(Nguồn ảnh: Sài Gòn của Tôi)
“Mình thực sự rất lười, mình nói vậy không có gì quá.' Vẫn là mình, vẫn làm việc cần làm. Vì đó là trách nhiệm.' Mình thường mô tả bản thân mình như thế. Không phải khen tự, cũng không phải trách móc, chỉ là hiểu rõ bản thân và biết mình cần phải làm gì, chỉ thế thôi.
Bài viết này không phải về việc 'chữa trị' lười và cách vượt qua nó. Lười là một điều, nhưng làm tròn trách nhiệm của mình là điều khác.
Biết không, mỗi người sinh ra đều có phần lười biếng, nên dù có thúc giục họ như thế nào, họ cũng không thể trở nên năng động hơn, trừ khi việc đó là điều họ muốn.
Nếu bạn cũng là người lười, hãy không che giấu hoặc biện hộ, bởi điều đó chỉ là tự tổn thương bản thân.
Hôm nay mình không có việc gì cả, không có deadline, không có bài tập. Đối với người lười như mình, đây là một phút giây quý giá. Mình có thể nằm nhàn nhã trên giường cả ngày, làm những việc mình thích, đi chơi cùng bạn bè, nhưng mình thích “làm tổ” trong phòng. Một thời gian, mình thậm chí còn lười đến mức không muốn đi ra ngoài mua đồ ăn. Cũng có vẻ hợp lý phải không? Lúc trước, mình đã từng nghĩ vậy. Và quan trọng hơn, mình hiểu rằng mình lười, và mình thể hiện điều đó ra cho mọi người thấy. Có lẽ vì lười nên mình thường làm mọi thứ một cách chậm chạp đến mức khiến người khác phát cáu. À, thậm chí mình cũng phát cáu với chính bản thân mình. Nhưng điều kỳ diệu là hiếm khi mình không hoàn thành bài tập hoặc làm chậm trễ. Mình nghĩ đó là trách nhiệm của mình, vì mình không bận rộn hoặc cần phải lo lắng về việc gì cả. Và lúc đó, việc mình phải làm duy nhất chỉ là học và học thôi.
Cách mỗi người nhìn nhận về sự lười biếng khác nhau. Có người cho rằng lười biếng là không làm gì cả, là loại người thực dụng. Có người nghĩ lười biếng chỉ đơn giản là không muốn làm điều mình không thích. Còn mình, mình nghĩ lười biếng chỉ là một cảm giác, cảm giác không muốn làm một điều gì đó chứ không phải là từ chối hoặc không làm.
Có những thời điểm deadline ngập đầu, có thị cử, thuyết trình nhóm, bài tập, công việc, blah blah. Đối với người lười như mình, đó là thời gian 'khủng hoảng' đúng nghĩa. Dường như không có thời gian nghỉ ngơi. Vậy thì mình làm gì để vượt qua thời gian đó? Ừm... thì mình làm. Không có lựa chọn nào khác. “Buông xuôi? Chỉ làm những điều có ích cho bản thân?” Mình đã từng nghĩ như vậy, nhưng tất cả chỉ ở trong suy nghĩ. Đối với công việc nhóm, dù lười đến đâu, mình vẫn “cố gắng” hoàn thành đúng thời hạn quy định, không chỉ để hoàn thành mà còn để làm tốt. Vì sao vậy? Bởi không chỉ mình mà còn có cả nhóm. Bạn biết đấy, làm nhóm mà, tất cả mọi người đều phải làm phải không? Và kết quả tốt là điều mà mọi người đều mong chờ, vì lợi ích chung thì mình cũng có lợi. Còn với bản thân, cũng được, muốn làm hay không là tùy, vì chỉ mình mình bị ảnh hưởng.
Rồi mình nhận ra rằng mình cũng có trách nhiệm.
Đây không phải là một lời khen. Mình nghĩ rằng hai từ “trách nhiệm” dù đơn giản nhưng không phải ai cũng thực hiện được, và nó rất cần thiết ở mỗi người.
