Việt, truyền đạt những khái niệm trừu tượng một cách đơn giản, dễ hiểu và truyền cảm hứng, đó là một thách thức hoàn toàn khác.
- Hiện nay, vị thế của Việt Nam trong cộng đồng nữ nhân công nghệ thế giới đã có những thay đổi gì?
Trong hệ thống Women Techmakers toàn cầu, cộng đồng Việt Nam đã được công nhận với tài năng nhân sự nổi bật. Theo cá nhân tôi, chúng ta có thể đang nằm trong top 3~4.
Minh chứng rõ nhất cho sự thay đổi này là khi bạn tìm hiểu về Women Techmakers trên các công cụ tìm kiếm, bạn sẽ dễ dàng thấy sự hiện diện của những phụ nữ Việt, như tôi. Có rất nhiều sự kiện công nghệ hàng đầu trên thế giới, tổ chức ở Úc, Singapore, hoặc Mỹ, đã liên hệ và mời tôi tham gia. Đến nay, tôi đã đại diện cho Việt Nam chia sẻ kiến thức công nghệ và bình đẳng giới tại hơn 13 quốc gia.
Điều này chứng tỏ thế giới đang dần nhận ra và đánh giá cao sự hiện diện của những người đến từ Việt Nam trong lĩnh vực này. Đó là quá trình không ngừng để chúng ta nâng cao tiếng nói của mình, để thể hiện sự bản lĩnh của phụ nữ Việt trong lĩnh vực công nghệ.
- Trở thành đại sứ đầu tiên của Google Techmakers tại Việt Nam, cũng như nhận được giải thưởng Ngoại giao Liên bang Mỹ, các thành tựu này có ý nghĩa gì đối với chị?
Cả hai thành tựu này đều là những bước ngoặt quan trọng nhất trong cuộc đời tôi. Đó là cơ hội để tôi và cộng đồng Women Meet Tech có thể được biết đến nhiều hơn. Từ đó, chúng tôi cũng dễ dàng chia sẻ câu chuyện của mình để truyền cảm hứng cho nhiều người hơn.
Năm vừa qua, Google Úc và New Zealand mời tôi tham gia Generation Google Scholarship Program 2022 - Châu Á Thái Bình Dương, với cương vị một chuyên gia đào tạo cho hơn 40.000 ứng viên trên khắp thế giới. Đồng thời, tôi cũng trở thành cố vấn cho một số chương trình về công nghệ, trong đó có Women Developer Academy của Google Developers.
Thời điểm đứng trước rất nhiều chuyên gia, kỹ sư phần mềm của các công ty hàng đầu như Google, Facebook để nói về thành tựu của mình, đó là khoảnh khắc mà tôi không bao giờ quên.
Điều này đã trở thành nguồn cảm hứng lớn để những phụ nữ khác cũng dám mơ ước và thực hiện những điều tương tự như vậy.
- Sau nhiều năm làm việc trong lĩnh vực này, bạn nghĩ sao về câu 'Ngành công nghệ chỉ dành cho nam giới'?
Ngay từ đầu, tôi đã quyết định không có bất kỳ rào cản giới tính nào trong mỗi nghề nghiệp. Chỉ khi chấp nhận điều đó, mình mới có thể bắt đầu học hỏi.
Một trong những lý do tôi chọn ngành này là vì trong lập trình, máy tính không nhận biết người viết code là nam hay nữ, già hay trẻ, lớn hay nhỏ. Chỉ cần viết code đúng, máy sẽ chạy ra kết quả, sai thì xuất hiện lỗi error. Đây là ngành không liên quan gì đến giới tính.
Nhiều người thường cho rằng một số nghề phù hợp với phụ nữ, một số khác phù hợp với nam giới hơn. Tôi không thấy mối quan hệ nào giữa giới tính và công việc.
Nam hay nữ đều có thể làm y tá, lập trình viên, kỹ sư phần mềm... Bạn tôi có nam làm y tá giỏi, có nữ là kỹ sư quản lý team lớn toàn nam. Điều này phụ thuộc vào cá tính, kỹ năng, năng lực và kiến thức của từng người.
Nếu nghĩ rằng công nghệ chỉ dành cho nam giới, không đam mê và không dám thử sức, bạn sẽ không có cơ hội phát triển. Nhưng điều đó không có nghĩa là bạn không có khả năng làm việc trong lĩnh vực này.
Ví dụ, nếu tôi cho con gái chơi lắp ghép nhưng nghĩ rằng chỉ có con trai mới phù hợp, và hướng dẫn con chơi búp bê thay vì lắp ghép, thì con sẽ chỉ biết về búp bê mà không biết gì khác.
Vì vậy, quyết định về sự nghiệp phụ thuộc vào tư duy của mỗi người, không phải giới tính. Là người mẹ, tôi muốn trở thành một hình mẫu để con tôi thấy rằng, họ có thể tự do khám phá những gì họ muốn, không cần phải tuân theo sự ràng buộc từ xã hội.
- Trong thực tế, bạn nghĩ phụ nữ có những lợi thế gì để phát triển trong lĩnh vực công nghệ?
Dù nam hay nữ, mỗi người đều có những ưu điểm riêng, như tôi đã nói, điều này phụ thuộc vào năng lực cá nhân, không phải giới tính. Phụ nữ thường được khen ngợi về khả năng chi tiết, giao tiếp và quản lý, nhưng thực tế, nhiều nam cũng có thể làm được những điều đó. Giới tính không quan trọng, phải không? (cười)
Tuy vậy, vai trò của người phụ nữ làm mẹ là đặc biệt và duy nhất. Từ trải nghiệm của mình, tôi nhận thấy sau khi làm mẹ, tôi đồng cảm nhiều hơn với mọi người.
