Trong vòng 10 năm tới, nhu cầu về ô tô dự kiến sẽ tăng mạnh, trong khi xe máy giảm đi rõ rệt. Theo dự báo, từ 2035 đến 2050, số lượng ô tô bán ra có thể lên tới gần 54 triệu chiếc, trong khi xe máy chỉ đạt 9,6 triệu chiếc.
Theo báo cáo 'Việt Nam: Đề xuất cho lộ trình và kế hoạch hành động quốc gia về chuyển đổi sang phương tiện giao thông chạy điện' của Ngân hàng Thế giới, GDP bình quân đầu người của Việt Nam đã tăng từ 1.684 USD vào năm 2010 lên 4.163 USD vào năm 2022. Trong giai đoạn này, thị trường ô tô đã tăng trưởng mạnh mẽ với tỷ lệ 15,2% mỗi năm, trong khi xe máy chỉ đạt 7,2%.

Ngân hàng Thế giới dự báo rằng với sự gia tăng GDP bình quân đầu người của Việt Nam như giai đoạn 2010-2022, nhu cầu về ô tô sẽ tiếp tục tăng mạnh trong khi xe máy giảm dần. Doanh số bán ô tô dự báo sẽ đạt mức 1,5 triệu chiếc mỗi năm vào năm 2035, ngang bằng với xe máy. Sau đó, thị trường ô tô sẽ bước vào giai đoạn tăng trưởng mạnh mẽ, thay thế xe máy để trở thành phương tiện giao thông chính nhờ vào mức thu nhập gia đình tăng cao.
Từ nay đến năm 2035, dự báo có khoảng 32 triệu xe máy và 9,6 triệu ô tô được tiêu thụ. Tuy nhiên, trong giai đoạn 2035-2050, số lượng xe máy bán ra sẽ giảm còn 9,6 triệu chiếc, trong khi ô tô sẽ tăng mạnh lên gần 54 triệu chiếc. Nhu cầu về ô tô tăng trưởng vượt bậc, còn xe máy giảm đi đáng kể.
Dự báo dân số Việt Nam sẽ đạt khoảng 128 triệu người vào năm 2050. Khi đó, tỷ lệ xe máy sẽ vào khoảng 20 chiếc trên 1.000 dân, trong khi ô tô sẽ đạt 312 chiếc trên 1.000 dân. Ngân hàng Thế giới cũng ước tính tổng doanh số bán ô tô con tại Việt Nam vào năm 2050 sẽ đạt khoảng 6,8 triệu xe mỗi năm.
Bộ Công Thương dự báo, thị trường ô tô Việt Nam sẽ tăng trưởng với tốc độ trung bình khoảng 11-12% mỗi năm từ 2031 đến 2045. Đến năm 2045, mức tiêu thụ ô tô có thể đạt từ 5 triệu đến 5,7 triệu xe mỗi năm. Thu nhập bình quân đầu người dự kiến đạt 7.500 USD vào năm 2030 và 18.000 USD vào năm 2045, từ đó thúc đẩy người dân chuyển sang sử dụng ô tô thay vì xe máy.
Vào tháng 7/2022, Chính phủ Việt Nam đã phê duyệt 'Chương trình hành động về chuyển đổi năng lượng xanh và giảm phát thải khí carbon và metan trong ngành giao thông vận tải', theo Quyết định 876/QĐ-TTg. Lộ trình cho giao thông đường bộ đến năm 2040 sẽ hạn chế dần việc sản xuất và nhập khẩu xe sử dụng nhiên liệu hóa thạch. Mục tiêu là đến năm 2050, tất cả phương tiện giao thông cơ giới đường bộ sẽ chuyển sang sử dụng điện và năng lượng xanh.
Với quy mô thị trường khổng lồ và xu hướng phát triển giao thông xanh, sẽ có cơ hội lớn cho ô tô điện và các phương tiện sử dụng năng lượng sạch.
Hiện tại, Việt Nam có hơn 5 triệu ô tô đăng ký lưu hành, trong đó xe con chiếm 67%, tương đương 50 chiếc ô tô/1.000 dân. Tuy nhiên, với dân số 100 triệu người, con số này vẫn còn rất thấp. Đặc biệt, ô tô điện chỉ chiếm một tỷ lệ rất nhỏ, với chưa đến 100.000 chiếc xe điện đang hoạt động, cho thấy tiềm năng phát triển của thị trường còn rất lớn.
Trước tiềm năng phát triển mạnh mẽ, cộng đồng doanh nghiệp đang kỳ vọng vào một hệ thống chính sách đột phá, tạo động lực cho việc đầu tư sản xuất, lắp ráp xe xanh và thúc đẩy ngành công nghiệp ô tô Việt Nam vươn lên.
Bộ Công Thương đã xác định rõ mục tiêu tập trung phát triển xe xanh. Đến năm 2030, tổng sản lượng ô tô sản xuất, lắp ráp trong nước sẽ đạt từ 600.000 đến 700.000 chiếc, trong đó xe xanh chiếm khoảng 18% - 22%, và tỷ lệ nội địa hóa phụ tùng đạt 55% - 60%. Đến năm 2045, sản lượng ô tô nội địa sẽ đạt từ 4 triệu đến 4,6 triệu chiếc/năm, trong đó xe xanh chiếm 80% - 85%, và tỷ lệ nội địa hóa phụ tùng đạt 80% - 85%.
Các chính sách dự kiến sẽ được đề xuất bao gồm: khuyến khích tiêu thụ xe xanh, ưu đãi thuế tiêu thụ đặc biệt, giảm lệ phí trước bạ, và hỗ trợ người tiêu dùng. Bên cạnh đó, sẽ có chính sách ưu đãi cho sản xuất linh kiện, phụ tùng, cũng như phát triển cơ sở hạ tầng như trạm sạc điện và trạm nạp nhiên liệu cho xe xanh.
Theo Trần Thủy (Diễn Đàn Doanh Nghiệp)

Trong vòng 10 năm tới, ô tô sẽ dần thay thế xe máy ở Việt Nam?

