Con cá mập lớn nhất trên thế giới hóa ra lại là một loài khổng lồ hiền lành. Cá mập voi (Rhincodon typus) là loài ăn bằng cách lọc. Nó sử dụng khả năng lọc nước để đưa các loài động vật nhỏ bé như nhuyễn thể vào trong cơ thể.
Trong số những sinh vật bơi nhỏ mà chúng thu thập có các mảng xanh bao gồm tảo và các loài quang hợp khác. Nhưng các nhà nghiên cứu tự hỏi liệu những loài thực vật này chỉ là một phần của chế độ ăn sau khi chúng đã ăn thịt hay có thể là một phần quan trọng?

Các nhà nghiên cứu đã kiểm tra các mẫu phân, da và xác định được thứ mà những con cá mập này đang thực sự ăn.
Nhà hải dương học sinh học Patti Virtue của Đại học Tasmania nói: 'Phân tích phân cho thấy chúng đang ăn nhuyễn thể. Nhưng chúng không tiêu hóa được nhiều'.
Thay vào đó, cá mập voi, một loài cá mập thực sự có sụn thay vì xương, dường như đang lấy chất dinh dưỡng từ tảo.
Nhà sinh vật học cá của Viện Khoa học Biển Australia Mark Meekan nói: 'Điều này khiến chúng tôi phải suy nghĩ lại mọi thứ mà chúng tôi nghĩ rằng chúng tôi đã biết về thói quen ăn của cá mập voi'.
Nghiên cứu mô của Meekan và đồng nghiệp cũng chỉ ra rằng cấu trúc axit béo của cá mập voi phù hợp hơn với chế độ ăn đa dạng thay vì chỉ ăn thịt. Họ phát hiện ra rằng da của chúng chứa nhiều axit arachidonic (ARA), một chất thường có trong cá mập voi và tảo biển Sargassum.
Vào năm 2019, một nghiên cứu khác sử dụng mẫu mô đã tìm thấy bằng chứng cho thấy cá mập voi thực sự ăn ít nhất một số sinh vật thấp trong chuỗi thức ăn, bao gồm cả thực vật và tảo. Chúng không phải là loài cá mập duy nhất ăn thực vật, vì cá mập đầu đuôi (Sphyrna tiburo) cũng ăn cỏ biển.
Chúng thường nuốt thêm thực vật khi săn mồi như cua, động vật thân mềm và cá trong môi trường sống có cỏ biển. Vì thế, việc ăn thực vật cũng là hợp lý khi hệ tiêu hóa của chúng đã thích nghi với loại thức ăn này.
Các nhà nghiên cứu nghi ngờ rằng cá mập voi cũng có thể có cùng quá trình tiến hóa. Ban đầu, chúng có thể ăn tảo để tiêu hóa sinh vật sống trên tảo, nhưng bây giờ chúng có thể tiêu hóa cả tảo.
Meekan giải thích: 'Hình ảnh về cá mập voi tới Ningaloo chỉ để ăn những sinh vật nhỏ này chỉ là một phần của câu chuyện. Chúng cũng đang ăn một lượng nhất định của tảo'.

Tuy nhiên, để tìm được thức ăn này, cá mập voi phải tuân theo luật của đại dương như dòng chảy bề mặt để tập hợp thức ăn. Nhưng địa điểm này cũng có thể chứa đựng các chất ô nhiễm như nhựa, khiến chúng dễ bị ô nhiễm.
Meekan đã phát hiện ra một số loại nhựa trong phân của cá mập voi. Nhựa làm giảm dung tích ruột, làm chậm quá trình tiêu hóa hoặc khiến chúng trào ngược thức ăn. Điều này có thể gây hại cho các loài động vật này. Quần thể cá mập voi đã suy giảm 62% trong 75 năm qua.
Meekan nói: 'Trên cạn, các loài động vật lớn nhất thường là động vật ăn thực vật. Ở dưới biển, chúng tôi cho rằng các loài động vật thực sự lớn như cá voi và cá mập voi có một chuỗi thức ăn mới bên cạnh các loài giống tôm và cá nhỏ. Hóa ra tiến hóa trên cạn và dưới nước không khác biệt nhiều như chúng ta tưởng'.
Nghiên cứu này đã được công bố trên tạp chí Sinh thái học.
Tham khảo trên Sciencealert
