Buzz
(Tổ Quốc) - Một nghiên cứu gần đây tiết lộ rằng các biến thể nhỏ trong DNA có thể đã giúp Homo sapiens đối phó với người Neanderthal, họ hàng cổ xưa của chúng ta.
Khi những người Homo sapiens (tổ tiên của con người hiện đại) xuất hiện khoảng 300.000 năm trước, họ không phải là loài người duy nhất sống trên Trái Đất. Có ít nhất 21 loài người khác tồn tại vào thời điểm đó, và con số này vẫn còn đang gây tranh cãi trong cộng đồng khoa học.
Một trong những câu hỏi lớn mà các nhà khoa học đặt ra là tại sao chỉ có Homo sapiens vẫn tồn tại cho đến ngày nay. Người Neanderthal, có bộ não tương tự như chúng ta, đã tuyệt chủng khoảng 40.000 năm trước.
'Người Neanderthal đã ở Châu Âu trước chúng ta rất lâu và họ đã thích nghi với môi trường và khí hậu ở đó trước tổ tiên của chúng ta, bao gồm cả các loại mầm bệnh. Câu hỏi lớn là tại sao chúng ta có thể cạnh tranh với họ', Laurent Nguyen, một nhà thần kinh học, nói với Hannah Devlin của Guardian.
Trong nhiều năm, các nhà khoa học đã đưa ra nhiều giả thuyết về lý do mà Homo sapiens chiến thắng, nhưng Chris Stringer của Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên London cho rằng các công cụ tốt hơn, vũ khí tốt hơn, ngôn ngữ, nghệ thuật và biểu tượng, cùng với bộ não phát triển là chìa khóa chính trong cuộc đấu sinh tồn này.
Một nghiên cứu mới trên tạp chí Science đã phát hiện ra rằng một đột biến gen ở Homo sapiens đã cho phép tổ tiên của chúng ta phát triển nhiều tế bào thần kinh hơn trong vỏ não mới — một khu vực quan trọng liên quan đến chức năng nhận thức.
Phiên bản gen người hiện đại, gọi là TKTL1, khác với phiên bản của người Neanderthal chỉ ở một khối cấu trúc axit amin. Sự thay đổi này được tìm thấy ở tất cả người hiện đại, nhưng không ở người Neanderthal, người Denisovan và các loài người cổ xưa khác.
Wieland Huttner, một nhà khoa học thần kinh tại Viện Di truyền và Sinh học Tế bào Phân tử Max Planck, nói với Carl Zimmer của New York Times: 'Những gì chúng tôi phát hiện ra là một gen chắc chắn đóng góp vào việc hình thành con người như chúng ta'.
Trong một nghiên cứu mới, các nhà nghiên cứu đã tiêm phiên bản TKTL1 của người Neanderthal và người vào não của chuột và chồn đang phát triển. Kết quả cho thấy những động vật mang gen Neanderthal tạo ra ít tế bào tiền thân tạo ra tế bào thần kinh hơn so với phần còn lại.
Tiếp theo, nhóm nghiên cứu đã loại bỏ gen TKTL1 trong mô não của bào thai người. Điều này dẫn đến ít tế bào tiền thân hơn. Trong một thí nghiệm khác, họ sử dụng các cấu trúc não nhân tạo được tạo ra từ các tế bào gốc của con người. Khi họ chèn phiên bản gen của người Neanderthal vào các mô này, kết quả tương tự đã xảy ra.
Brigitte Malgrange, một nhà sinh học thần kinh phát triển tại Đại học Liège, nhận định rằng phát hiện này 'thực sự là một bước đột phá' và cho biết: 'Một sự thay đổi axit amin đơn lẻ thực sự quan trọng và có thể gây ra những hậu quả đáng kinh ngạc đối với não bộ'.
Mặc dù có nhiều tế bào thần kinh hơn trong não không nhất thiết đồng nghĩa với trí thông minh cao hơn, nhưng những phát hiện này dường như cho thấy sự thay đổi trong hệ thống dây dẫn thần kinh của não, có thể mang lại cho Homo sapiens một lợi thế nhận thức.
Các nhà nghiên cứu cho biết, sự khác biệt về axit amin có lẽ không đủ để giải thích tại sao bộ não của chúng ta trở nên độc đáo. 'Tôi không nghĩ rằng đó là kết thúc của câu chuyện', người nghiên cứu Laurent Nguyen chia sẻ với Times. 'Chúng ta cần phải làm việc nhiều hơn để hiểu được điều gì tạo nên con người chúng ta về mặt phát triển não bộ'.
Tham khảo: Guardian; New York Times; Times
