
Câu 1
Câu 1 (trang 25 VBT Ngữ văn 9, tập 1)
Tìm phương thức diễn đạt trong những đoạn trích sau (trích từ truyện ngắn Lão Hạc của Nam Cao). Cho biết đó là lời nói hay ý nghĩ được dẫn, là diễn đạt trực tiếp hay gián tiếp?
a) Nó luôn làm những điều như thế, như thể nó đang trách móc tôi; nó nhìn tôi, rồi kêu ư ử, như muốn nói với tôi rằng: A! Ông già kém cỏi quá! Tôi đã chăm sóc ông như vậy mà ông lại đối xử với tôi như thế này à?”.
b) Sau khi thằng con đi, ông tự nhủ rằng: “Cái vườn này là của con chúng ta. Khi còn sống, bà vợ đã cố kiếm tiền, vặn bụng, dè sẻn mãi, mới có được năm mươi đồng bạc để mua. Lúc ấy, mọi thứ đều rẻ…”
Phương pháp giải:
- Ví dụ a: hãy chú ý rằng con chó vàng không thể nói được, nhưng nó được nhân cách hóa, có thể 'bày tỏ' ý kiến với lão Hạc.
- Ví dụ b: lão Hạc tự nhủ, có thể chỉ là suy nghĩ trong tâm trí, hoặc có thể là ý kiến được 'diễn đạt' ra.
Giải thích chi tiết:
Cách diễn đạt trong các câu ở (a) và (b) đều là diễn đạt trực tiếp.
a) “A! Ông già kém cỏi quá! Tôi đã chăm sóc ông như vậy mà ông lại đối xử với tôi như thế này à?”.
⟹ Lời nói
b) “Cái vườn này là của chúng ta. Khi còn sống, bà đã cố kiếm tiền, vặn bụng, dè sẻn mãi, mới có được năm mươi đồng bạc để mua. Lúc ấy, mọi thứ đều rẻ…”
⟹ Ý suy nghĩ
Câu 2
Câu 2 (trang 26 VBT Ngữ văn 9, tập 1)
Viết một đoạn văn luận án liên quan đến một trong ba ý kiến dưới đây. Trích dẫn ý kiến đó theo hai cách: dẫn trực tiếp và dẫn gián tiếp.
Phương thức giải:
Nhận định về các chủ đề sau:
a: Tôn vinh công lao của các anh hùng.
b: Sự khiêm nhường của Bác Hồ.
c: Tự hào về ngôn ngữ Việt Nam.
=> Hãy chọn một trong ba đề tài và viết thành một đoạn văn theo yêu cầu.
Giải thích chi tiết:
Tham khảo đoạn văn sau:
a) Dẫn trực tiếp:
Tiếng Việt đã từ lâu trở thành một của cải quý báu của dân tộc, cho phép chúng ta biểu đạt tư tưởng, tình cảm một cách sâu sắc và đầy đủ. Mỗi người Việt Nam đều tự hào về vẻ đẹp trong sáng của tiếng nói dân tộc mình, mang theo hàng ngàn năm văn hiến. Ngày nay, tiếng Việt vẫn tiếp tục phát triển để đáp ứng nhu cầu của thời đại. Theo Giáo sư Đặng Thai Mai: 'Người Việt Nam ngày nay có lí do đầy đủ và vững chắc để tự hào với tiếng nói của mình'. Việc tự hào về tiếng Việt đòi hỏi chúng ta phải giữ gìn và phát huy giá trị của nó theo tầm cao mới của thời đại.
b) Dẫn gián tiếp:
Như trích đoạn trên và điều chỉnh như sau:
Tiếng Việt đã từ lâu trở thành một của cải quý báu của dân tộc, cho phép chúng ta diễn đạt tư tưởng, tình cảm một cách sâu sắc và đầy đủ. Mỗi người Việt Nam đều tự hào về vẻ đẹp trong sáng của tiếng nói dân tộc mình, mang theo hàng ngàn năm văn hiến. Ngày nay, tiếng Việt vẫn tiếp tục phát triển để đáp ứng nhu cầu của thời đại. Theo Giáo sư Đặng Thai Mai: 'Người Việt Nam ngày nay có lí do đầy đủ và vững chắc để tự hào với tiếng nói của mình'. Việc tự hào về tiếng Việt đòi hỏi chúng ta phải giữ gìn và phát huy giá trị của nó theo tầm cao mới của thời đại.
Câu 3
Câu 3 (trang 26 VBT Ngữ văn 9, tập 1)
Hãy diễn đạt lại ý của nhân vật Vũ Nương trong đoạn trích sau đây theo cách diễn đạt gián tiếp.
Cách giải pháp:
Lưu ý khi dẫn trực tiếp, không cần đặt trong dấu ngoặc kép và không cần phải giữ nguyên văn.
Giải thích chi tiết:
Ngày hôm sau, Linh Phi chuẩn bị một túi làm bằng lụa tía, bên trong có mười viên minh châu, sau đó gửi sứ giả Xích Hỗn đưa Phan ra khỏi nước. Vũ Nương cũng nhân dịp này gửi đi một bông hoa vàng, và nhờ Phan truyền lời rằng nếu Trương vẫn còn nhớ đến quá khứ, xin hãy tổ chức một cuộc giải oan tại bến sông, thắp cây đèn thần chiếu sáng xuống nước, nàng sẽ quay về.
Loigiaihay.com
