Buzz
Đây là dữ liệu từ báo cáo mới nhất của Ủy ban Giám sát Rác Thải Điện Tử thuộc Liên Hợp Quốc về môi trường. Hàng năm, trong hàng triệu tấn rác thải điện tử và công nghệ, những thành phần như bảng mạch và chân tiếp xúc của các thiết bị bị vứt đi chứa…
Báo cáo này đổ lỗi cho quá trình quản lý của các chính phủ quốc gia và cũng đổ lỗi cho các công ty sản xuất thiết bị vì tạo ra những sản phẩm công nghệ và điện tử có tuổi thọ ngắn, một số thậm chí không thể sửa chữa và trở thành rác điện tử. Các chuyên gia của ủy ban này cho rằng tình trạng này là “một vụ bê bối có thể được ngăn chặn từ trước.”Theo báo cáo này, người dân Bắc Âu góp phần lớn vào việc tạo ra rác công nghệ, mỗi người trung bình khoảng 22,4 kg. Ở Úc và New Zealand, con số này là 21,3 kg mỗi người. Trong khi đó, ở Mỹ và Canada, người dân thải ra môi trường khoảng 20,9 kg. Trên châu Á và châu Phi, tỷ lệ thải ra môi trường các thiết bị công nghệ hỏng hóc thấp hơn nhiều, lần lượt là 5,6 kg và 2,5 kg mỗi người trong năm 2019.
Rác thải điện tử và công nghệ chứa đựng nhiều nguyên liệu quý giá có thể tái chế được, như đồng, thép, bạc, vàng, bạch kim, với giá trị ước tính khoảng 57 tỷ USD trong tổng số 54 triệu tấn rác công nghệ mà con người đã vứt bỏ trong năm vừa qua. Riêng về kim loại quý, ước tính giá trị của chúng là khoảng 14 tỷ USD, nhưng chỉ có 4 tỷ USD có thể tái chế lại. Còn lại, hầu hết rác thải công nghệ ent hoặc bị đốt hoặc chôn dưới lòng đất thay vì được tái chế.
Mặc dù thải ra môi trường rất nhiều rác điện tử, châu Âu vẫn có tỷ lệ tái chế rác điện tử cao nhất, đạt 42%, tiếp theo là châu Á với tỷ lệ chỉ 12%. Tại Bắc Mỹ, Nam Mỹ và khu vực Thái Bình Dương, tỷ lệ tái chế chỉ ở mức 9%, trong khi ở châu Phi, con số này chỉ là 0,9%. Tại những quốc gia có thu nhập trung bình và thấp, rác điện tử cũng được tái chế, nhưng quy trình này không an toàn, như việc đốt bo mạch điện tử để lấy đồng. Quy trình này tạo ra các khí độc chứa kim loại nặng như chì, thủy ngân và cadmium, gây hậu quả nghiêm trọng cho sức khỏe của công nhân và trẻ em sống gần những nơi xử lý rác thải công nghệ.
Chưa kể, mỗi năm có khoảng 50 tấn thủy ngân từ các màn hình, TV, đèn tiết kiệm điện và các thiết bị điện tử khác bị chôn dưới đất. Lượng khí nhà kính từ tủ lạnh, tủ đông, và điều hòa hình thành tương đương với 98 triệu tấn carbon dioxide được thải ra vào bầu khí quyển.
Kees Baldé, người làm việc tại Trường Đại học Liên Hợp Quốc tại Bonn và là tác giả của báo cáo, nhấn mạnh: “Rác thải công nghệ đang trở thành vấn đề nghiêm trọng với việc khối lượng rác thải tăng mỗi năm với tốc độ lo ngại và tốc độ tái chế không thể bắt kịp. Điều quan trọng là mọi người phải trả phí tái chế khi xả rác thải điện tử, thay vì việc xả rác là hoàn toàn miễn phí như hiện nay.”
Mijke Hertoghs, đại diện của Liên minh Viễn thông Quốc tế thuộc Liên Hợp Quốc, phát biểu: “Vấn đề lớn nhất hiện nay là nhiều quốc gia chưa có hệ thống thu gom rác điện tử. Các công ty sản xuất thiết bị không chịu trách nhiệm đối với việc xử lý rác thải do sản phẩm của họ tạo ra sau khi vòng đời sản phẩm kết thúc.” Tuy nhiên, ông cũng nhận ra giá trị tiềm năng từ hàng triệu tấn kim loại quý còn lại trong hàng chục triệu tấn rác công nghệ. Ông Baldé cũng đồng ý: “Nếu quá trình thu gom và tái chế được tổ chức tốt hơn, sẽ tạo ra một cơ hội kinh tế mới lớn, hỗ trợ việc tạo ra việc làm mới. Quỹ lương cho ngành kinh tế mới này cũng sẽ cao, và việc tái chế cũng giảm thiểu tác động của ngành khai mỏ lên môi trường.”
Maria Neira từ WHO cảnh báo: “Xử lý rác thải công nghệ một cách không đúng cách đang tạo ra nguy cơ độc hại cho sức khỏe con người ở mức đáng báo động, ảnh hưởng âm thầm đến sức khỏe của những công nhân môi trường và cả thế hệ sau.” Cô cũng nhấn mạnh rằng, mỗi 4 trẻ em tử vong trước tuổi 18, có một trường hợp là kết quả trực tiếp hoặc gián tiếp từ ô nhiễm môi trường.
Theo Guardian
