Bài viết được tham vấn chuyên môn với Bác sĩ chuyên khoa II Phạm Thị Tuyết Mai - Bác sĩ Sản phụ khoa - Khoa sản phụ khoa - Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Mytour Hải Phòng.

Cho nam giới bị giảm testosterone, liệu pháp bổ sung hormone này trở nên quan trọng. Thông thường, bác sĩ sẽ kê đơn liệu pháp testosterone để cải thiện tình trạng. Nhưng liệu pháp này có những rủi ro tiềm ẩn không?

"Liệu pháp bổ sung testosterone" là một lựa chọn phổ biến đối với nam giới có mức testosterone giảm. Tuy nhiên, có nhiều quan điểm và thông tin không chính xác xoay quanh liệu pháp này, thậm chí xem nó như phương pháp chống lão hóa toàn diện cho quý ông trung niên. Tuy nhiên, lợi ích và rủi ro của liệu pháp testosterone đối với việc ngăn chặn quá trình lão hóa vẫn còn là một vấn đề gây tranh cãi và chưa có căn cứ khoa học rõ ràng. Thêm vào đó, một số thông tin còn nói về những rủi ro tiềm ẩn cho sức khỏe. Vậy liệu pháp này có thực sự hiệu quả và an toàn như thế nào?

Testosterone, hormone sản xuất chủ yếu ở tinh hoàn, đóng vai trò quan trọng đối với sức khỏe nam giới, liên quan đến nhiều khía cạnh như:

• Mật độ xương
• Phân phối mỡ trong cơ thể
• Khối lượng cơ bắp và sức mạnh
• Tóc và lông trên cơ thể
• Quá trình sản xuất hồng cầu
• Ham muốn tình dục
• Sự sản xuất tinh trùng

Khi testosterone giảm, cánh mày râu có thể phải đối mặt với nhiều vấn đề liên quan đến những chức năng trên. Việc thực hiện liệu pháp testosterone cho nam giới có thể giúp cải thiện đáng kể tình hình này.

Nồng độ testosterone thường đạt đỉnh trong độ tuổi thiếu niên, trước khi trưởng thành (giai đoạn dậy thì). Khi bạn già đi, mức độ testosterone sẽ giảm dần, thường giảm khoảng 1% mỗi năm sau tuổi 30 hoặc 40. Tuy nhiên, cần phải xác định chính xác xem nồng độ testosterone suy giảm là do ảnh hưởng của lão hóa hay bắt nguồn từ nguyên nhân khác liên quan đến bệnh lý (suy chức năng tuyến sinh dục nam, hay mãn dục nam).

Đối với nguyên nhân xuất phát từ bệnh lý, cơ thể không thể sản xuất một lượng testosterone bình thường, do có vấn đề rối loạn trong tinh hoàn hoặc tuyến yên (nơi kiểm soát hoạt động sản xuất testosterone của tinh hoàn). Liệu pháp thay thế testosterone có thể cải thiện các dấu hiệu và triệu chứng gây ra bởi testosterone thấp. Trong quá trình thực hiện liệu pháp, testosterone được đưa vào cơ thể dưới dạng tiêm, dạng viên, miếng dán hoặc gel.

Không hẳn! Hầu hết các quý ông sẽ xuất hiện nhiều dấu hiệu khác nhau khi bước vào độ tuổi chiều muộn. Một vài dấu hiệu trong đó có thể xảy ra do nồng độ testosterone suy giảm tự nhiên, bao gồm:

• Thay đổi chức năng sinh dục: Giảm ham muốn tình dục, ít xảy ra cương cứng tự phát (cương trong khi ngủ) và nhiều khả năng dẫn đến vô sinh.
• Ảnh hưởng chất lượng giấc ngủ: Đôi khi tình trạng testosterone thấp gây ra mất ngủ hoặc rối loạn giấc ngủ.
• Thay đổi về thể trạng: Giảm lượng cơ, tăng lượng mỡ trong cơ thể, giảm mật độ xương, giảm sức mạnh và khối lượng cơ bắp. Nam giới suy giảm testosterone thường có hiện tượng vú to, mềm, rụng tóc và bị mất một phần lông trên cơ thể. Bên cạnh đó, tình trạng giảm năng lượng, suy kiệt, mệt mỏi cũng có thể xảy ra.
• Thay đổi về cảm xúc: Giảm động lực làm việc, giảm tự tin, cảm thấy buồn hoặc chán nản, khó khăn trong việc tập trung hoặc ghi nhớ mọi thứ.

