Lướt xảy ra khi các vật có bề mặt tiếp xúc di chuyển so với nhau do lực vượt quá ma sát tĩnh giữa các bề mặt.
Các bề mặt có hệ số ma sát, tỷ lệ giữa trọng lượng của vật và lực cần thiết để làm vật trượt trên bề mặt tiếp xúc, càng thấp thì nguy cơ xảy ra lướt càng cao.
Hệ số ma sát dao động từ 0 đến 1, bị ảnh hưởng bởi các yếu tố:
- Loại vật liệu của bề mặt
- Đặc điểm (độ nhám) của bề mặt
- Lực nén vuông góc giữa các bề mặt
- Diện tích tiếp xúc
- Chất phụ gia trên bề mặt như chất bôi trơn (nước hoặc dầu) hoặc chất kết dính (keo).
Xây dựng
Việc thiết kế các bề mặt sử dụng cho người dân cần lưu ý đến nguy cơ trơn trượt; điều này quan trọng trong các công trình như văn phòng, nhà vệ sinh, phòng tắm, bể bơi, nhà trẻ, siêu thị, bệnh viện, trường học và cả trong các công trình công nghiệp như nhà máy, cầu cảng, giàn khoan dầu khí.
Hệ số ma sát giữa giày và nền gạch men thường khoảng 0,5. Các dốc nhẹ cần hệ số ma sát từ 0,8 với giày hoặc bánh xe. Hệ số này có thể giảm đáng kể khi bề mặt tiếp xúc bị lớp chất lỏng như nước hoặc dầu mỡ.
Các tiêu chuẩn an toàn chống trơn trượt toàn cầu hiện đang áp dụng bao gồm ADA, OSHA 1910/1926, ANSI A1264.2, NFPA 1901, UL, ASTM. Theo các tiêu chuẩn này, mức độ nguy hiểm trơn trượt được đánh giá như sau:
| Hệ số ma sát | Độ nguy hiểm |
|---|---|
| >0.8 | Rất an toàn |
| 0.60 ~ 0.79 | An toàn |
| 0.50 ~ 0.59 | Tương đối an toàn |
| 0.40 ~ 0.49 | Nguy hiểm |
| 0.35 ~ 0.39 | Rất nguy hiểm |
| 0.00 ~ 0.34 | Cực kì nguy hiểm |
Đối với bề mặt có hệ số ma sát thấp và nguy cơ trượt cao, khả năng xảy ra trượt ngã còn phụ thuộc vào khả năng giữ thăng bằng và nhận thức về nguy cơ của người sử dụng.
