Khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử là những hoạt động được quy định tại Bộ luật tố tụng hình sự nhằm đảm bảo rằng bản án, quyết định của Tòa án là chính xác, hợp pháp, đúng người, đúng tội.
Tìm hiểu về Luật Tố tụng hình sự 2015 và bộ luật số 101/2015/QH13 qua bài viết này.
1. Đặc điểm quan trọng của Luật Tố tụng hình sự
2. Bản luật Tố tụng hình sự mới nhất
3. Các điểm đột phá trong Bộ luật Tố tụng hình sự 2015.
* Tải ngay văn bản luật Tố tụng hình sự 2015 TẠI ĐÂY
1. Luật Tố tụng hình sự là gì?
- Luật Tố tụng hình sự (Criminal Procedure Law) là một trong 12 lĩnh vực chính trong hệ thống pháp luật của Việt Nam, quy định tổng thể về các quy tắc pháp luật liên quan đến tiếp nhận, khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử và thi hành án hình sự.
- Nguồn gốc của Luật Tố tụng hình sự: Hiến pháp, Bộ luật Tố tụng hình sự 2015, Điều ước quốc tế,...
- Sự khác biệt giữa Luật Tố tụng hình sự và Bộ luật Tố tụng hình sự, với Luật Tố tụng hình sự là một ngành Luật, Bộ luật Tố tụng hình sự là một văn bản quy phạm pháp luật; Bộ luật là nguồn của Luật Tố tụng hình sự.
Tính chất của ngành Luật Tố tụng hình sự tương đồng với luật tố tụng dân sự, cả hai đều là luật hình thức, quy định về trình tự, thủ tục nhưng có phạm vi điều chỉnh và đối tượng điều chỉnh khác nhau.
2. Bộ luật Tố tụng hình sự mới nhất
- Hiện nay, Bộ luật Tố tụng hình sự 2015 là bộ luật Tố tụng hình sự mới nhất có hiệu lực thi hành trên toàn quốc từ ngày 01/7/2016, thay thế cho Luật Tố tụng hình sự 2003.
- Bộ luật Tố tụng hình sự được cấu trúc theo 'phần - chương - điều' ứng với '9 - 36 - 510', trong đó so với Bộ luật TTHS 2003, loại bỏ 26 điều; sửa đổi, bổ sung 317 điều và thêm vào 154 điều mới.
- Phạm vi điều chỉnh của Bộ luật Tố tụng hình sự bao gồm:
+ Trình tự, thủ tục tiếp nhận, giải quyết nguồn tin tội phạm, khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử, cũng như một số thủ tục thi hành án hình sự.
+ Nhiệm vụ, quyền hạn và mối quan hệ giữa các cơ quan có thẩm quyền thực hiện tố tụng;
+ Nhiệm vụ, quyền hạn, và trách nhiệm của những người có thẩm quyền thực hiện tố tụng;
+ Quyền, nghĩa vụ của những người tham gia tố tụng, cơ quan, tổ chức, cá nhân;
+ Hợp tác quốc tế trong quá trình tố tụng hình sự.
Bộ luật tố tụng hình sự 2015 được sửa đổi và bổ sung vào năm 2021 để điều chỉnh những điều gì?
3. Những điểm mới quan trọng của Bộ luật tố tụng hình sự 2015
Với 154 điều được thêm mới và 317 điều được sửa đổi, Bộ luật tố tụng hình sự 2015 mang đến nhiều thay đổi quan trọng so với Bộ luật tố tụng hình sự 2003. Trong phạm vi bài viết này, chúng tôi chỉ giới thiệu một số điểm mới quan trọng, như sau:
- Bổ sung các nguyên tắc của Bộ luật tố tụng hình sự, đặc biệt là nguyên tắc suy đoán vô tội (không ai bị coi là tội phạm nếu chưa có bản án kết tội của tòa án đã có hiệu lực pháp luật).
- Cán bộ điều tra, Kiểm tra viên, Thẩm tra viên đóng vai trò là người tiến hành quá trình tố tụng.
- Thêm vào cơ quan kiểm ngư là một đơn vị được giao nhiệm vụ thực hiện một số hoạt động điều tra.
- Mở rộng danh sách người tham gia tố tụng như người dịch thuật, người định giá tài sản,...
- Đưa vào Trợ giúp viên pháp lý để cung cấp hỗ trợ pháp lý miễn phí cho các đối tượng được quyền nhận trợ giúp.
- Nếu bị can, bị cáo đối mặt với hình phạt tối đa là 20 năm tù, chung thân, hoặc tử hình, họ phải được bảo chứng bởi một người bào chữa.
- Bộ luật tố tụng hình sự cũng đã được điều chỉnh để đảm bảo phù hợp nhất trong các quy trình về khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử, đồng thời tập trung vào việc cụ thể hóa các sửa đổi và bổ sung.
- Lĩnh vực Luật tố tụng hình sự là một phần quan trọng của hệ thống pháp luật, được áp dụng rộng rãi tại hầu hết các quốc gia trên thế giới để bảo vệ cả nhà nước và cá nhân khỏi tội phạm.
Đọc thêm về các lĩnh vực liên quan như Luật tố tụng hành chính, Luật tố cáo, Luật khiếu nại,... để hiểu thêm về thông tin chi tiết.
