Liệu Điện Thoại Có Khiến Học Sinh Kém Hơn?

PISA Giải Thích Nguyên Nhân Gây Ra 'Thành Tích Ngày Càng Yếu Kém' Của Học Sinh Nhiều Nước.

Chương Trình Đánh Giá Học Sinh Quốc Tế (PISA) Được Xây Dựng Và Điều Phối Bởi Tổ Chức Hợp Tác Và Phát Triển Kinh Tế (OECD) Hiện Vẫn Đang Khảo Sát Học Sinh Khắp Thế Giới Một Cách Đều Đặn. Cứ Ba Năm Một Lần, PISA Khảo Sát Học Sinh 15 Tuổi Ở Khoảng 80 Nước Về Ba Lĩnh Vực Chính Là Toán, Đọc Hiểu Và Khoa Học.

Kết Quả Cuộc Khảo Sát Gần Đây Nhất Vào Năm 2022 Gây Lo Ngại Ở Chỗ Đại Dịch Covid-19 Đã Dẫn Đến Một Sự Sụt Giảm Kỷ Lục Trong Thành Tích Học Tập Của Học Sinh Khắp Thế Giới Mà Theo Đánh Giá Của Ban Tổ Chức Là 'Chưa Từng Có', 'Nhiều Gấp Ba Lần Bất Kỳ Thay Đổi Nào Trước Đây'.

Tuy nhiên, theo The Atlantic, điều đáng quan tâm hơn là điểm số PISA nhìn chung liên tục giảm trong nhiều năm gần đây, kể cả trước khi có đại dịch. Ở các nước OECD, điểm khoa học đạt mức cao nhất vào năm 2009, điểm đọc hiểu cao nhất là vào năm 2012. Sau đó, học sinh ở các nước phát triển có thành tích tổng thể 'ngày càng kém'.

Báo cáo của PISA cho biết 'không một nước nào cho thấy xu hướng tích cực ngày càng ở bất kỳ lĩnh vực nào' và 'nhiều nước đều thể hiện sự suy giảm trong ít nhất một lĩnh vực'. Ngay cả ở các nước từng được biết đến với điểm số PISA cao như Phần Lan, Thụy Điển hay Hàn Quốc, điểm số PISA trong một hoặc nhiều môn học đang suy giảm từ nhiều năm trước. Xem biểu đồ:

Báo cáo của PISA cho thấy có ba lý do để nghi ngờ rằng điện thoại di động chính là nguyên nhân gây ra sự suy giảm trong thành tích học tập của học sinh.

Đầu tiên, PISA nhận thấy rằng những học sinh chỉ sử dụng điện thoại di động dưới 1 giờ mỗi ngày có điểm số toán cao hơn 50 điểm so với những học sinh nhìn vào màn hình hơn 5 giờ mỗi ngày. Khoảng cách này vẫn tồn tại sau khi điều chỉnh cho các yếu tố kinh tế - xã hội. Để so sánh, chênh lệch 50 điểm toán là gấp 4 lần sự suy giảm điểm do đại dịch Covid ở Mỹ trên cùng lĩnh vực này.

Thứ hai, màn hình điện thoại có vẻ là yếu tố gây ra sự sao lãng lớn nhất trong trường học, ngay cả khi học sinh không nhìn vào chúng. Andreas Schleicher, giám đốc khảo sát PISA, lưu ý rằng học sinh thường có điểm toán thấp hơn khi họ ngồi cạnh người thường xuyên sử dụng điện thoại di động.

Cuối cùng, gần một nửa học sinh ở các nước OECD thường cảm thấy 'lo lắng' hoặc 'bồn chồn' khi không có điện thoại di động gần họ. Sự lo lắng này do thiếu vắng điện thoại di động có mối liên quan nghịch với điểm môn toán. Tóm lại, học sinh dành nhiều thời gian hơn cho việc nhìn điện thoại thường có kết quả học tập kém hơn, gây ra sự sao lãng cho bạn cùng lớp và cảm thấy ít hài lòng với cuộc sống.

Ngoài PISA, nhiều nghiên cứu khác cũng chỉ ra rằng điện thoại di động gây hại nhiều hơn là có ích cho học sinh. Có nghiên cứu cho thấy học sinh mang điện thoại ít ghi chú bài học hơn, thu thập ít thông tin hơn trong giờ học; sự chuyển đổi liên tục từ mạng xã hội sang bài tập nhà liên quan đến điểm GPA thấp hơn; và học sinh nhắn tin càng nhiều thì điểm làm bài càng thấp.

Đặc biệt, học sinh bị thu giữ điện thoại di động trong các thử nghiệm thường có điểm số cải thiện sau đó. Một chiếc điện thoại trong tầm mắt cũng đủ để gây sao lãng, ngay cả khi nó được khóa trong túi quần hoặc đặt trên bàn học, nó vẫn im lặng nhưng vẫn liên tục thu hút sự chú ý của chúng ta.

Trong tình hình đó, một số người đã đề xuất giải pháp cấm học sinh sử dụng điện thoại trong trường học. Vào tháng 10 năm trước, Chính phủ Anh đã đưa ra hướng dẫn, khuyến nghị các trường cấm học sinh mang theo điện thoại di động, kể cả trong giờ nghỉ. Nếu các trường không tuân thủ khuyến nghị này sau một thời gian, hướng dẫn sẽ chuyển thành bắt buộc.

Trước đó, nhiều nước châu Âu đã thực hiện các lệnh cấm tương tự. Pháp, Ý, Bồ Đào Nha. Trung Quốc cấm học sinh mang điện thoại đến trường từ hai năm trước. Ở Mỹ, việc cấm học sinh sử dụng điện thoại trong giờ học tùy thuộc vào từng bang, ví dụ như Florida đã bắt đầu cấm từ tháng 5-2023.

Trên khắp thế giới, theo UNESCO, gần 1/4 quốc gia áp đặt quy định hoặc hạn chế việc học sinh sử dụng điện thoại trong trường. Các quy định như vậy thường có các ngoại lệ cho học sinh khuyết tật hoặc khi sử dụng điện thoại cho mục đích học tập dưới sự hướng dẫn của giáo viên.

Liệu việc cấm học sinh sử dụng điện thoại di động trong trường có phát huy hiệu quả không? Nó có thúc đẩy học sinh cải thiện thành tích học tập không?

Hiện tại, chúng ta vẫn chưa có câu trả lời dứt khoát. Tuy nhiên, việc giữ nguyên tình trạng sử dụng điện thoại di động và mạng xã hội gây tổn thương cho tinh thần của học sinh không thể là lựa chọn đúng đắn.