Aurora Flight Sciences, một công ty con của Boeing, đang thực hiện Giai đoạn 1B của dự án chế tạo thủy phi cơ Liberty Lifter. Dự án này do Cơ quan Dự án Nghiên cứu Quốc phòng Tiên tiến (DARPA) của quân đội Hoa Kỳ khởi xướng từ giữa năm 2022 nhằm phát triển một thủy phi cơ giá rẻ, sử dụng hiệu ứng mặt đất để di chuyển xa.DARPA đặt mục tiêu thiết kế và chế tạo một thủy phi cơ mới có khả năng vận chuyển khối lượng hàng hóa lớn từ mặt biển. Để đạt được điều này, phương tiện cần hoạt động hiệu quả trong điều kiện biển động mạnh với sóng cao từ 6-9 mét, đồng thời có chi phí sản xuất thấp với thiết kế đặc biệt.
Với hiệu ứng mặt đất, máy bay sẽ bay thấp và tận dụng không khí giữa cánh và mặt biển để tạo lực nâng bổ sung. Liberty Lifter dự kiến hoạt động từ biển lặng đến biển động mạnh và có thể bay nhờ vào hiệu ứng mặt đất. Công nghệ này rất hiệu quả trong điều kiện biển yên tĩnh, nhưng cần điều chỉnh khi gặp biển động để đảm bảo an toàn.

Thiết kế trước đây của Liberty Lifter. Ảnh: Flightsim.
Trong bản thiết kế mới nhất, Aurora đã thay đổi đuôi của Liberty Lifter từ hình chữ T thành hình chữ Pi (π). Thiết kế này cải thiện khả năng chứa cửa chất dỡ hàng phía sau. Thêm vào đó, các phao đã được di chuyển từ cánh sườn lên đầu cánh máy bay, giúp cân bằng tốt hơn giữa chi phí thấp và hiệu suất hoạt động của phương tiện.

Thiết kế mới của Liberty Lifter với đuôi hình chữ Pi. Ảnh: Aurora.
Giai đoạn 1B của dự án nhằm phát triển một thiết kế sơ bộ, tập trung vào việc giảm thiểu rủi ro. ReconCraft, một xưởng đóng tàu tại Oregon, góp mặt trong đội ngũ Aurora với chuyên môn về sản xuất hàng hải. ReconCraft sẽ chế tạo các sản phẩm thử nghiệm có quy mô đầy đủ, bao gồm một phần thân của thủy phi cơ.
Việc chế tạo và thử nghiệm các cấu trúc khác nhau giúp giảm thiểu rủi ro và đảm bảo chất lượng. Aurora cũng đã thử nghiệm một mô hình thu nhỏ của thân máy bay trong bể nước mô phỏng tại Virginia Tech để nghiên cứu lực va đập khi hạ cánh. Thử nghiệm sắp tới sẽ sử dụng cảm biến và phần mềm tiên tiến để dự đoán sóng biển, hỗ trợ hệ thống điều khiển của Liberty Lifter bay an toàn trong nhiều điều kiện biển.

Trong thiết kế mới, các phao đã được di chuyển từ dưới sườn cánh lên hai đầu cánh.
Bên cạnh ReconCraft, đội ngũ của Aurora còn hợp tác với Gibbs & Cox, một công ty hàng đầu về thiết kế hải quân và kỹ thuật hàng hải. Công ty này đóng vai trò quan trọng vì máy bay X giống như một chiếc thuyền biết bay. Đội ngũ cũng được hỗ trợ bởi các kỹ sư và cố vấn từ Boeing, công ty mẹ của Aurora, nhờ vào kinh nghiệm lâu dài trong chế tạo thủy phi cơ. Chương trình tận dụng kinh nghiệm và nghiên cứu trước đây của Boeing.

Liberty Lifter được coi là sự kết hợp hoàn hảo giữa kỹ thuật hàng hải và hàng không.
Liberty Lifter có thể bay ở độ cao dưới 30 mét so với mực nước biển để tận dụng hiệu ứng mặt đất, đồng thời có khả năng nâng lên độ cao 3.000 mét. Thiết kế này vượt qua các hạn chế của các thủy phi cơ hiện tại, cho phép cất cánh với tải trọng lớn mà trước đây được coi là không thể thực hiện được. Dự kiến, nó sẽ có dung tích tương đương với vận tải cơ C-17 Globemaster III, nhưng có khả năng chở tới 100 tấn hàng và phạm vi bay lên đến 12.000 km.
Giai đoạn 1B gần hoàn tất và dự kiến sẽ kết thúc bằng việc đánh giá thiết kế sơ bộ vào tháng 1/2025. Nếu chương trình tiến triển theo kế hoạch, Liberty Lifter sẽ thực hiện chuyến bay thử nghiệm vào năm 2028.
Theo New Atlas.