Mình có một bài thuyết trình nhóm vào tuần sau. Nhóm mình được gồm năm người, trong đó có những bạn rất giỏi nên mình hy vọng sẽ có kết quả tốt. Tất nhiên, nhiệm vụ được phân chia tùy theo khả năng của từng người. Mình không giỏi thuyết trình nên sẽ tham gia chuẩn bị nội dung. Đối với mình, việc tìm nội dung rất khó vì nó ảnh hưởng đến kết quả cuối cùng. Lúc đó, mình đã nghĩ đến việc copy từ internet, kiểu làm cho xong. Nhưng khi đã làm xong, mình lại cảm thấy hối hận. Trong khi mọi người đều nhiệt tình bàn luận trong nhóm để đạt kết quả tốt nhất, thì mình chỉ muốn làm cho xong vì quá lười suy nghĩ. Rồi mình đã thức cả đêm để sửa bài trước khi gửi cho mọi người, lúc đó mình cảm thấy nhẹ lòng. Dù kết quả có như thế nào, mình vẫn trân trọng vì không chỉ mình mà tất cả thành viên trong nhóm đều hoàn thành tốt nhiệm vụ của mình. Còn với việc cá nhân, mình có thể trì hoãn từ ngày này sang ngày khác, và khi nước đến chân mới lật đật tăng tốc. Điều này không phải là thói quen tốt, nhưng mình là người sẽ làm tốt hơn khi bị áp đặt, đặc biệt là về thời gian. Và khi làm xong, mình có thể gửi đi mà không do dự, không suy nghĩ. Đôi khi, nếu gặp khó khăn, mình cũng làm một cách hồn nhiên. Cảm giác trách nhiệm hoặc lo lắng về người khác không còn nữa, thay vào đó là trách nhiệm với bản thân. Mình có thể làm qua loa, làm để có, nhưng không thể không làm.
Bạn có nhận ra mình lười không? Mình nghĩ rằng mỗi người đều nhận biết được cảm giác của mình và hiểu rõ bản thân mình. Bạn có thể ngưỡng mộ những người chăm chỉ, siêng năng và đánh giá cao kiểu người đó. Bạn cũng có thể không thích những người lười và không muốn làm việc với họ. Tuy nhiên, nếu họ làm tốt công việc của mình và mang lại lợi ích cho bạn, thậm chí bạn vẫn muốn làm việc cùng họ phải không?
Mình không đề cao bản thân cũng không khen ngợi những người lười. Điều quan trọng là tính trách nhiệm của mỗi người. Nếu bạn giỏi, chăm chỉ và siêng năng, mình sẽ nhận ra. Bạn phải có trách nhiệm với bản thân vì lợi ích của chính mình. Nhưng nếu trong một nhóm, bạn chỉ muốn tỏ ra giỏi hơn mọi người, không chịu trách nhiệm với công việc của mình, chỉ làm cho xong để nhận điểm cao, nhưng khi đến phần thuyết trình thì lại nhiệt tình để được cộng điểm, cuối cùng cũng chỉ vì lợi ích cá nhân. Trách nhiệm cá nhân có, vậy còn trách nhiệm với nhóm thì sao? Làm ảnh hưởng đến người khác có lẽ không làm bạn quan tâm hay cảm thấy có lỗi.
Vậy thì, người lười có xứng đáng bị coi thường nếu họ có trách nhiệm không?
Theo quan điểm của tôi, mỗi người khi ra đời đều mang theo một mục tiêu riêng. Nếu bạn là người phản ứng chậm, khó tiếp thu, vậy thì tại sao không tập trung vào việc phát triển bản thân mình trong một lĩnh vực cụ thể hơn? Quan trọng là bạn phải nhận biết được giá trị của bản thân và ý thức về trách nhiệm không bao giờ thay đổi.
Brian Tracy, một diễn giả và tác giả người Mỹ gốc Canada đã từng nói: “Những người cảm thấy hạnh phúc nhất trên thế giới là những người tin tưởng vào chính bản thân mình, điều này là kết quả tự nhiên của việc chấp nhận trách nhiệm về mọi khía cạnh của cuộc sống.” Dù bạn là ai, bạn có tài năng ra sao hay thậm chí là bạn có tính lười đến đâu. Bạn vẫn là chính bạn, biết rõ về bản thân và tự nhận thức về mình. Bạn hoàn toàn có thể tìm thấy hạnh phúc trong chính bản thân mình. Đừng tự làm mình mất lòng tự trọng hoặc than phiền rằng “mình rất lười, mình không làm được gì cả!”. Chỉ cần bạn có trách nhiệm với bản thân và với người khác, thì tâm trạng lười đó sẽ không còn là vấn đề. Thậm chí, đôi khi bạn cũng có thể biến nhược điểm của mình thành lợi thế, dù chậm rãi nhưng vẫn đảm bảo chất lượng.
Hy vọng bạn sẽ cảm thấy hài lòng và hạnh phúc với bản thân và công việc của mình. Và điều quan trọng nhất là tinh thần trách nhiệm bên trong bạn sẽ không bao giờ thay đổi.
