(NLĐO) - Các nhà khoa học từ Anh và Mỹ đã phát hiện một loại thế giới sống tiềm năng mới trong vũ trụ, hoàn toàn khác biệt với những giả thuyết trước đây.
Trong một nghiên cứu mới được công bố trên tạp chí khoa học Astrobiology, các nhà nghiên cứu cho rằng sự sống có thể tạo ra và duy trì các điều kiện cần thiết để tồn tại mà không cần phải phụ thuộc vào một hành tinh.
Nghiên cứu này được thực hiện bởi GS Robin Wordsworth, nhà khoa học nghiên cứu Trái Đất và hành tinh tại Đại học Harvard (Mỹ) và GS Charles Cockell, nhà sinh học vũ trụ tại Đại học Edinburgh (Anh).

Hình minh họa về một vùng sống không cần hành tinh - Ảnh: SCIENCE ALERT
Các định nghĩa truyền thống về nơi có thể tồn tại sự sống thường yêu cầu phải có một hành tinh với những đặc tính tương tự như Trái Đất.
Tuy nhiên, hai nhà khoa học Anh - Mỹ cho rằng các hệ sinh thái ngoài hành tinh có thể tự tạo ra các rào cản sinh học để bảo vệ khỏi các yếu tố bất lợi của môi trường vũ trụ, tạo ra một điều kiện giống như hành tinh trong một "bong bóng" vô hình, lơ lửng.
"Để hiểu rõ các giới hạn đối với sự sống ngoài Trái Đất, chúng ta cần tìm hiểu lý do vì sao hành tinh của chúng ta lại là nơi lý tưởng cho sự sống" - các tác giả cho biết.
Điều này bao gồm nước lỏng, khả năng bảo vệ khỏi bức xạ, năng lượng thích hợp từ sao mẹ để duy trì sinh quyển, các quá trình hóa học phức tạp trong khí quyển và trên mặt đất...
Họ giải thích: "Để sống ngoài Trái Đất, bất kỳ sinh vật sống nào cũng phải thay đổi hoặc thích nghi đủ để đối mặt với những thách thức này".
Một ví dụ ngay trên Trái Đất: Các vật liệu sinh học tại đây có thể thực hiện điều đó, với một số hệ sinh thái ẩn mình dưới lòng đất, trong băng, hay tồn tại trong nước sôi... có thể phát triển điều kiện đặc biệt để duy trì sự sống.
Một tổ hợp kỳ lạ của lam khuẩn, rong biển, kiến bạc Sahara và tảo cát cho thấy khả năng tạo ra áp suất, nhiệt độ và các yếu tố khác để nước lỏng có thể tồn tại mà không cần môi trường quen thuộc.
Một mô hình dựa trên những loài này chỉ ra rằng vật liệu cách điện có thể được chế tạo nhân tạo từ nguyên liệu sinh học hoặc thậm chí từ chính các sinh vật sống.
"Mô hình này giả định một môi trường sống tự do, nhưng các yếu tố tương tự cũng có thể áp dụng cho môi trường sống trên bề mặt của các tiểu hành tinh, mặt trăng hoặc hành tinh" - các tác giả cho biết.
Môi trường sống tự do này cũng cho thấy khả năng ngăn chặn sự bay hơi nước và các tác động của tia cực tím.
Rào cản cuối cùng về việc nhận đủ năng lượng từ sao mẹ để duy trì sự sống đã được giải quyết nhờ vào tảo Bắc Cực, loài tảo phát triển trong điều kiện ánh sáng yếu dưới lớp băng.
Nghiên cứu cũng xem xét các yếu tố như kích thước tế bào và các yếu tố hạn chế kích thước của các sinh vật đơn bào và các sinh vật phức tạp hơn. Các tác giả kết luận rằng không thể loại trừ khả năng tồn tại các môi trường sống tự duy trì.
Cuối cùng, sự tiến hóa của sự sống trên Trái Đất đã nhiều lần chứng minh rằng chúng có thể tiến triển theo những con đường rất khác biệt so với loài người và các sinh vật khác.
Các nhà sinh học vũ trụ ngày càng chấp nhận giả thuyết về một môi trường sống không theo cách truyền thống trên các ngoại hành tinh, tức các hành tinh thuộc các hệ sao khác.
Do đó, môi trường sống tự do không có lý do gì để không thể tồn tại.
Câu hỏi cuối cùng là liệu loại cấu trúc sinh học mà chúng ta đang thảo luận có thể tự tiến hóa mà không cần sự can thiệp của trí tuệ hay không?
Mặc dù sinh vật trên Trái Đất chưa thực hiện được điều này, các tác giả tin rằng với sự phát triển không ngừng của các công cụ quan sát, loài người sẽ có thể phát hiện ra bằng chứng về loại môi trường sống tiềm năng này.