Bên cạnh testosterone, một số dấu hiệu và triệu chứng trên đây có thể gây ra bởi nhiều yếu tố khác, bao gồm tác dụng phụ của thuốc, hội chứng ngưng thở khi ngủ, tắc nghẽn đường hô hấp, các vấn đề về tuyến giáp, bệnh tiểu đường, chứng trầm cảm...

Xét nghiệm máu là cách duy nhất để xác định nồng độ testosterone là thấp hay bình thường. Khi đã chẩn đoán chính xác nguyên nhân do suy giảm testosterone, thì việc điều trị với liệu pháp testosterone cho nam giới sẽ giải quyết những triệu chứng kể trên.

Bổ sung testosterone giúp đẩy lùi sự suy giảm chức năng sinh dục nam. Tuy nhiên, chưa có bằng chứng cho thấy liệu pháp testosterone giúp đàn ông lớn tuổi trẻ lại và mạnh mẽ hơn.

Trên thực tế, mặc dù có một số người tin rằng liệu pháp testosterone cho nam giới có thể giúp họ cảm thấy trẻ hơn và mạnh mẽ hơn khi về già, nhưng một vài nghiên cứu lại cho kết quả ngược lại, không chắc chắn. Chẳng hạn như trong một nghiên cứu, các nhà khoa học đã chứng minh được rằng, những người đàn ông khỏe mạnh dùng thuốc bổ sung testosterone có tác dụng tăng cường khối cơ bắp, nhưng lại không tăng sức mạnh của cơ.

Ngoài những ưu điểm của việc bổ sung nội tiết tố nam, phương pháp thay thế testosterone cũng đi kèm với nhiều rủi ro khác nhau. Chẳng hạn như:

• Tăng nguy cơ mắc hội chứng ngưng thở khi ngủ - tình trạng rối loạn giấc ngủ nghiêm trọng, khi hơi thở thường bị ngừng lại và gián đoạn.
• Gây mụn trứng cá và các vấn đề da khác nhau.
• Kích thích sự hình thành tế bào tuyến tiền liệt lành tính (tăng kích thước tuyến tiền liệt lành tính, không liên quan đến ung thư) và khuyến khích sự phát triển của tế bào ung thư tiền liệt tiềm ẩn trong cơ thể.
• Vùng ngực to, vú to.
• Hạn chế sản xuất tinh trùng hoặc gây co rút tinh hoàn.
• Tăng nguy cơ hình thành cục máu đông trong tĩnh mạch sâu (huyết khối tĩnh mạch sâu). Huyết khối có thể gãy ra, lưu lại trong phổi, làm ngăn chặn dòng máu (thuyên tắc phổi).

Ngoài ra, phương pháp thay thế testosterone còn có thể gây ra vấn đề về tim mạch. Rủi ro này vẫn chưa được xác định chính xác, nhưng vẫn là khả năng có thể xảy ra.

Nếu bạn quan tâm liệu liệu pháp testosterone có phù hợp với bạn hay không, hãy thảo luận kỹ với bác sĩ về điều này, đặc biệt là về những rủi ro và lợi ích của phương pháp này. Thường, bác sĩ sẽ kiểm tra nồng độ testosterone của bạn ít nhất hai lần trước khi cân nhắc sử dụng phương pháp thay thế hormone cho bạn.

Với những bệnh lý gây ra sự giảm testosterone, nam giới có thể thực hiện liệu pháp bổ sung testosterone. Tuy nhiên, nếu vấn đề xuất phát từ quá trình lão hóa tự nhiên của cơ thể, liệu pháp testosterone thường không được khuyến khích.

Đồng thời, thực hiện liệu pháp không phải là cách duy nhất để bổ sung testosterone. Thực tế, có những phương pháp an toàn, tự nhiên khác để tăng cường nồng độ testosterone, như chăm sóc dinh dưỡng, kiểm soát cân nặng, thể dục, và tập gym.

Tham Khảo: Mayoclinic.org