Trichlorofluoromethane, hay còn gọi là CFC-11 hoặc Freon-11, là một trong những hợp chất gây suy giảm tầng ozone của Trái Đất. Do tác động tiêu cực của nó đến môi trường, Nghị định thư Montreal đã quyết định cấm sản xuất chất này từ năm 2010. Tuy nhiên, không như mong đợi, lượng khí CFC thải ra môi trường vẫn tiếp tục tăng từ năm 2014 đến năm 2017, và một nửa trong số đó xuất phát từ miền đông Trung Quốc.
Công thức phân tử của CFC-11Rất may, theo các báo cáo từ tạp chí Nature, dữ liệu hiện cho thấy lượng khí CFC-11 trên toàn cầu trong năm 2019 đã giảm xuống dưới mức trung bình của giai đoạn 2008-2012 và khoảng 60% lượng giảm này cũng diễn ra ở miền đông Trung Quốc. Kết quả này cùng với việc quan sát lỗ hổng tầng ozone, các nhà khoa học cho biết lỗ thủng này đang dần đóng lại, có thể là trong vòng 50 năm tới.
Hình ảnh về lỗ hổng tầng ozone qua các năm
Tầng ozone đóng vai trò cực kỳ quan trọng trong sự sống trên Trái Đất vì nó giống như một tấm khiên vô hình bảo vệ những thứ bên dưới. Câu hỏi thường được đặt ra là tại sao CFC gây ra tình trạng này, giải thích đơn giản như sau:Quá trình hình thành OzoneOzone có công thức hóa học là O3, nghĩa là nó được tạo thành từ 3 nguyên tử oxy. Trong tự nhiên, các phân tử oxy sẽ bị tác động bởi tia cực tím, tách chúng thành hai nguyên tử oxy (O2 → O + O). Hai nguyên tử oxy này sẽ kết hợp với một phân tử O2 khác và tạo thành O3. Lượng Ozone trong tầng bình lưu luôn ổn định do quá trình tạo thành và phân hủy Ozone luôn ở trạng thái cân bằng.
Phá hủy tầng Ozone
CFC là một hợp chất có khả năng giải phóng nguyên tử clo tự do. Clo này sẽ lấy đi một nguyên tử oxy từ O3, biến nó thành O2 và ClO. O trong ClO tiếp tục bị lấy đi để kết hợp thành O2, để lại Cl và quá trình trên tiếp tục. Vì là một chu trình kín, một nguyên tử Cl sẽ luôn tiếp tục phá hủy O3 để tạo thành O2, cho đến khi Cl bị loại ra khỏi chu trình bằng các phản ứng hoá học khác.
Theo ScienceNews