Lông

Lông là các sợi được cấu tạo từ chất sừng, mọc trên da động vật có vú.

Lông có các tên gọi khác nhau tùy thuộc vào vị trí mọc. Trên đầu, chúng được gọi là tóc, giúp bảo vệ đầu. Trên mặt của nam giới trưởng thành, chúng gọi là râu. Màu lông có thể khác nhau tùy theo chủng tộc hoặc cá nhân, bao gồm màu đen, vàng và nâu. Người già thường có tóc hoặc râu chuyển sang màu trắng, được gọi là tóc bạc hay râu bạc.

Cấu trúc

Tóc là các sợi cấu tạo từ chất sừng, phát triển từ lớp biểu bì da, bao phủ da đầu của con người. Tóc chủ yếu chứa keratin (hơn 70%), cùng với calci, biotin, kẽm, lưu huỳnh và nitơ. Màu sắc và kiểu dáng của tóc là yếu tố quan trọng trong nhận diện nhân chủng học. Tóc có thể có màu đen, nâu, vàng, đỏ, bạch kim, và có thể thẳng, xoăn, uốn sóng,...

Màu sắc tóc

Màu tóc được xác định bởi sắc tố melanin và mang tính di truyền. Theo thời gian, lượng melanin giảm và cấu trúc sắc tố thay đổi, dẫn đến hiện tượng tóc bạc. Trong một số trường hợp, tóc có thể mất màu như ở bệnh nhân bạch tạng. Tóc dài ra nhờ sự sản sinh liên tục của các tế bào nang tóc. Các sợi tóc chỉ tồn tại một khoảng thời gian rồi rụng, trung bình khoảng 2 năm ở nam giới và 4 đến 5 năm ở nữ giới. Mỗi ngày, khoảng 50 đến 100 sợi tóc có thể rụng.

Vòng đời của tóc

Tóc trải qua ba giai đoạn chính:

• Giai đoạn tăng trưởng (anagen): Trong giai đoạn này, tóc được hình thành và mọc ra từ nang tóc, nhờ vào hoạt động của tuyến dầu quanh nang. Thân tóc phát triển và hoàn thiện quá trình sừng hóa bên ngoài. Giai đoạn tăng trưởng kéo dài từ 2-4 năm ở nam giới và 3-7 năm ở nữ giới. Tóc mọc khoảng 0,3-0,4mm mỗi ngày và có thể đạt tối đa 1 cm trong một tháng.
• Giai đoạn ngừng tăng trưởng (catagen): Tóc trải qua nhiều thay đổi trong giai đoạn này. Mọi hoạt động tăng trưởng trong tế bào nang tóc ngừng lại và nang tóc co lại. Sự tổng hợp melanin cũng dừng. Phần sâu nhất của nang tóc sẽ thoái hóa trong khoảng 2-3 tuần.
• Giai đoạn nghỉ ngơi (telogen): Kéo dài từ 2-4 tháng. Nang tóc chuyển sang trạng thái không hoạt động. Chân tóc đã co lại và tách khỏi nang, bắt đầu rụng đi để nhường chỗ cho sợi tóc mới, đánh dấu sự khởi đầu của một vòng đời mới.

Chất dinh dưỡng thiết yếu cho tóc

• Biotin: Hay còn gọi là vitamin H, rất quan trọng cho sự phát triển tóc mới, giúp tạo chân tóc khỏe mạnh và thúc đẩy quá trình tái tạo tế bào tóc.
• Vitamin B: Bao gồm các loại vitamin B1, B2, B3, B5, B6, B12. Vitamin B3 và B6 giúp giảm rụng tóc, B5 tăng độ ẩm và làm tóc mềm mại. Vitamin B cũng hỗ trợ giảm tác động của stress lên tóc.
• Silica: Hay còn gọi là silicon, cần thiết cho tóc và móng. Có thể bổ sung silica từ các loại đậu và rau quả.
• Sắt: Giúp tóc mọc nhanh hơn.
• Kẽm: Tăng cường sự mọc dày và khỏe của tóc, giúp tế bào nang tóc nhận diện hormone kích thích tăng trưởng tóc.
• Vitamin E
• Vitamin D

Các vấn đề thường gặp ở tóc

Rụng tóc

Rụng tóc trong giai đoạn này có thể xảy ra liên tục hoặc thay thế bằng một sợi tóc mới đang phát triển bên dưới. Ngay cả khi có lực kéo nhẹ, tóc vẫn có thể rụng mà không gây đau đớn, điều này trái ngược hoàn toàn với tình trạng tóc trong giai đoạn tăng trưởng. Trung bình, mỗi người có khoảng 100.000 sợi tóc trên da đầu, và tốc độ rụng tóc thường đồng nhất với tốc độ mọc tóc, vì vậy số lượng tóc trên đầu thường duy trì ổn định.

Tài liệu tham khảo

• Iyengar, B. (1998). The hair follicle is a specialized UV receptor in human skin? Bio Signals Recep, 7(3), 188–194.
• Jablonski, N.G. (2006). Skin: a natural history. Berkley, CA: University of California Press.
• Rogers, Alan R.; Iltis, David & Wooding, Stephen (2004), 'Genetic variation at the MC1R locus and the time since loss of human body hair', Current Anthropology 45 (1): 105–108.
• Tishkoff, S.A. (1996). Global patterns of linkage disequilibrium at the CD4 locus and modern human origins. Science. 271(5254), 1380–1387.

Liên kết tham khảo

• Lông từ Từ điển bách khoa Việt Nam
• Cách đo đường kính tóc của bạn bằng tia laser Lưu trữ 2009-06-28 tại Wayback Machine
• Những thông tin nhanh chóng
• Trả lời một số câu hỏi liên quan đến tóc từ trẻ em tò mò Lưu trữ 2013-05-30 tại Wayback Machine
• Cách đo đường kính tóc bằng tia laser Lưu trữ 2009-06-28 tại Wayback Machine
• Thông tin nhanh về hóa học của tóc từ Royal Society of Chemistry
• Wiktionary 'hairsbreadth'
• Tại sao tóc lại bạc?