
Bài 1
Bài tập 1 (trang 50 VTH Ngữ văn lớp 7 Tập 1)
Nghĩa của từ 'lộc' trong câu thơ Lộc giắt đầy bên lưng và lộc trải dài nương mạ:
Nghĩa của từ đi trong bài thơ Đất nước như vì sao/ Cứ đi lên phía trước.
Nghĩa của từ làm trong bài thơ Ta làm con chim hót/ Ta làm một cành hoa.
Phương pháp giải:
Đọc kĩ các câu thơ, đặt từ ngữ in đậm vào ngữ cảnh của bài thơ để giải thích nghĩa phù hợp nhất
Lời giải chi tiết:
Nghĩa của từ 'lộc' trong bài thơ Lộc giắt đầy bên lưng và lộc trải dài nương mạ:
- Trong từ điển, từ 'lộc' có nghĩa là chồi lá non.
- Hình ảnh “lộc” trong đoạn thơ có thể hiểu: vừa là chồi non, lá non vừa là biểu tượng của may mắn, hạnh phúc. Như vậy, việc sử dụng từ 'lộc' của nhà thơ Thanh Hải đã diễn đạt được: Người cầm súng như mang theo sức sống mới trên đường chiến đấu, người ra đồng như gieo rắc mùa xuân trên từng cánh đồng. Chính người cầm súng và người ra đồng đã tạo nên một mùa xuân hạnh phúc cho đất nước.
Nghĩa của từ 'đi' trong bài thơ Đất nước như vì sao/ Cứ đi lên phía trước.
- Từ “đi” thông thường có thể hiểu là hành động di chuyển đến một nơi khác bằng đôi chân của con người.
- Nhưng khi đặt trong ngữ cảnh của đoạn thơ trên, “đi” có thể hiểu là sự tiến bộ không ngừng của đất nước. Bằng cách sử dụng từ 'đi', nhà thơ đã thể hiện niềm tin vào sự tiến bộ mạnh mẽ của đất nước trong tương lai.
Nghĩa của từ 'làm' trong bài thơ Ta làm con chim hót/ Ta làm một cành hoa.
- Từ “làm” thông thường được hiểu là hành động sử dụng công sức vào các hoạt động khác nhau, với mục đích cụ thể nào đó. Trong văn bản, “làm” có nghĩa là biến thành, trở thành. Nhà thơ Thanh Hải đã thể hiện ước nguyện trở thành con chim hót, trở thành một cành hoa... để dành cho cuộc sống, làm đẹp cho cuộc sống.
Bài 2
Bài tập 2 (trang 50 VTH Ngữ văn lớp 7 Tập 1)
Trong đoạn thơ Ơi, con chim chiền chiện/ Hót chi mà vang trời/ Từng giọt long lanh rơi/ Tôi đưa tay tôi hứng, từ “giọt” có thể hiểu như sau:
Lý do tôi hiểu như vậy:
Phương pháp giải:
Tôi đọc kỹ khổ thơ và giải nghĩa từ “giọt” dựa trên ngữ cảnh của bài thơ.
Lời giải chi tiết:
Từ “giọt” trong đoạn thơ Ơi, con chim chiền chiện/ Hót chi mà vang trời/ Từng giọt long lanh rơi/ Tôi đưa tay tôi hứng có thể hiểu nghĩa như sau: Trong ngữ cảnh trên, có thể chọn cách hiểu thứ ba “giọt âm thanh”.
Lý do tôi hiểu như vậy: Bởi vì tác giả cảm nhận tiếng chim không chỉ bằng thính giác mà còn bằng thị giác và xúc giác, âm thanh của tiếng chim được cảm nhận rất tinh tế.
Bài 3
Bài tập 3 (trang 50 VTH Ngữ văn lớp 7 Tập 1)
Trong bài thơ Mùa xuân nho nhỏ, biện pháp tu từ nổi bật nhất là gì?
Tác dụng của biện pháp tu từ đó:
Phương pháp giải:
Nhớ lại các biện pháp tu từ trong bài và chọn biện pháp nổi bật nhất
Lời giải chi tiết:
Trong bài thơ “Mùa xuân nho nhỏ”, biện pháp tu từ điệp ngữ có vị trí nổi bật nhất. Việc sử dụng biện pháp tu từ điệp ngữ trước hết là để tạo điệu nhịp cho câu thơ, thứ hai là nhấn mạnh vào ước mong của nhà thơ dành cho cuộc sống và đất nước.
