
Hàng trăm bài báo nghiên cứu khoa học đã phản ánh nguy hại của việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật, nhưng việc từ bỏ vẫn đối mặt với nhiều thách thức. Lượng các loại hóa chất này được sử dụng trên toàn cầu đã tăng gấp đôi từ năm 1990 đến 2018, tăng từ 2,3 triệu tấn lên 4,1 triệu tấn, theo FAO. Tuy nhiên, hy vọng đã được nhen nhóm ở Liên minh Châu Âu khi nhiều quốc gia đề xuất mục tiêu giảm 50% lượng sử dụng thuốc bảo vệ thực vật đến năm 2030 và cấm việc sử dụng chúng ở các khu vực công cộng như công viên, vườn, sân chơi, đường mòn, và các điểm nhạy cảm sinh học.
Chúng ta cần giảm việc sử dụng hóa chất trong thuốc bảo vệ thực vật để bảo vệ môi trường, không khí và thực phẩm, cũng như sức khỏe của con người,” Ủy viên Châu Âu về Sức khỏe và An toàn Thực phẩm Stella Kyriakides nhấn mạnh trong một thông cáo. “Lần đầu tiên, chúng ta sẽ cấm việc sử dụng thuốc trừ sâu ở sân chơi và vườn công cộng, đảm bảo chúng ta ít bị phơi nhiễm hơn trong cuộc sống hàng ngày.”
Nông dân sẽ được nhận hỗ trợ tài chính từ Chính sách Nông nghiệp Chung của Liên minh Châu Âu để giảm tổn thất trong quá trình chuyển đổi trong vòng năm năm tới. Điều này là vô cùng quan trọng vì nhiều nông trại hiện nay đang phụ thuộc quá nhiều vào thuốc bảo vệ thực vật. Kế hoạch này cũng đồng thời được hỗ trợ bởi việc giá phân bón tổng hợp đã tăng mạnh trong năm qua, gây ra áp lực tài chính trực tiếp lên các nông dân dựa vào hóa chất để tăng năng suất vụ mùa.
Kể từ 'cuộc cách mạng xanh', nhiều quốc gia trên thế giới đã phụ thuộc quá nhiều vào thuốc bảo vệ thực vật để tăng sản lượng nông nghiệp,' theo Laurie Beyranevand, Giám đốc Trung tâm Nông nghiệp và Hệ thống Thực phẩm tại Trường Luật Vermont. 'Hệ thống thực phẩm và cách chúng ta sản xuất thực phẩm hiện nay đang phụ thuộc quá nhiều vào việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật theo nhiều cách khác nhau - điều này đồng nghĩa với việc nông dân cần phải được đào tạo và được hỗ trợ để sử dụng các hệ thống kiểm soát dịch hại khác nhau.
Đề xuất này là một phần của chiến lược Farm to Fork lớn hơn, là một đánh giá sau COVID đối với hệ thống thực phẩm của EU, tập trung vào việc thay đổi sản xuất, chế biến và phân phối, tiêu thụ và giảm lãng phí thực phẩm nhằm xây dựng một hệ thống bền vững và giảm thiểu tác động của biến đổi khí hậu. Farm to Fork là một phần của mục tiêu lớn hơn được gọi là Thỏa thuận Xanh Châu Âu, nhằm mục đích trung hòa lượng khí thải gây hiệu ứng nhà kính và tách rời nền kinh tế khỏi việc sử dụng tài nguyên. Đề xuất quan trọng này có thể trở thành luật sớm nhất vào năm 2023, đi kèm với luật đa dạng sinh học đầu tiên được thông qua ở EU kể từ năm 1992, khi Chỉ thị về môi trường sống có hiệu lực, nhằm bảo vệ các loài thực vật và động vật có nguy cơ tuyệt chủng, cũng như 200 loài đặc hữu khác nhau.
Tuy nhiên, không phải ai đều ủng hộ kế hoạch này. Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đã bày tỏ lo ngại về an ninh lương thực, nhấn mạnh sự cần thiết của một nền nông nghiệp độc lập hơn trong bối cảnh khủng hoảng lương thực liên quan đến xâm lược của Nga vào Ukraine. Tuy nhiên, những lo ngại này không hề có cơ sở thực tế. “Mặc dù nhiều người cho rằng hệ thống lương thực sẽ phải đối mặt với hậu quả nghiêm trọng nếu nông dân bị hạn chế sử dụng thuốc bảo vệ thực vật, nhưng điều đó không chính xác,” Beyranevand nói.Có nhiều cách để các trang trại hoạt động bền vững và tiếp tục cung cấp thực phẩm cho thế giới, Kathleen Merrigan, giám đốc điều hành của Trung tâm Swette về Hệ thống Thực phẩm Bền vững tại Đại học Bang Arizona, cho biết thêm. Ví dụ, Quản lý Dịch hại Tích hợp (Integrated Pest Management - IPM) bao gồm một loạt các kỹ thuật như thiết lập ngưỡng cho quần thể dịch hại trước khi thực hiện bất kỳ biện pháp kiểm soát nào, theo dõi và xác định các sinh vật cụ thể, thực hiện luân canh cây trồng và lựa chọn cây chống chịu sâu bệnh. Kiểm soát dịch hại bằng cách sử dụng hóa chất đặc hiệu hoặc sử dụng bẫy và cỏ dại là những biện pháp cần thực hiện trước khi áp dụng các phương pháp mạnh mẽ hơn.Các phương pháp khác, như tăng cường vai trò lãnh đạo của phụ nữ trong nông nghiệp, có thể là một giải pháp, Merrigan nói thêm. Một nghiên cứu của FAO năm 2011 đã chỉ ra rằng với cùng lượng tài nguyên, nông dân nữ có thể tăng sản lượng lên 20 - 30%. Xử lý thực phẩm dư thừa cũng rất quan trọng, vì khoảng một phần ba nguồn cung thực phẩm toàn cầu bị lãng phí mỗi năm.Cần nhớ rằng dự thảo này không hoàn toàn cấm thuốc bảo vệ thực vật. Chúng vẫn đóng vai trò quan trọng trong việc kiểm soát dịch hại, nhưng việc sử dụng chúng có thể trở nên phức tạp hơn trong bối cảnh biến đổi khí hậu, suy thoái đa dạng sinh học và môi trường. Tuy nhiên, với công nghệ và chiến lược tập trung vào bảo vệ môi trường và nguồn cung thực phẩm, việc xây dựng các hệ thống nông nghiệp bền vững không hoàn toàn là điều không thể. Tiếp tục tăng cường ý thức của cộng đồng về vấn đề này và tạo ra áp lực sẽ thúc đẩy việc đạt được các mục tiêu đã đề ra.Theo thông tin từ EC, và POPSCI.