Trước đây, khi là quản lý, nếu nhân viên nghỉ việc đột ngột, tôi có thể cảm thấy không thoải mái. Nhưng hiện tại, tôi hiểu rằng mỗi người đều có lo lắng của riêng mình, do đó tôi sẽ dành thêm thời gian để hiểu họ hơn. Giao tiếp đồng cảm sẽ giúp công việc diễn ra suôn sẻ hơn.
Có trường hợp phụ nữ mang thai không được ưu tiên trong tuyển dụng. Công ty có thể loại họ ra vì họ là phụ nữ và đang mang thai.
Tôi nhận ra rằng, phụ nữ mang thai cần thêm thu nhập để sống. Trong khả năng của mình, tôi sẽ tạo cơ hội cho họ hoặc gợi ý họ tham gia một số dự án ngắn hạn.
Để thay đổi định kiến, ta phải bắt đầu từ tư duy, sau đó mới là hành động.
- Với năm 2023 sắp tới, chị có kế hoạch gì để làm mới bản thân?
Năm 2023, tôi sẽ hoàn thiện các dự án cá nhân và đầu tư vào bản thân hơn. Khóa học chuyên sâu sẽ là một phần quan trọng trong kế hoạch của tôi.
Tôi muốn trải nghiệm điều mới mẻ và không ngần ngại thử nghiệm. Nỗ lực trước, kết quả sau.
Đợt dịch vừa qua đã làm thay đổi nhiều, chúng ta không nên hối tiếc mà hãy làm những điều mình muốn trong hiện tại.
Cho dù kết quả có thế nào đi chăng nữa, trải nghiệm mới làm cuộc sống trở nên thú vị hơn.
Mặc dù không biết điều gì sẽ xảy ra, nhưng chỉ khi trải nghiệm mới thấy cuộc sống thú vị hơn.
- Các dự án cá nhân của bạn trong tương lai có phải sẽ mang đậm dấu ấn mới không?
Chúng có thể được coi là kết hợp giữa những ý tưởng cũ và những cải tiến mới. Dự án hiện tại của tôi đang hướng đến những giải pháp thực tiễn hơn.
Một trong số đó là hệ thống hỗ trợ bác sĩ Úc trong việc chẩn đoán ung thư da. Hệ thống này giúp tăng hiệu suất chẩn đoán và tạo điều kiện thuận lợi cho bệnh nhân giao tiếp với bác sĩ.
Nó không chỉ giúp giảm rủi ro lây nhiễm mà còn tăng cơ hội phát hiện sớm các dấu hiệu của ung thư da. Đến nay, hệ thống đã phục vụ gần 3000 lượt người dùng.
Dự án xuất phát từ thời điểm tôi bị kẹt lại ở Úc do dịch Covid-19. May mắn là với công việc công nghệ, tôi có thể làm việc từ xa mà không bị ảnh hưởng bởi vị trí địa lý.
Trong bối cảnh đó, tôi đã phát triển một hệ thống hỗ trợ chẩn đoán ung thư da để giảm thời gian giao tiếp trực tiếp giữa bác sĩ và bệnh nhân.
Kế hoạch tương lai của tôi bao gồm các dự án về âm nhạc, nghệ thuật và liệu pháp chữa lành. Tôi muốn kết hợp sức mạnh của âm nhạc và liệu pháp để mang lại lợi ích cho cộng đồng và xã hội.
Bây giờ, tôi muốn áp dụng công nghệ để lan tỏa những ý tưởng đó đến nhiều người hơn, giúp họ tiếp cận các phương pháp chăm sóc sức khỏe cá nhân như vậy.
Theo quan điểm của riêng tôi, các phương pháp chăm sóc sức khỏe cá nhân kết hợp âm nhạc, nghệ thuật sẽ trở nên phổ biến hơn trong tương lai. Tôi đang tìm kiếm cộng sự và những người có cùng tâm huyết để hoàn thiện dự án này.
- Hiện nay, ngành công nghệ rất hấp dẫn, nhiều người có ý định chuyển sang. Chị có lời khuyên gì cho họ không?
Nếu cách đây hai năm, tôi sẽ khuyên hãy bắt đầu ngay, đừng ngần ngại. Chỉ cần dành thời gian và nỗ lực để phát triển kỹ năng, bạn hoàn toàn có thể thành công.
Nhưng năm 2023 sẽ đòi hỏi chúng ta phát triển một cách chiến lược. Đã có nhiều doanh nghiệp công nghệ phải cắt giảm nhân sự, nên quyết định chuyển hướng có thể gặp nhiều khó khăn.
Tuy vậy, vẫn có nhiều cơ hội tiềm năng khi mọi ngành đều đang tập trung vào kỹ thuật số hóa, với nhân viên công nghệ là chìa khóa. Công nghệ vẫn có thể chuyển sang các lĩnh vực mới.
Vì vậy, bạn vẫn có thể chuyển hướng, nhưng cần có kế hoạch dài hạn và sẵn sàng về mặt tài chính và tinh thần.
Hãy duy trì sự ổn định trong cuộc sống và không ngừng học hỏi, nâng cao kỹ năng. Bắt đầu từ những dự án nhỏ để kiểm tra sự phù hợp trước khi đưa ra quyết định.
Nếu không chuẩn bị kỹ lưỡng mà vội vàng chạy theo lời mời hấp dẫn về thu nhập, cơ hội hay thăng tiến, khi đối mặt với khó khăn, mọi người sẽ dễ bị sốc.
