Lên kế hoạch viết về Thứ tự kể trong văn tự sự

Soạn bài Thứ tự kể trong văn tự sự, TÓM TẮT 1

Soạn bài Thứ tự kể trong văn tự sự, NGẮN 2

I- Khám phá thứ tự kể trong văn tự sự:

1. Trả lời câu hỏi: (trang 97 SGK)
a) Tóm tắt sự kiện chính của câu chuyện.
b) Đánh giá về thứ tự kể của câu chuyện.
c) Phân tích hiệu suất của cách thức kể chuyện.
Gợi ý câu trả lời:
- Sự kiện chính trong câu chuyện: “Ông lão ... vàng”. (Ông lão bắt cá vàng → cá vàng yêu cầu được trả về biển → ông lão (theo ý vợ) xin cá vàng để đổi máng lợn mới → ông lão (theo ý vợ) xin cá vàng để xây nhà mới → ông lão (theo ý vợ) xin cá vàng để có vị trí nhất phẩm phu nhân → ông lão (theo ý vợ) xin cá vàng để bà trở thành nữ hoàng → cá vàng biến mất → ông lão, bà lão mất tất cả, trở về ngôi nhà cũ với cái máng lợn sứt.
- Sự kiện được kể theo thứ tự thời gian giúp làm nổi bật mâu thuẫn và tăng dần sự hấp dẫn. Cách thức kể này khiến độc giả phải đọc hết câu chuyện để hiểu rõ tình hình.

2. (Trang 98 SGK)
- Trong câu chuyện, sự kiện được diễn đạt theo thứ tự: từ hiện tại (Ngổ bị chó cắn) trở về quá khứ (Ngổ bị chó cắn trưa nay) → quá khứ xa (Ngổ sống cùng bà và những trò nghịch ngợm) → quay lại hiện tại (bà con đánh giá tình huống của chó cắn hôm nay) → hướng đến tương lai (Ngổ sẽ chạy trốn thế nào và học được bài học gì?).
- Cách kể này nhấn mạnh mối quan hệ nhân quả của sự kiện, yêu cầu độc giả suy nghĩ từ hiện tại, hồi tưởng quá khứ, đến dự định tương lai, tạo sự hấp dẫn khi đọc.

II. Bài tập: (trang 98 SGK)

Câu 1: (Trang 98, 99 SGK)
Gợi ý đáp số:
a) + Hai người bạn thân cùng lớp. Một người bạn chia sẻ cảm nhận về lần đầu tiên gặp bạn ở nhà kế bên, nơi có nhiều ưu điểm hơn bản thân.
+ Người bạn nhớ lại một sự cố khi bạn kế bên phơi áo quần lên dây của mình, tạo điều kiện cho mình làm một trò đùa trả thù. 

b) Các sự kiện thuộc về kí ức, được kể từ thời điểm hiện tại. Thứ tự kể theo thời gian: việc trước được kể trước, việc sau được kể sau. Những sự kiện chính (áo quần của bạn bị phơi lên đầu dây, bạn vắng nhà và gặp mưa, áo quần được mang vào nhà và gấp gọn) được mô tả với nhịp điệu chậm rãi, tỉ mỉ. Các sự kiện nối tiếp nhau một cách tự nhiên (ghen ghét dẫn đến hành động xấu → vấp phải khó khăn, nhưng bạn đã giúp đỡ ngay từ hành động xấu của mình, điều đó rất xúc động dẫn đến sự thân thiện giữa hai người). Người kể không can thiệp với bất kỳ nhận xét nào về nhân vật và sự kiện, mà chỉ để sự kiện được kể lại một cách khách quan để thể hiện thái độ của người kể. Thứ tự kể có tác dụng đối lập sự kiện: Mở đầu: hai người không hòa mình → Kết thúc: hai người trở nên thân thiện; trong phần giữa, sự kiện (1) là hành động xấu của bạn với người kia, sự kiện (2) là hành động tốt của người kia với bạn.

c) Câu chuyện được kể từ góc nhìn của người kể, với sự xen kẽ giữa lời kể ngôi thứ nhất và ngôi thứ ba. Lời kể về Liên (ngôi thứ ba) và lời kể về tôi (ngôi thứ nhất) tạo nên một sự kết hợp độc đáo trong từng chi tiết, tạo nên một không khí quyến rũ trong câu chuyện. Nghệ thuật này giúp mô tả một cách tinh tế quá trình hình thành mối quan hệ đặc biệt giữa hai nhân vật.

d) Câu chuyện bắt đầu từ hiện tại, dẫn dắt người đọc quay lại quá khứ thông qua những khung hồi tưởng. Sau đó, câu chuyện quay trở lại hiện tại và làm nổi bật những điểm quan trọng. Sử dụng kỹ thuật hồi tưởng, câu chuyện liên kết sự kiện hiện tại và quá khứ, giúp hiểu rõ hơn về tình hình hiện tại. Các từ nối đoạn như 'Tôi nhớ ... Hôm ấy ... Từ đó ...' thể hiện rõ yếu tố hồi tưởng, tạo nên một cấu trúc kể chuyện sâu sắc và hấp dẫn.

e) Câu chuyện không chỉ là một câu chuyện, mà còn là một hành trình đầy cảm xúc. Sự xen kẽ giữa lời kể ngôi thứ nhất và ngôi thứ ba làm nổi bật tính chất độc đáo của mỗi nhân vật. Điều này tạo ra một sự đan xen khéo léo, tăng cường tính chất cuốn hút của câu chuyện. Mỗi chi tiết được kể qua góc nhìn khác nhau, làm cho câu chuyện trở nên phong phú và sinh động.

f) Ngoài việc là một bài học về kỹ thuật viết tự sự, câu chuyện còn là một bức tranh tình thân đẹp đẽ. Giao tiếp giữa lời kể và nhân vật Liên mở ra một thế giới đa chiều, với sự ảnh hưởng lẫn nhau của hai nhân vật. Hồi tưởng được sử dụng một cách thông minh để làm sáng tỏ các sự kiện hiện tại. Đây là một bài học quý giá trong chương trình Ngữ Văn 6, đòi hỏi sự tập trung và hiểu biết sâu sắc từ các bạn học sinh.

Ngoài việc ôn lại kiến thức đã học, hãy chuẩn bị cho bài học sắp tới với chủ đề Chia sẻ về những thay đổi tươi mới tại quê nhà, để có sẵn những hiểu biết sâu rộng về Ngữ Văn 6. Điều này sẽ giúp động viên và khích lệ sự hứng thú trong quá trình nắm bắt kiến thức của các em.